10 Δεκ 2017

ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΚΟΛΛΑΡΟΥ

ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΚΟΛΛΑΡΟΥ
     Η Ιφιγένεια Κολλάρου γεννήθηκε το 1967 στην Αθήνα. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και συνέχισε με μεταπτυχιακό στην Πολιτική των Επικοινωνιών (M.A. in Communications Policy Studies), στο City University του Λονδίνου. Εργάζεται στο χώρο της τηλεόρασης τα τελευταία είκοσι επτά χρόνια. Έργα της: «Μ’ Ένα Κλικ Αλλάζουν Όλα» (2010, Εκδόσεις Α.Α. Λιβάνη), «Ο Τελευταίος Του Πάρτι» (2017, Εκδόσεις Α.Α. Λιβάνη).
 
Ποια ήταν η πηγή έμπνευσης για το βιβλίο σας;
     Μια σειρά θανάτων και η κρίση. Το πώς και πόσο πολύ άλλαξαν οι ζωές μας εξ αιτίας της. Οι αναμνήσεις μιας πιο ανέμελης ζωής. Η αντιδιαστολή του χθες και του σήμερα

Θέλετε να μεταφέρετε κάποιο μήνυμα με το αυτό και ποιο είναι αυτό;
     Επειδή δεν ξέρουμε τι μας ξημερώνει καλό είναι να κάνουμε τη ζωή που θέλουμε. Αλλά να είμαστε σίγουροι - όσο γίνεται να είναι κάποιος σίγουρος για κάτι - ότι είναι πράγματι αυτό που θέλουμε εμείς κι όχι αυτό που μας «επιβάλλουν» ή περιμένουν από εμάς οι άλλοι.

Η λογοτεχνία και ποιο συγκεκριμένα το είδος που υπηρετείτε, μπορεί να είναι μια κοινωνική πράξη;
     Δεν ξέρω αν είναι κοινωνική πράξη, αλλά σίγουρα είναι μια απόπειρα καταγραφής της πραγματικότητας και των όσων ζούμε… και μια απόπειρα ανάλυσής της.  

Ποια ήταν τα συναισθήματα που νοιώσατε, όταν πήρατε τυπωμένο το πρώτο σας έργο;
     Απίστευτη χαρά και συγκίνηση. Γύρισα με τα πόδια από τη Σόλωνος, όπου είναι ο εκδοτικός οργανισμός Λιβάνη, στην Κυψέλη, με το βιβλίο στην τσάντα μου. Κάθε λίγο την άνοιγα και έριχνα μια ματιά. Περπατούσα με ένα τεράστιο χαμόγελο κολλημένο στα χείλη. Έπαιρνα φίλους στο τηλέφωνο και τους έλεγα τα νέα γεμάτη ενθουσιασμό. Μετά βρέθηκα με την αδερφή μου και τον παιδικό μας φίλο, τον Γιώργο και το γιορτάσαμε.

Τι συμβαίνει στους ήρωες των βιβλίων σας, όταν τελειώνει η συγγραφή;
     Το περίεργο είναι ότι τους σκέφτομαι ακόμα. Δεν το περίμενα. Αλλά σκέφτομαι τι να κάνουν τώρα; Τα κατάφεραν ή γύρισαν πάλι στα ίδια; Πως τους φαίνεται η κατάσταση που ζούμε τώρα; Ελπίζω να συνεχίζουν τη ζωή τους και στη φαντασία κάποιων άλλων ανθρώπων.

Έχετε βιώσει συναισθήματα παρόμοια με αυτά των ηρώων σας;
     Ναι, αρκετά από τα συναισθήματα που περιγράφω τα έχω νιώσει. Την απώλεια, το πένθος, τον φόβο του έρωτα, τα υπαρξιακά, την κρίση ηλικίας, το τέλος μιας σχέσης, την ανασφάλεια για το μέλλον… νομίζω οι περισσότεροι που βρίσκονται κοντά στην ηλικία μου (και όχι μόνο) τα έχουν βιώσει.

Σας μοιάζει κάποιος από τους ήρωες σας;
     Χωρίς να μου μοιάζουν, όλοι οι ήρωές μου έχουν κάτι από εμένα. Όπως και στοιχεία από τους ανθρώπους που βρίσκονται γύρω μου. Όμως ο Ορέστης είναι λίγο πιο κοντά μου. 

Ποιος είναι ο πρώτος αναγνώστης των κειμένων σας;
     Η αδερφή μου και η μαμά μου. Και περιμένω με αγωνία να τελειώσουν την ανάγνωση και να ακούσω τις απόψεις τους. Ευτυχώς και οι δύο διαβάζουν γρήγορα.

Ποιος είναι ο ιδανικός αναγνώστης για σας;
     Εκείνος που αγαπά και απολαμβάνει το διάβασμα. Αλλά παίρνω πολύ μεγάλη χαρά όταν κάποιος που δεν πολυδιαβάζει μου λέει ότι διάβασε το βιβλίο μου και του άρεσε.  

Γράφοντας, έχετε ανακαλύψει πράγματα για τον εαυτό σας;
     Αυτό που μπορώ να πω με βεβαιότητα είναι ότι μέσα από τα γραπτά μου έχω ανακαλύψει τις εμμονές μου. Διαβάζω καμιά φορά παλιά μου κείμενα – ακόμα και ημερολόγια - και βλέπω ότι κάποια θέματα και φράσεις, επανεμφανίζονται σταθερά μέσα στο χρόνο.

Υπήρξε κάτι στη διάρκεια της συγγραφής που σας ανέτρεψε κάποια πεποίθηση;
     Συνήθως αυτό το κάνει η ζωή και τα όσα συμβαίνουν σε εμάς και στους γύρω μας. Αν και για ν’ αλλάξουν τα βασικά πιστεύω του καθενός συνήθως χρειάζεται ένα ισχυρό σοκ. Τώρα κατά τη διάρκεια του γραψίματος, άλλαξα γνώμη για κάποια πράγματα - κάποιες εξελίξεις στους ήρωες για παράδειγμα - αλλά δεν είναι ότι ανατράπηκαν οι βασικές μου πεποιθήσεις. 

Σας αρέσει να συνομιλείτε με τους αναγνώστες σας;
     Θα ήταν ψέματα αν έλεγα όχι. Φυσικά και μου αρέσει ν’ ακούω τη γνώμη άλλων για τα βιβλία μου, να το συζητάμε και να το αναλύουμε. Αφού καμιά φορά τηλεφωνώ στους φίλους μου και τους ρωτάω πως τους φάνηκε. Κάποιες φορές «συνομιλώ» με τους (υποψήφιους) αναγνώστες μου και την ώρα που γράφω. Εξάλλου σ’ αυτούς απευθύνομαι τελικά.

Σε συζητήσεις με αναγνώστες, έτυχε να σας «υποδείξουν» πτυχές του έργου σας, που εσείς δεν είχατε φανταστεί ότι υπάρχουν;
     Επειδή το διάβασμα είναι υποκειμενική υπόθεση και ο καθένας «ερμηνεύει» τα όσα διαβάζει σύμφωνα με τις δικές του προσλαμβάνουσες, είναι λογικό να έχω ακούσει αναλύσεις που δεν τις είχα στο νου μου. Και είναι χαρά να βλέπεις το έργο σου μέσα από τα μάτια των άλλων.
Υπάρχει κάποιος συγγραφέας που θεωρείτε ότι σας επηρέασε;
     Υποσυνείδητα μας επηρεάζουν όλα όσα διαβάζουμε. Διαβάζω (με μανία) από μικρή, πολλά και διάφορα. Έχω περάσει φάσεις εμμονής με συγκεκριμένους συγγραφείς – Μάρκες, Έσε, Κούντερα, Ζέη, Καραγάτση, Μπουκόφσκι, Βιάν, ΜακΊνερνι, Μουρακάμι, Λένο Χρηστίδη, Ρόμπινς (και τον Τομ και τον Χάρολντ), Ουέλς, Κιουρέισι και εννοείται ότι ξεχνάω αρκετούς ακόμα -  σίγουρα έχουν παίξει όλοι  το ρόλο τους.

Είναι εύκολη ή δύσκολη διαδικασία η συγγραφή και τι είναι το γράψιμο για σας;
     Έχει κάποιες εύκολες στιγμές, εκείνες τις γεμάτες έμπνευση που το γράψιμο ρέει και οι σελίδες γεμίζουν, και έχει και ζόρια. Τη λευκή σελίδα, το κενό στο μυαλό, την αρχή που σκέφτεσαι τα τι και τα πως, τα αν και τα ίσως. Το γράψιμο για μένα είναι και εκτόνωση – ναι, ξέρω, είναι κλισέ. Είναι επίσης μια καλή ευκαιρία να διαπραγματευτώ θέματα με τον εαυτό μου. Αλλά πάνω απ’ όλα είναι κάτι που μου αρέσει να κάνω. Περνάω καλά γράφοντας.

Αν και είναι πολύ νωρίς ακόμη, το βιβλίο κυκλοφόρησε πριν λίγους μήνες, ετοιμάζετε κάτι άλλο; Έχετε «υλικό» έτοιμο στο συρτάρι σας;
     Τώρα είμαι στο στάδιο που έχω βρει το επόμενο θέμα μου, διαβάζω και κρατάω τις σχετικές σημειώσεις, σκέφτομαι τους χαρακτήρες και γράφω κάποιες μικρές, πιθανές, ιστορίες τους.


Σας ευχαριστώ πολύ!

5 Δεκ 2017

ΤΑ ΚΟΚΑΛΙΝΑ ΡΟΛΟΓΙΑ

ΤΑ ΚΟΚΑΛΙΝΑ ΡΟΛΟΓΙΑ
ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΜΙΤΣΕΛ
Μετάφραση ΜΑΡΙΑ ΞΥΛΟΥΡΗ
Εκδόσεις ΤΟΠΟΣ
Σελ. 594, Ιούνιος 2017

     Το μυθιστόρημα «Τα Κοκάλινα Ρολόγια», είναι το πέμπτο του βρετανού συγγραφέα Ν. Μίτσελ, που μεταφράζεται στην ελληνική γλώσσα.
     Η Χόλι Σάικς, είναι μια 15χρονη έφηβη που ζει στο Γκρέιβσεντ της Αγγλίας, με την οικογένειά της. Ο πατέρας της είναι ιδιοκτήτης μιας παμπ, πάνω από την οποία είναι και η κατοικία της οικογένειας. Η Χόλι από μικρή έδειξε ότι είναι ένα  κάπως… διαφορετικό κορίτσι. Στα εφτά της χρόνια παρουσίασε ένα πρόβλημα. «Άκουγα φωνές στο κεφάλι μου. Όχι τρελές ή σαλιάρικες, ούτε καν ιδιαίτερα τρομακτικές, όχι στην αρχή. Ραδιανθρώπους τις έλεγα, επειδή αρχικά νόμιζα ότι ήταν από κάποιο ανοιχτό ραδιόφωνο  στο δίπλα δωμάτιο. Ήταν πιο καθαρές τη νύχτα, μα τις άκουγα και στο σχολείο, αν υπήρχε αρκετή ησυχία, την ώρα του διαγωνίσματος, ας πούμε. Τρεις ή τέσσερις φωνές θα μουρμούριζαν ταυτόχρονα, και ποτέ δεν καλοξεκαθάριζα τι έλεγαν». Το πρόβλημα εξαφανίστηκε, χωρίς φάρμακα,  όταν ένας κινέζος γιατρός (ενταγμένος στο Εθνικό Σύστημα Υγείας της Βρετανίας), της εφάρμοσε μια παραδοσιακή κινέζικη θεραπεία.
     Τώρα στα 15 της, είναι ερωτευμένη με τον 25χρονο Βίνι, κάτι που βρίσκει κάθετα αντίθετη τη μητέρα της. Όταν μετά από έναν έντονο καυγά αυτή τη χαστουκίζει, η Χόλι αποφασίζει να φύγει από το σπίτι και να πάει να ζήσει με τον αγαπημένο της. Στο σπίτι του όμως, την περιμένει μια δυσάρεστη έκπληξη, αφού τον βρίσκει στο κρεβάτι με μια άλλη! Έτσι η Χόλι, μη έχοντας άλλη εναλλακτική κι αφού δεν προτίθεται να επιστρέψει στην οικογενειακή εστία, ξεκινά μια περιπλάνηση, ελπίζοντας ότι θα επιβιώσει στον άγνωστο κόσμο που ξανοίγεται μπροστά της.

     Έτσι ξεκινά το μυθιστόρημα του Ν. Μίτσελ. Όμως ο συγγραφέας, δεν αφηγείται απλώς τις περιπέτειες μιας επαναστατημένης έφηβης. Το μυθιστόρημα είναι πολύ ευρύτερο ενδιαφέρον και γοητευτικό. Η πολυπλοκότητά του σε συνδυασμό με τους τρόπους και τις αφηγηματικές τεχνικές που χρησιμοποιεί ο Μίτσελ καθώς και η εξαιρετική και με χιούμορ γραφή του, καθιστούν το μυθιστόρημα «Τα Κοκάλινα Ρολόγια», μια ιδιαίτερα καλή αναγνωστική επιλογή. 

30 Νοε 2017

ΟΙ ΑΝΕΙΔΙΚΕΥΤΟΙ ΔΕΝ ΒΓΑΖΟΥΝ ΚΙΧ

ΟΙ ΑΝΕΙΔΙΚΕΥΤΟΙ ΔΕΝ ΒΓΑΖΟΥΝ ΚΙΧ
ΣΤΑΘΗΣ ΙΝΤΖΕΣ
Εκδόσεις ΜΕΛΑΝΙ
Σελ. 85, Ιούνιος 2017

     Την ιστορία ενός νέου άντρα και του έρωτά του περιγράφει στη νουβέλα του ο Στ. Ιντζές.
     Ο νέος αυτός άντρας, όταν δεν κατάφερε να ολοκληρώσει τις σπουδές του σε μια σχολή ηλεκτρολόγων, έπιασε δουλειά ως ανειδίκευτος στο εργοτάξιο μιας κατασκευαστικής εταιρείας. Ήρθε σε ρήξη με την οικογένειά του και αποφάσισε να ζήσει τη ζωή που ονειρευόταν. «Η κατρακύλα είχε τόση γοητεία όσο ποτέ άλλοτε… Όλες οι παρέες μου ήταν χτισμένες γύρω απ’ τον μύθο του αλκοόλ… Με τα μάτια ενός μικροαστού, η ζωή μου έμοιαζε με διαρκή πτώση, μακριά από την ασφάλεια του σπιτιού, από τον κονφορμισμό και την υπακοή στους νόμους. Νομοτελειακά θα απομακρυνόμουν απ’ την οικογένειά μου, το σπίτι μου, τους συγγενείς και την περιφρόνησή τους. Η αντίθεσή μου με τις συντηρητικές απόψεις τους και την προβλεπόμενη ηθική τους θα μεγάλωνε και, μολονότι είχα ανατραφεί σ’ εκείνο το περιβάλλον που επέτρεπε την παρουσία τους, σύντομα θα γινόμουν ξένος».
     Στο χώρο εργασίας, ανακάλυψε ότι το αριστερό του χέρι, είχε σχεδόν υπερφυσική δύναμη. «Η παλάμη του αριστερού μου χεριού είχε αεροδυναμική μονοθέσιου της Φόρμουλα 1. Ήταν η Ferrari των αριστερών χεριών. Έσκιζε τα κύματα του αέρα στα δύο και ακολουθούσε με άνεση την ταχύτητα κάθε οχήματος… Μπορούσα να βιοποριστώ από τη χρήση του αριστερού μου χεριού; Και αν ναι, τι σόι δουλειές θα έκανα;». Η πιο προφανής απάντηση είναι το μποξ. Έτσι αποφάσισε να μεταναστεύσει στην Κούβα, όπου θεωρούσε ότι υπήρχαν οι κατάλληλες συνθήκες για να προπονηθεί και να αναπτύξει τις ικανότητές του στο σπορ. Ένα βράδυ πριν αναχωρήσει, στο αποχαιρετιστήριο πάρτι, γνώρισε ένα κορίτσι, που όπως τελικά αποδείχτηκε δεν ήταν η περιστασιακή γνωριμία της μιας βραδιάς, αλλά ίσως-ακόμη κι αν ο ίδιος δεν ήθελε να το παραδεχτεί-μιας ολόκληρης ζωής.

     Ο Στ. Ιντζές, έχει πολύ καλό τρόπο γραφής, μια μοναδική ικανότητα στις περιγραφές των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των προσώπων του έργου του και διανθίζει το κείμενό του με γερές δόσεις καλού χιούμορ, κάτι που αποτελεί πάντα ατού. Ενδιαφέρον και διασκεδαστικό βιβλίο.  

24 Νοε 2017

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΞΟΔΟΣ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΞΟΔΟΣ
FEDERICO AXAT
Μετάφραση: ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΒΑΣΙΛΑΚΟΥ
Εκδόσεις: ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ
Σελ. 490, Απρίλιος 2017

     Το «Τελευταία Έξοδος», είναι το τρίτο μυθιστόρημα του αργεντινού F. Axat, αλλά το πρώτο που έγινε διεθνής επιτυχία. Έχει ήδη μεταφραστεί σε 35 γλώσσες, ενώ αναμένεται η κινηματογραφική του μεταφορά.
     Ο Τεντ Μακέι, έδειξε από πολύ μικρή ηλικία ότι ήταν ένα ξεχωριστό παιδί. Όταν ήταν στο δημοτικό σχολείο, ήταν πρωταθλητής στο σκάκι. Αργότερα στο πανεπιστήμιο φάνηκε ότι «ήταν απίστευτα έξυπνος και προικισμένος επιπλέον με μια πρωτοφανή φωτογραφική μνήμη. Αυτό έκανε τον Τεντ να διακρίνεται τόσο στα αναλυτικά θέματα όσο και σε εκείνα που απαιτούσαν αποκλειστικά απομνημόνευση».
     Στην ενήλικη ζωή του, ο Μακέι τα έχει όλα: είναι πλούσιος από μια επιτυχημένη επιχείρηση και έχει μια υπέροχη οικογένεια. Όμως είναι «έτοιμος να ρίξει μια σφαίρα στον κρόταφο». Ο γιατρός του, του έχει ανακοινώσει ότι έχει έναν όγκο στον εγκέφαλο, ο οποίος θα επηρεάσει την ποιότητα της ζωής του. Δεν θέλει να το περάσει όλο αυτό κι επιλέγει την αυτοκτονία, ένα χρονικό διάστημα που η γυναίκα του με τις δύο κόρες τους βρίσκονται στη Φλόριντα για να επισκεφθούν τους παππούδες τους που ζουν εκεί.
     Την ώρα που είναι έτοιμος να τραβήξει τη σκανδάλη, επίμονα χτυπήματα στην πόρτα, τον αναγκάζουν να ανοίξει. Στην άλλη πλευρά βρίσκεται ένας νεαρός, που λέει στον Μακέι πως γνωρίζει τι πρόκειται να κάνει και πως έχει κάτι να του προτείνει. Ο Μακέι όταν ξεπερνά το αρχικό σοκ και την έκπληξη για το πόσο καλά πληροφορημένος είναι εκείνος ο άγνωστος νεαρός, δέχεται να τον ακούσει. Εκείνος του λέει «ότι ήταν μέλος μιας οργάνωσης αυτοχείρων που τον είχε στρατολογήσει για να μετριαστεί ο πόνος των αγαπημένων προσώπων κάνοντας τις αυτοκτονίες να φανούν σαν φόνοι. Κάθε αυτόχειρας σκοτώνει τον επόμενο. Και για να γίνεις μέλος της αλυσίδας πρέπει να πάρεις εκδίκηση για έναν άδικο θάνατο…». Όταν ο Μακέι λέει ότι δέχεται, δεν υποψιάζεται αυτό που πρόκειται να ακολουθήσει.

     Έτσι ξεκινά το εξαιρετικό αυτό ψυχολογικό θρίλερ όπου-για να χρησιμοποιήσω μια κλισέ έκφραση-τίποτε δεν είναι αυτό που φαίνεται, κρατά αδιάπτωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη και όπου οι ανατροπές είναι συνεχείς, όχι μέχρι την τελευταία σελίδα, αλλά μέχρι και την τελευταία πρόταση! 

18 Νοε 2017

ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΑ ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΜΕΝΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΑ ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΜΕΝΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
ΤΖΑΪΛΣ ΜΙΛΤΟΝ
Μετάφραση ΟΥΡΑΝΙΑ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ
Εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗΣ
Σελ. 560, Ιούνιος 2017

     Στην πορεία της ανθρώπινης ιστορίας, συμβαίνουν γεγονότα που είναι παράξενα, δραματικά, εντυπωσιακά, αστεία, απίστευτα, ανεξήγητα που παρά το ενδιαφέρον που μπορεί πρόσκαιρα να προκαλούν, είναι «μικρά» και δεν απασχολούν την επίσημη ιστοριογραφία. Απλώς υπάρχουν ως υποσημειώσεις σε κάποια βιβλία Ιστορίας στην καλύτερη περίπτωση, βρίσκονται καταχωρημένα σε κάποια αρχεία στα οποία επιθυμούν να έχουν πρόσβαση μόνο κάποιοι επιστήμονες ή βρίσκονται «ξεχασμένα» στις μέσα σελίδες κάποιων εφημερίδων και περιοδικών.
     Ποιος γνωρίζει για παράδειγμα για την αγγλίδα ερωμένη του Χίτλερ, η οποία κατά μία αφήγηση, ενδέχεται να γέννησε το παιδί του; Ή για τον Χίρο Ονόντα, έναν ιάπωνα στρατιώτη που δεν… αντιλήφθηκε ότι τελείωσε ο Β! παγκόσμιος πόλεμος και συνέχισε να πολεμά κρυμμένος στα δάση του νησιού Λουμπάνγκ των Φιλιππίνων, μέχρι το… 1974; Ή για τον άγγλο Ογκαστίν Κόρτλαντ, η σκηνή του οποίου «θάφτηκε» κάτω από τεράστιες ποσότητες χιονιού στη Γροιλανδία, αλλά αυτός επιβίωσε χάρη στις προμήθειες που είχε και διασώθηκε πέντε μήνες αργότερα; Ακόμη θα μάθουμε για τον Άλμπερτ Πιερπόιντ, που ακολουθώντας την οικογενειακή παράδοση έγινε ο πιο περιζήτητος… δήμιος της Βρετανίας. Ο οποίος «…του άρεσε να καυχιέται ότι έπαιρνε τους “πελάτες”  από τα κελιά τους, τους οδηγούσε στην κρεμάλα και τους απαγχόνιζε, κι όλα αυτά σε λιγότερο από ένα λεπτό» και την Παρασκευή 13 Δεκεμβρίου 1945, οδήγησε στην αγχόνη 13 καταδικασμένους από το δικαστήριο της Νυρεμβέργης ναζί εγκληματίες πολέμου.
     Εκατό τέτοιους είδους περιστατικά συνέλεξε ο ιστορικός και συγγραφέας Τ. Μίλτον και αφού τα μεταμόρφωσε με την εξαιρετική πένα του σε μικρά διηγήματα, μας τα παρουσιάζει σε αυτό το βιβλίο. Οι ιστορίες αυτές, που μας ταξιδεύουν σε μια χρονική περίοδο 20 αιώνων και σε κάθε ήπειρο της γης, έχουν πρωταγωνιστές διάσημους αλλά και καθημερινούς ανθρώπους, που κάποια στιγμή της ζωής τους, ενεπλάκησαν εκούσια ή ακούσια (τις περισσότερες φορές) σε κάποιο αξιοπερίεργο συμβάν.
     Ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο, που δείχνει ότι η ανάγνωση της Ιστορίας, εκτός από διδακτική είναι πολλές φορές και διασκεδαστική. 



12 Νοε 2017

ΙΣΙΔΩΡΟΣ ΖΟΥΡΓΟΣ

ΙΣΙΔΩΡΟΣ ΖΟΥΡΓΟΣ

Ο Ισίδωρος Ζουργός, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1964. Σπούδασε Παιδαγωγικά και υπηρετεί ως δάσκαλος στην εκπαίδευση. Έχει δύο παιδιά. Ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Έχει συνεργαστεί με διάφορα έντυπα δημοσιεύοντας ποίηση, πεζογραφία και κριτικά σημειώματα. Έχει επίσης ασχοληθεί με θέματα της διδασκαλίας της λογοτεχνίας στο δημοτικό σχολείο, καθώς και με θέματα ιστορίας της εκπαίδευσης. Έργα του: «Φράουστ» (1995, Α.Α.Λιβάνης), «Αναπνέοντας Κιμωλία-Γραφές Εκπαιδευτικών» (1996, συλλογικό, εκδ. Σαββάλα), «Αποσπάσματα Από Το Βιβλίο Του Ωκεανού» (2000, Πατάκης), «Η Ψίχα Εκείνου Του Καλοκαιριού» (2002, Πατάκης), «Στη Σκιά Της Πεταλούδας» (2005, Πατάκης), «Η Αηδονόπιτα» (2008, Πατάκης), «Ζωολογία Του Πάνω Και Του Κάτω Κόσμου» (2009, συλλογικό, Πατάκης), «Ανεμώλια» (2011, Πατάκης), Βραβείο Αναγνωστών ΕΚΕΒΙ, «Τάξη Και Αταξία» (2011, συλλογικό, Ακρίτας), «Σκηνές Από Το Βίο Του Ματίας Αλμοσίνο» (2014, Πατάκης), «Ιστορίες Ταχυδρομείου» (2014, συλλογικό, ΕΛΤΑ), «Λίγες Και Μία Νύχτες» (2017, Πατάκης).

Ποια ήταν η πηγή έμπνευσης για το βιβλίο σας;
Κάτι που αλιεύτηκε από την τοπική ιστορία της Θεσσαλονίκης σε συνδυασμό βέβαια με μια δέσμη από εσώτερες επιθυμίες, κάποιες από αυτές προϋπήρχαν στη σφαίρα του ασυνείδητου. Η αποτύπωση ιδιαίτερων λεπτομερειών στη συμπεριφορά των ανθρώπων όπως και διαρκής μανία της επινόησης περιπετειών και ανατροπών είναι οι απαραίτητοι κραδασμοί που κινούν τον μυθιστορηματικό κόσμο να κινηθεί.

Πως έγινε η επιλογή της συγκεκριμένης ιστορικής εποχής;
     Η αφετηρία ήταν το ασυνήθιστο ιστορικό γεγονός της φυλάκισης του έκπτωτου σουλτάνου Αβδούλ Χαμίτ Β΄ στην έπαυλη Αλλατίνι. Αυτή τάραξε για μήνες την κοινωνική ζωή της πόλης, πυροδότησε φήμες και ευφάνταστα άρθρα στις εφημερίδες. Δεν ήταν λοιπόν δύσκολο να γεννήσει και την αρχή ενός μυθιστορήματος.

Η λογοτεχνία  μπορεί να είναι μια κοινωνική πράξη;
     Προφανώς και είναι καθώς αποτελεί μια συνομιλία, μια συνάντηση ουσιαστικά με πολλούς ανθρώπους. Η γλώσσα ως φορέας, οι αφηγήσεις της, οι προβληματισμοί και τα ερωτήματά της αποτελούν μια άλλη μορφή του κοινωνείν.

Ποια ήταν τα συναισθήματα που νοιώσατε, όταν πήρατε τυπωμένο το πρώτο σας έργο;
     Δεν είναι εύκολο να σας το περιγράψω αφενός γιατί ένα μέρος αυτού του βιώματος ανήκει αυστηρά στη σφαίρα της ιδιωτικότητας και αφετέρου πώς μπορεί να περιγραφεί η χειραψία ενός ανθρώπου με ένα από τα πιο παλιά και τολμηρά του όνειρα;
Αναπολείτε ήρωες από προηγούμενα μυθιστορήματά σας; Έχετε κάποιον αγαπημένο;
     Ναι, αναπολώ και μάλιστα πολύ συχνά. Με κάποιους ξέρετε έχουμε ζήσει χρόνια ολόκληρα μαζί. ΄Ετσι εξηγείται και ο πειρασμός που τυραννά πολλούς συγγραφείς να τους ξαναδώσουν πνοή μέσα από τις σελίδες ενός καινούριου βιβλίου.

Έχετε βιώσει συναισθήματα παρόμοια με αυτά των ηρώων σας;
     Πολλά από αυτά που αναδύονται μέσα από τις περιπέτειες των χαρακτήρων ενός μυθιστορήματος είναι βιωμένα από τον ίδιο τον συγγραφέα ενώ κάποια άλλα πρέπει να τα υποθέσεις, να τα φανταστείς. Θυμηθείτε για παράδειγμα ότι σε αρκετά από τα βιβλία μου υπάρχουν φόνοι και μια σειρά από συναισθήματα τα οποία έπονται αυτής της πράξης. Ο συγγραφέας πρέπει να μιλήσει για μια αβίωτη ενοχή, για ένα τρόμο που μόνο να τον φανταστεί μπορεί.

Ποιος είναι ο πρώτος αναγνώστης των κειμένων σας;
     Η γυναίκα μου πάντα, από το πρώτο βιβλίο, δακτυλογράφος και η πρώτη αναγνώστρια.

Γράφοντας, έχετε ανακαλύψει πράγματα για τον εαυτό σας;
     Αναπόφευκτα καθώς είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο πως σκαλίζοντας ψυχαναλυτικά την κρούστα της γραφής ανακαλύπτεις διάφορα κρυμμένα μυστικά και πολλά άλλα μοχθηρά κι ανείπωτα.

Υπήρξε κάτι στη διάρκεια της συγγραφής που σας ανέτρεψε κάποια πεποίθηση;
     Συνέβη μερικές φορές, όχι σε κάποιο ιδεολογικό θέμα αλλά πιο πολύ σε αποτιμήσεις αισθητικής αξίας, με άλλα λόγια σε βεβαιότητες ομορφιάς και αξίας δογμάτων γραφής, οι οποίες και κατά τη διάρκεια της συγγραφικής εμπειρίας υποχώρησαν.

Σας ανησυχεί αν ο αναγνώστης «διαβάσει» το βιβλίο σας με τρόπο που δεν συμφωνεί με τις προθέσεις σας;
     Η σχέση του αναγνώστη με το βιβλίο είναι ιδιοπρόσωπη, σχεδόν ιερή και δεν χρειάζεται καμιά έξωθεν ανησυχία και παρέμβαση.

Σας αρέσει να συνομιλείτε με τους αναγνώστες σας;
     Ναι, και το κάνω πολύ συχνά. Είναι η εμπειρία μιας αμφίδρομης σχέσης που είναι ιδιαίτερα επωφελής και διασώζει τη γραφή ως γεγονός κοινωνικό, όπως αναφέραμε και στην αρχή της συνομιλίας μας

Σε συζητήσεις με αναγνώστες, έτυχε να σας «υποδείξουν» πτυχές του έργου σας, που εσείς δεν είχατε φανταστεί ότι υπάρχουν;
     Ναι, μου έχει συμβεί, όπως και στους περισσότερους συγγραφείς, έτσι νομίζω. Αυτή πάντως είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα πτυχή της αναγνωστικής διαδικασίας, να νοηματοδοτεί ο κάθε αναγνώστης το κείμενο με τον καθαρά δικό του τρόπο.

Όταν τελειώσει ένα βιβλίο, τι συναισθήματα επικρατούν;
     Το έχω αναφέρει αρκετές φορές στο παρελθόν και ευχαρίστως θα το επαναλάβω και εδώ. Η αίσθηση στη χρονική στιγμή για την οποία με ρωτάτε είναι μια επιλόχειος μελαγχολία.

Όλοι έχουμε εμμονές διαφόρων ειδών. Εσείς έχετε συγγραφικές εμμονές;
     Όλοι οι συγγραφείς έχουν, γιατί εγώ να αποτελώ εξαίρεση, μπορώ μάλιστα να σας εξομολογηθώ και μερικές: το ταξίδι, η ιστορία της Θεσσαλονίκης, ο αγώνας του έρωτα απέναντι στη φθορά, οι σπηλιές και τα υπόγεια περάσματα, οι θάλασσες και τα πανιά…

Είναι εύκολη ή δύσκολη διαδικασία η συγγραφή και τι είναι το γράψιμο για σας;
     Για μένα καθόλου εύκολη, σχεδόν τυραννική αλλά στο τέλος λυτρωτική. Με ρωτάτε τι είναι η γραφή για μένα και το μόνο που θα μπορούσα να σας απαντήσω πως είναι αυτό που υπάρχει αδιάλειπτα στη ζωή μου από τότε που άρχισα να αντιλαμβάνομαι τον κόσμο, αυτή η σταθερά ως σκοπός και όνειρο ως αγωνία και λαχτάρα.

Όσοι παρακολουθούν τη συγγραφική σας πορεία, ξέρουν ότι δεν εκδίδετε συχνά. Αυτό το λέω για να καταδείξω ότι για τα δικά σας δεδομένα είναι εξαιρετικά νωρίς. Παρ’ όλα αυτά, δεν μπορώ να αντισταθώ στον πειρασμό και θα ρωτήσω: ετοιμάζετε  κάτι καινούριο;
     Κατά μέσο όρο εκδίδω κάθε τρία χρόνια, δεν ξέρω αν αυτό τελικά είναι συχνό ή όχι. Εκδίδω όταν είμαι έτοιμος, αυτή είναι η πραγματικότητα. Νοερά ετοιμάζω κάτι καινούριο αλλά είναι εξαιρετικά νωρίς για εξομολογήσεις. Το μόνο που μπορώ να σας πω κλείνοντας είναι ότι σας ευχαριστώ για τη φιλοξενία.

Σας ευχαριστώ!



6 Νοε 2017

ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ

ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ
ΤΡΕΙΣ ΓΕΝΙΕΣ, ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ
ΕΛΕΝΗ ΑΝΔΡΕΟΥ
Εκδόσεις ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ
Σελ. 235, Ιούνιος 2017

     Έντεκα χρόνια μετά την πρώτη του έκδοση,  επανακυκλοφορεί το μυθιστόρημα «Το Πέρασμα» της Ελ. Ανδρέου. Είναι η αφήγηση της ιστορίας μιας οικογένειας που ξεκίνησε από τη Σμύρνη τις μέρες της καταστροφής και αφού έζησε «πολλές τραγωδίες, πολλή δυστυχία, πολύ άδικο, που ο νους δεν το χωρούσε, η καρδιά δεν το άντεχε», κατάφερε να ξαναστήσει τη ζωή της στην ελληνική πρωτεύουσα.
     Την ιστορία αφηγείται η γιαγιά Μαντώ μέσα από το ημερολόγιό της, το οποίο «κληροδότησε» λίγο πριν πεθάνει το 1964 κι έχοντας πια περάσει τα ογδόντα πέντε χρόνια, στην εγγονή της Φοίβη. «Και αμέσως σηκώθηκε αργά κι άνοιξε την ντουλάπα της. Πήρε έναν φάκελο. Κάθισε πάλι και ανοίγοντάς τον, έβγαλε ένα χοντρό τετράδιο. Την κοίταζα. “Παρ’ το” μου είπε, “Μόλις προχθές το τελείωσα. Επιθυμώ να το διαβάσετε. Πρώτα όμως θέλω να το διαβάσεις εσύ. Ύστερα δωσ’ το και στους άλλους”. Και τον έβαλε στα χέρια μου».
     Μέσα από τις αφηγήσεις της γιαγιάς μαθαίνουμε για τις «άγριες» αλλά και τις «ήμερες» μέρες που πέρασε η οικογένεια. Που τα μέλη της, τις ώρες της καταστροφής της Σμύρνης, πέρασαν «δια πυρός και σιδήρου» μέχρι να καταφέρουν να μπουν σε ένα πλεούμενο που τους μετέφερε μακριά από τον τόπο που γεννήθηκαν και που τόσο αγαπούσαν, αλλά είχε γίνει πια πολύ επικίνδυνος. «Εδώ ειν’ ο τόπος μας. Εδώ έζησαν οι γονείς μας. Εδώ γεννηθήκαμε, εδώ ζούμε εμείς και τα παιδιά μας. Τον πονάμε τούτον τον τόπο». Για επόμενο τόπο εγκατάστασης, επέλεξαν τη Σύρο, όπου για καλή τους τύχη, τους περιέθαλψε η χήρα ενός καπετάνιου. Ώσπου, χάρη στην επιστημονική κατάρτιση του Νέστορα, του πατέρα (ήταν γιατρός), μπόρεσαν να πάνε στην Αθήνα, όταν αυτός διορίστηκε σε κάποιο νοσοκομείο και να δουν καλύτερες μέρες.
     Η συγγραφέας όμως, εκτός από τις περιπλανήσεις, εξετάζει και τις εσωτερικές διαδρομές των ηρώων της. Πως δηλ. και πόσο, τα όσα πέρασαν, επηρέασαν τον ψυχισμό τους και την ψυχική τους ισορροπία. Κι όχι μόνο όσα πέρασαν προσπαθώντας να διαφύγουν, αλλά και όσα αντιμετώπισαν όταν έφτασαν στην Ελλάδα. Οι γηγενείς, στη μεγάλη τους πλειοψηφία, τους αντιμετώπισαν με επιφυλακτικότητα (όπως ευγενικά το θέτει η συγγραφέας), με ανοιχτή εχθρότητα θα έλεγα εγώ (το «τουρκόσπορος» ήταν η πιο ήπια βρισιά).

     Μέρος του μυθιστορήματος, που είναι γραμμένο με προσεγμένη γραφή, ρέει αβίαστα και διαβάζεται εύκολα, βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα. Επίσης, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό, το μυθιστόρημα διδάχτηκε στο Πανεπιστήμιο της Καλαβρίας!  

31 Οκτ 2017

ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΓΚΟΥΛΑΓΚ

ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΓΚΟΥΛΑΓΚ
ΛΕΒ ΚΟΝΣΟΝ
Μετάφραση ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ
Εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ
Σελ. 164, Μάρτιος 2017

     Φέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια από την Οκτωβριανή επανάσταση, που είναι από τα σημαντικότερα γεγονότα στην παγκόσμια Ιστορία.
     Η εγκαθίδρυση του σοβιετικού καθεστώτος, μετά την ανατροπή από το κόμμα των μπολσεβίκων και των συμμάχων τους, της πρώτης εκλεγμένης κυβέρνησης της Ρωσίας, είχε δραματικές συνέπειες για μεγάλο τμήμα του πληθυσμού. Ξεσπούν διώξεις κατά των ανθρώπων, που κατά τους μπολσεβίκους ήταν πιστοί υπηρέτες της τσαρικής εξουσίας. Εκτός από τους αξιωματούχους της τσαρικής αυλής και της κυβέρνησης, στο στόχαστρο μπήκαν γιατροί, δάσκαλοι, δημόσιοι υπάλληλοι, έμποροι, ιερείς κλπ. Κάποιοι από αυτούς-όσοι είχαν την οικονομική δυνατότητα-για να σώζουν τη ζωή τους, αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη χώρα και να ζήσουν αυτοεξόριστοι σε χώρες της κεντρικής και δυτικής Ευρώπης. Από το 1930 με αποκορύφωμα την περίοδο 1936-1939, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι, κατηγορούνται-συνήθως ψευδώς-ως πράκτορες του εχθρού και ως εχθροί του λαού και οδηγούνται σε δίκες-παρωδίες. Όσοι δεν καταλήγουν στο απόσπασμα, μεταφέρονται στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, που είχαν ήδη κάνει την εμφάνισή τους, από το 1921. Αυτό το κλίμα ζόφου και τρομοκρατίας, που κράτησε αμείωτο ως το 1953, αλλά και συνεχίστηκε και αργότερα με ηπιότερη όμως μορφή, είχε και μια διαφορετική πλευρά. «Ένας από τους πολυτιμότερους καρπούς αυτού του συστήματος, του συστήματος της βίας, της τρομοκρατίας, της καταπίεσης και του εξανδραποδισμού, ήταν η άνθιση της παράνομης λογοτεχνίας… Ένα από τα βιβλία αυτά είναι και το ανά χείρας. Γραμμένο από έναν Εβραίο που βρέθηκε στις μυλόπετρες της Ιστορίας, έζησε τον ζόφο στην κόλαση, επιβίωσε και πολλά χρόνια μετά την αποκατάστασή του κατά τη μετασταλινική εποχή έγραψε ένα  τμήμα των αναμνήσεων του».
     Για τον συγγραφέα του βιβλίου-που δεν είναι λογοτέχνης-ελάχιστα πράγματα είναι γνωστά. Γεννήθηκε το 1927. Έχασε πατέρα και αδελφούς στο Β! παγκόσμιο πόλεμο και από την ηλικία των 16 ετών, φυλακίστηκε με την κατηγορία της αντισοβιετικής δράσης. Λίγο αργότερα «Στις 5 Αυγούστου του 1944 καταδικάζεται από τη Διεύθυνση Μόσχας του Λαϊκού Κομισαριάτου Εσωτερικών Υποθέσεων, δηλαδή χωρίς δίκη, σε εγκλεισμό σε στρατόπεδο με βάση το άρθρο 58 του σοβιετικού ποινικού κώδικα». Αποφυλακίστηκε το 1952, αλλά μέχρι το 1955 ζούσε εξόριστος. Έγραψε το βιβλίο το 1983. Εκδόθηκε την ίδια χρονιά από παρισινό εκδοτικό οίκο. «Τα κείμενα του Λεβ Κονσόν-ο ίδιος τα αποκαλεί “μικρά διηγήματα”-είναι σύντομα κείμενα-εικόνες . Η έκτασή τους είναι από μερικές γραμμές, μέχρι μερικές σελίδες…».

     Για να κλείσω την παρουσίαση του μικρού σε μέγεθος, αλλά μεγάλης αξίας βιβλίου, θα σας μεταφέρω ένα ακόμα απόσπασμα από την εμπεριστατωμένη και διαφωτιστική εισαγωγή του μεταφραστή των κειμένων Δ. Τριανταφυλλίδη «…το βιβλίο του Λεβ Κονσόν παραμένει εσαεί επίκαιρο και μια διαρκής υπόμνηση πως μετά από αυτή τη γνώση η σιωπή είναι συνενοχή»

25 Οκτ 2017

ΚΑΤΙ ΜΟΥ ΚΡΥΒΕΙΣ

ΚΑΤΙ ΜΟΥ ΚΡΥΒΕΙΣ
ΜΑΝΙΝΑ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗ
Εκδόσεις ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
Σελ. 254, Ιούνιος 2017

     Το όγδοο μυθιστόρημα της Μ. Ζουμπουλάκη που κυκλοφόρησε πριν από λίγους μήνες, θα μας απασχολήσει στην σημερινή παρουσίαση.
     Η Δώρα, είναι μια 45χρονη διαζευγμένη γυναίκα, που μέσα στις αντιξοότητες της εποχής, προσπαθεί να αναθρέψει τα δύο της παιδιά, που βρίσκονται στην εφηβική και πρώτη μετεφηβική ηλικία, αλλά και να καταφέρει να διατηρήσει την επικοινωνία καθώς και μια υγιή σχέση μαζί τους. Όταν είδε ότι η δουλειά στο φροντιστήριο δεν αποδίδει, παράτησε τη φιλολογία κι έγινε ξεναγός. «Εδώ και μερικά χρόνια, η Δώρα έχει “περάσει στην παρανομία”, όπως ένα σωρός κόσμος-έκλεισε τα βιβλία της σαν ελεύθερη επαγγελματίας, έπαψε να είναι φιλόλογος και άφησε πίσω της φροντιστηριακές αίθουσες, μισθούς, κρατήσεις και τα σχετικά. Μετά από ένα χρόνο σκληρής ανεργίας, άρχισε να δουλεύει σαν ξεναγός ειδικού τύπου, με αυτούς τους “ιδιαίτερους τουρίστες” που ήθελαν κάτι παραπάνω από το να δουν απλώς τα αρχαία». Ήθελαν δηλ. να εμβαθύνουν κάπως περισσότερο και να ακούσουν την ιστορία ή το μύθο που περιέβαλλε κάθε αρχαιολογικό χώρο, αλλά είχαν και άλλες ιδιαιτερότητες. Κάτι που ενθουσίαζε τη Δώρα, αφού της άρεσε να διηγείται επεισόδια της ελληνικής μυθολογίας
     Ακόμα, η Δώρα έχει κι ένα χάρισμα. «Να αισθάνεται πράγματα για τους άλλους, να καταλαβαίνει τα τρομερότερα, τα πιο τρομαχτικά, αυτά που τρώνε τους ανθρώπους από μέσα και δεν τα λένε ποτέ. Ή αυτά που συνέβησαν, τα φριχτά και τους βασανίζουν ακόμα. Μερικές φορές και αυτά που πρόκειται να συμβούν, είτε πρόκειται να γλιτώσουν οι άνθρωποι είτε όχι… Έβλεπε μερικές φορές δηλαδή, είτε το ήθελε είτε όχι, κυρίως όταν ήταν στρεσαρισμένη, στριμωγμένη, αναστατωμένη, τότε έβλεπε τρομαχτικές εικόνες που είχαν να κάνουν με ανθρώπους με τους οποίους είχε προσωπική σχέση». Όμως, σαν μια νέα Κασσάνδρα, δεν γινόταν πιστευτή-πέρα από ένα πολύ στενό κύκλο λίγων δικών της ανθρώπων-όταν έκανε αυτές τις προβλέψεις!
     Με τον πρώην άντρα της τον Δημήτρη, που είναι άνεργος αθλητικογράφος, διατηρούν μια πολύ καλή φιλική σχέση. Χώρισαν όταν της αποκάλυψε ότι είναι ομοφυλόφιλος και  διαπίστωσαν ότι εξαιτίας αυτού, αλλά και άλλων γεγονότων, ο γάμος δεν μπορούσε να προχωρήσει. Σε μια από τις επισκέψεις στο σπίτι της, της δίνει κάποια χρήματα και της λέει ότι σύντομα η ζωή του και τα οικονομικά του, θα διορθωθούν. Μετά τη δημοσίευση κάποιων άρθρων του με στοιχεία από τις έρευνες που έκανε για τις εθνικιστικές-φασιστικές οργανώσεις, τον προσέγγισε ο Αντώνης Μαρτάκος, νέος , επιφανής και ανερχόμενος πολιτικός, γόνος παλιάς κι ευκατάστατης αθηναϊκής οικογένειας με μια δελεαστική πρόταση. Αφ’ ενός να τον προσλάβει για να του γράφει έναντι αμοιβής τους λόγους του και αφ’ ετέρου, να χρηματοδοτήσει την έκδοση ενός βιβλίου με τα άρθρα του για τις εθνικιστικές οργανώσεις και τις βίαιες μεθόδους και πρακτικές τους. Όμως ο Δημήτρης «υποψιάζεται» ότι τα κίνητρά του, είναι και… ερωτικά. Πιστεύει ότι ο Μαρτάκης είναι γκέι- αν και διατηρεί προφίλ straight για ευνόητους λόγους- και θέλει να τον προσεγγίσει όχι μόνο για δημοσιογραφικούς λόγους, αλλά και για κάτι παραπάνω! Ακόμα λέει στη Δώρα ότι σύντομα θα συναντηθούν για να συζητήσουν τις λεπτομέρειες της συνεργασίας τους, στο διαμέρισμα του Δημήτρη.
      Όταν μετά από λίγες μέρες η Δώρα πληροφορείται από την αστυνομία ότι ο Μαρτάκης βρέθηκε δολοφονημένος στο διαμέρισμα του πρώην άντρα της και ότι ο ίδιος κρατείται ως βασικός ύποπτος, καταλαβαίνει ότι πρέπει να βάλει το «χάρισμά» της να δουλέψει υπερωρίες για να βρει την αλήθεια. Αλλά και να επιστρατεύσει όλη την πειθώ της, για να πείσει τους δύσπιστους να στρέψουν την έρευνα προς την κατεύθυνση που θα αποδεικνύει την αθωότητα του Δημήτρη.

     Ένα καλογραμμένο, πολυεπίπεδο μυθιστόρημα, που θίγει θέματα όπως οι σχέσεις των ενηλίκων, οι σχέσεις γονιών-παιδιών, η βία των φασιστικών φιλοναζιστικών οργανώσεων, οι υπόγειες διαδρομές που συνδέουν αυτές τις οργανώσεις με φορείς του κρατικού μηχανισμού, οι σεξουαλικές επιλογές, αλλά και θέματα μεταφυσικά, όπως η ενόραση, η ισχυρή διαίσθηση και άλλα. Η συγγραφέας, αντιμετωπίζει τα θέματα με γνώση και σοβαρότητα, αλλά προσπαθεί-και τα καταφέρνει- να ελαφρύνει τον μύθο του βιβλίου, με τη γεμάτη χιούμορ γραφή της, που σε συνδυασμό με την ενδιαφέρουσα ιστορία που κλιμακώνεται μέχρι τις τελευταίες σελίδες, κάνουν το κείμενο ελκυστικό και ευκολοδιάβαστο. Πολύ ενδιαφέρον το εύρημα της παράθεσης τμημάτων της ελληνικής μυθολογίας –με ηρωίδες γυναίκες-στην αρχή κάθε κεφαλαίου.   

19 Οκτ 2017

Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΤΙ

Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΤΙ
ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΚΟΛΛΑΡΟΥ
Εκδόσεις Α.Α. ΛΙΒΑΝΗΣ
Σελ. 383, Μάρτιος 2017

     Το δεύτερο μυθιστόρημα της Ιφ. Κολλάρου, κυκλοφόρησε πριν από λίγους μήνες από τις εκδόσεις Λιβάνης.
     Ο Μάριος, παραγωγός και σκηνοθέτης τηλεοπτικών εκπομπών, με το που η οικονομική κρίση άρχισε να δείχνει τα δόντια της, βρίσκεται σε αδιέξοδο. «Για πρώτη φορά στη ζωή του πραγματικά δεν ήξερε τι έπρεπε να κάνει. Δεν μπορούσε να πιστέψει ότι βρισκόταν στριμωγμένος στη γωνία. Αυτός. Ο άνθρωπος που είχε πάντα όλες τις λύσεις. Και που τώρα, ενώ έπρεπε να βρει επειγόντως μια λύση για να σώσει τον εαυτό του, δεν μπορούσε να βρει καμία».
     Η είδηση του θανάτου του, έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία στον κύκλο των φίλων του. Η αδελφή του η Αλίκη, ο πιο κολλητός του φίλος ο Ορέστης, η Στέλλα, η Περσεφόνη και όλοι οι γνωστοί του, ήξεραν ότι αντιμετώπιζε οικονομικά προβλήματα, αλλά όχι σε βαθμό που να τον οδηγήσουν-όπως όλοι υποψιαζόταν, αλλά κανείς δεν μπορούσε να «αποδείξει»- στο να βάλει τέρμα στη ζωή του.   
     Ο θάνατος του Μάριου, που ήταν ο συνδετικός κρίκος, αλλά και η κινητήρια δύναμη της παρέας, τους κάνει να κάνουν μια αναδρομή και να αναλογιστούν το παρελθόν. Όλα όσα πέρασαν μαζί. «Ήταν τα καλύτερά τους χρόνια. Ήταν νέοι και ωραίοι, ανεξάρτητοι και ανεξάντλητοι, δούλευαν σαν τρελοί και διασκέδαζαν με ακόμα μεγαλύτερη λύσσα. Η ζωή ήταν μπροστά, ήταν παιχνίδι, εκείνοι ήταν οι μικροί εξερευνητές και όλα ήταν πιθανά. Οι μέρες γεμάτες, οι ρυθμοί της δουλειάς υπερεντατικοί και τα βράδια μια μεθυσμένη περιπλάνηση στην πόλη που παρέμενε ζωντανή όλη νύχτα».
     Παράλληλα αναλογίζονται και την τωρινή τους κατάσταση. Στην οποία βρέθηκαν ξαφνικά και από την οποία ψάχνουν τρόπο για να ξεφύγουν, αφού η οικονομική δυσπραγία, επηρεάζει όλους τους τομείς της ζωής τους. «Ποτέ δεν περίμενα ότι πλησιάζοντας τα πενήντα θα είμαι σ’ αυτή την κατάσταση. Τίποτα απ’ όσα ζήσαμε δεν μας είχε προϊδεάσει για κάτι τέτοιο. Είσαι νέος και ωραίος, με τη δουλειά σου και τα λεφτά σου και σίγουρα δεν περιμένεις ότι στη μέση ηλικία θα είσαι ξαφνικά χωρίς δουλειά, χωρίς λεφτά, χωρίς μαντίλι να κλάψεις, να ζεις ξανά με τον πατέρα σου, να σε χαρτζιλικώνει διακριτικά από το υστέρημα της σύνταξής του, που κι αυτή τι να πρωτοκαλύψει».
     Την εξέλιξη της ιστορίας αφηγούνται εναλλάξ  σε ολιγοσέλιδα κεφάλαια οι χαρακτήρες του βιβλίου. Το κάθε κεφάλαιο «επενδύεται μουσικά» με ένα κομμάτι της ποπ και ροκ μουσικής.
     Είναι ένα μυθιστόρημα που μιλά για τους ανθρώπους που γεννήθηκαν λίγο πριν ή κατά τη διάρκεια της χούντας. Έζησαν την εποχή της ευμάρειας και «εκμεταλλεύτηκαν» την οικονομική ανάπτυξη στήνοντας επιχειρήσεις και καριέρες, για να τα δουν όλα να γκρεμίζονται μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Και πρέπει να αρχίσουν από την αρχή, μέσα σε τελείως διαφορετικές συνθήκες, όχι για να συνεχίσουν να ζουν με τον τρόπο που είχαν μάθει, αλλά να αγωνίζονται για την επιβίωση. Το μυθιστόρημα απεικονίζει με ρεαλιστικό τρόπο τη σκληρή πραγματικότητα και την οικονομική-και όχι μόνο- κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει πολλοί συμπατριώτες μας και γι’ αυτό το συνιστώ.
     Έχω όμως να κάνω και δύο παρατήσεις. Το βιβλίο θα κέρδιζε σε αληθοφάνεια, αν έλειπε ένας μέρος από την τεράστια ποσότητα ναρκωτικών που καταναλώνουν οι ήρωες και έπρεπε να έχει καλύτερη επιμέλεια. Πρόχειρα να αναφέρω: στη σελ. 131. Το μνημείο Mitad del Mundo, δεν χωρίζει τη Γη σε ανατολικό και δυτικό ημισφαίριο, αλλά σε βόρειο και νότιο (Ισημερινός). Ο νοητός χωρισμός ανατολής και δύσης γίνεται στο Γκρίνουιτς. Ή στη σελ. 356, το όργανο σχεδίασης δεν ονομάζεται ραπιτογράφος, αλλά ραπιδογράφος και ορισμένα άλλα μικρότερης σημασίας λάθη.

     Παρά αυτές τις παρατηρήσεις όμως, επειδή απεικονίζει όπως γράφω και πιο πάνω, με πολύ σωστό τρόπο μια πραγματικότητα, και συνιστώ να το διαβάσετε. 

12 Οκτ 2017

ΑΝΔΡΕΑΣ ΡΗΓΑΣ


     Ο Ανδρέας Ρήγας γεννήθηκε στην Καλαμάτα. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ και δούλεψε για πολλά χρόνια στη δημόσια εκπαίδευση. Έχει ασχοληθεί επαγγελματικά με τη ζωγραφική αλλά και με το θέατρο σκιών, κατασκευάζοντας φιγούρες και σκηνικά, γράφοντας έργα και παίζοντας σε παραστάσεις. Από το 1999 δανείζει τη φωνή του στη μεταγλώττιση ταινιών κινουμένων σχεδίων και σε ντοκιμαντέρ. Η "Ματωμένη ταυτότητα" (εκδ. Ωκεανίδα, 2017) είναι το πρώτο του μυθιστόρημα.
 
Η αστυνομική λογοτεχνία έχει μικρή παράδοση στην Ελλάδα. Πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε με το συγκεκριμένο είδος;
     Όταν άρχισα να γράφω τη «Ματωμένη ταυτότητα» δεν είχα στο νου μου ένα αστυνομικό μυθιστόρημα. Ήθελα μόνο  να διηγηθώ μια ιστορία που  να έχει  ότι  κι εγώ ζητώ  από την ιστορία που έχει γράψει κάποιος άλλος, δηλαδή να έχει ενδιαφέρουσα και ρεαλιστική πλοκή,  δράση που να «κρατάει» τον αναγνώστη, και ανάγλυφους, πειστικούς χαρακτήρες.  Καθώς το γράψιμο προχωρούσε και  οι σελίδες συσσωρεύονταν,  η ιστορία  η ίδια με έσπρωχνε προς την περιπέτεια και το γρίφο, γινόταν σιγά-σιγά ένα «μπερδεμένο κουβάρι».  Οι λύσεις που αναγκάστηκα να βρω για να ξεμπερδέψω το κουβάρι, έδωσαν τελικά  στη ιστορία  τον αστυνομικό της χαρακτήρα. Ακόμα και τώρα όμως δεν νομίζω ότι έχω γράψει ένα καθαρά αστυνομικό μυθιστόρημα. Προτιμώ να το περιγράφω τη «Ματωμένη Ταυτότητα» ως μια κοινωνική περιπέτεια με αστυνομική πλοκή.
        
Ποια ήταν η πηγή έμπνευσης για το βιβλίο σας;
     Πηγή έμπνευσης ήταν οι αναμνήσεις μου από  τα νεανικά μου ταξίδια στο Αιγαίο. Μέσα από τις λεπτομέρειες της διήγησης θέλησα να κάνω ένα γλυκό «μνημόσυνο» της νιότης μου. Ήταν επίσης τα διαβάσματά  μου 50 χρόνων, και  τα σοβαρά και περισπούδαστα και τα άλλα, τα «ελαφρά»… Και εργαλείο μου ήταν  ο προσωπικός μου τρόπος να προσλαμβάνω και να «χωνεύω» τον κόσμο γύρω μου, δηλαδή  η εικόνα και η λεπτομερής περιγραφή της, με τρόπο σχεδόν ζωγραφικό.

Θέλετε να μεταφέρετε κάποιο μήνυμα με το βιβλίο αυτό και ποιο είναι αυτό;
     Πιστεύω ότι οι αναγνώστες της «Ματωμένης Ταυτότητας» μπορεί  να εντοπίσουν αρκετά  επί μέρους μηνύματα που προκύπτουν από τα διλήμματα και τις αποφάσεις των ηρώων μου, τις πράξεις τους και τις συνέπειές αυτών των πράξεων.
Δεν νομίζω όμως ότι στο βιβλίο μου υπάρχει ένα γενικό μήνυμα που να απευθύνεται στον αναγνώστη, τουλάχιστον δεν ήταν αυτή η πρόθεσή μου όταν έγραφα. Αν υπάρχει κάποιο μήνυμα, αυτό μάλλον αφορά και επιστρέφει σ’ εμένα και σε «ελεύθερη απόδοση» είναι τούτο: ποτέ δεν είναι αργά για να δοκιμάσεις να δημιουργήσεις κάτι, αρκεί αυτό το κάτι να το θέλει πολύ η ψυχή σου (και ο νοών νοείτω…)  

Η λογοτεχνία και πιο συγκεκριμένα το είδος που υπηρετείτε, μπορεί να είναι μια κοινωνική πράξη;
     Το γράψιμο είναι από μόνο του μια κοινωνική πράξη. Το χτίσιμο των χαρακτήρων, η περιγραφή του κοινωνικού περίγυρου, αλλά κυρίως η αναζήτηση και ο «φωτισμός»  του κινήτρου  που  είναι βασικό συστατικό της αστυνομικής ιστορίας,  μπορεί να βάλει στο παιχνίδι  την ιστορική και κοινωνική έρευνα, την οικονομική ανάλυση, την ψυχαναλυτική προσέγγιση κ.λ.π  Όσο περισσότερο χρησιμοποιεί τέτοια εργαλεία ο «αστυνομικός» συγγραφέας τόσο πιο δυναμική κοινωνική πράξη είναι το αποτέλεσμα της δουλειάς του.

Ποια ήταν τα συναισθήματα που νοιώσατε, όταν πήρατε τυπωμένο το πρώτο σας έργο;
     Ένοιωσα χαρά, δυνατή συγκίνηση και φόβο. Τα δυο πρώτα για ευνόητους λόγους… Φόβο, γιατί συνειδητοποίησα ότι όλα  είχαν οριστικά κριθεί. Ο κόσμος που σαν «μικρός θεός» είχα σκαρώσει και καθημερινά τον έπλαθα, τον άλλαζα, τον διόρθωνα κατά βούληση και γενικά είχα αυτό που λέμε «δικαίωμα ζωής ή θανάτου» επάνω του, είχε ξεφύγει από τα χέρια μου.  Συνειδητοποίησα ξαφνικά  ότι τώρα παντοδύναμοι θα είναι  οι αναγνώστες και θα είναι εκείνοι που θα κρατήσουν στα χέρια τους την τύχη του κόσμου μου, εκείνοι θα αποφασίσουν την μακροημέρευσή του ή την βύθισή του στη λησμονιά! Ευτυχώς, από το φόβο πιο δυνατή  είναι η ελπίδα… 

Τι συμβαίνει στους ήρωες των βιβλίων σας, όταν τελειώνει η συγγραφή;
     Ανακαλύπτω καθημερινά  με έκπληξη ότι μέσα μου η συγγραφή, η ζωή των ηρώων μου δεν τελείωσε ποτέ. Και εξηγούμαι: Τέσσερεις μήνες μετά την έκδοση του βιβλίου μου συνεχίζω να επεξεργάζομαι την ιστορία, τους χαρακτήρες, να αναθεωρώ δράσεις, να θυμώνω με «κακές» επιλογές που δεν μπορώ πια να πάρω πίσω, να σχεδιάζω «πιο έξυπνες» λύσεις που δεν θα εφαρμοστούν φυσικά ποτέ.
 Πρέπει λοιπόν να ομολογήσω   ότι οι ήρωές μου συνεχίζουν τη ζωή τους στη σκέψη και τη φαντασία μου περιμένοντας…

Έχετε βιώσει συναισθήματα παρόμοια με αυτά των ηρώων σας;
     Νομίζω ότι όλοι μας  έχουμε βιώσει τον έρωτα, την αμφιβολία, την απόρριψη, την εγκατάλειψη, τον πόνο, το θυμό, την απογοήτευση. Όλοι έχουμε χάσει κάτι, όλοι κάτι αναζητήσαμε, όλοι κυριευτήκαμε κάποτε από πλεονεξία, όλοι ρισκάραμε λίγο ή πολύ, όλοι νιώσαμε κάποτε την ανάγκη να εκδικηθούμε. Τελικά  μόνο  η ένταση μπορεί να διαφέρει στα συναισθήματα…

Σας μοιάζει κάποιος από τους ήρωες σας;
     Όλοι από λίγο, ακόμα και οι κακοί! Και οι ηρωίδες μου πιστεύω ότι διεκδίκησαν και πήραν κάτι από μένα.

Ποιος είναι ο πρώτος αναγνώστης των κειμένων σας;
     Η γυναίκα μου, και την ευχαριστώ για την υπομονή της.

Ποιος είναι ο ιδανικός αναγνώστης για σας;
     Ειλικρινά δεν ξέρω. Ίσως εκείνος που αντιμετωπίζει το ταξίδι που του προτείνω, σαν ένα ακριβό δώρο που του προσφέρω από το υστέρημά μου;

Γράφοντας, έχετε ανακαλύψει πράγματα για τον εαυτό σας;
     Ανακάλυψα ότι ζούσαν μέσα μου μια μυστική ζωή και περίμεναν υπομονετικά να ξαναβγούν στο φως, οι  μνήμες  τόπων, ανθρώπων, αισθημάτων και αισθήσεων που νόμιζα ότι είχα οριστικά χάσει. Πράγματα φαινομενικά ίσως ασήμαντα τότε που είχα την εμπειρία τους, αλλά, όπως αποδείχτηκε, τόσο σημαντικά και καθοριστικά για να στηρίξω επάνω τους τη διήγησή μου. Αυτό ήταν για μένα μια πραγματική αποκάλυψη.

 Υπήρξε κάτι στη διάρκεια της συγγραφής που σας ανέτρεψε κάποια πεποίθηση;
      Δεν νομίζω ότι με το βιβλίο μου επιχειρώ βαθιές κοινωνικές ή ηθικές τομές που μπορούν να επηρεάσουν ή πολύ περισσότερο να  αλλάξουν τον τρόπο της σκέψης ή τις πεποιθήσεις κάποιου. Ούτε κι εγώ οδηγήθηκα σε τέτοιους δρόμους όταν το έγραφα. Βγήκα από αυτή την περιπέτεια  με τις ίδιες πεποιθήσεις που είχα όταν μπήκα, βγήκα ίδιος αλλά συγχρόνως τόσο διαφορετικός. Δεν ξέρω αν αυτό το τελευταίο δίνει μια κάποια απάντηση στην ερώτησή σας…

Σας αρέσει να συνομιλείτε με τους αναγνώστες σας;
     Ας μην κρυβόμαστε! Όποιος αποφασίζει να γράψει, στο πίσω μέρος του μυαλού του έχει πάντα τον αναγνώστη. Ο συγγραφέας βέβαια «συνομιλεί» μέσα από το κείμενό του, δεν είναι απαραίτητο να συνομιλήσει  με τους αναγνώστες και με άλλο τρόπο, πιο άμεσο. Όμως στις μέρες μας αυτό συμβαίνει όλο και πιο συχνά χάρη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις ευκολίες της επικοινωνίας και της ενημέρωσης  γενικότερα. Συμβαίνει και σε μένα και με ευχαριστεί, αν και οσφραίνομαι  τις παγίδες που μπορεί να κρύβει αυτό…  

Σε συζητήσεις με αναγνώστες, έτυχε να σας «υποδείξουν» πτυχές του έργου σας, που εσείς δεν είχατε φανταστεί ότι υπάρχουν;
     Ναι! Έχω δεχτεί πολλά σχόλια και κριτικές από αναγνώστες, και δια ζώσης και μέσα από τα κείμενα που φτάνουν στη σελίδα μου. Με έχει εκπλήξει το γεγονός ότι ανακαλύπτουν και επισημαίνουν στοιχεία της δράσης, των χαρακτήρων αλλά και της γραφής μου, στα οποία εγώ δεν είχα σταματήσει, δεν τα είχα «προσχεδιάσει» ή και δεν είχα φανταστεί ότι θα μπορούσαν να λειτουργήσουν όπως λειτουργούν για τους αναγνώστες. Και το πιο ενδιαφέρον είναι η σύμπτωση ικανού αριθμού τέτοιων παρατηρήσεων από τους αναγνώστες μου, γιατί έτσι εδραιώνεται μια «αντικειμενικότητα». Για μένα αυτό σημαίνει ότι το βιβλίο μου λειτουργεί και νιώθω δικαίωση…

Υπάρχει κάποιος συγγραφέας που θεωρείτε ότι σας επηρέασε;
     Όσο και αν το παιδεύω με αφορμή την ερώτησή σας, δεν μπορώ να εντοπίσω κάποια συγκεκριμένη επιρροή. Πιστεύω όμως, χωρίς να μπορώ να το αποδείξω, ότι όταν έγραφα  ήρθαν όλοι οι συγγραφείς που κάποτε διάβασα και με γοήτεψαν,  για να μου σπρώξουν ελαφρά το χέρι. Αν αρχίσω να παραθέτω ονόματα, θα αποδειχτώ ίσως και άδικος εκτός από θρασύς…

Είναι εύκολη ή δύσκολη διαδικασία η συγγραφή και τι είναι το γράψιμο για σας;
     Το γράψιμο είναι το χτίσιμο ενός ολόκληρου κόσμου με όλες του τις λεπτομέρειες και εδώ που τα λέμε δεν χτίζεται  εύκολα ένας κόσμος! Είναι διαδικασία αργή, επίπονη, με συνεχείς αναθεωρήσεις, με διορθώσεις αλλεπάλληλες, με τη στυφή  γεύση της αμφιβολίας για το αποτέλεσμα, με την αίσθηση ότι όσο και αν προσπαθείς κάτι σου ξεφεύγει. Όμως  για τους ίδιους ακριβώς λόγους το γράψιμο είναι ευτυχία!

Αν και είναι πολύ νωρίς ακόμη, το βιβλίο κυκλοφόρησε πριν λίγους μήνες, ετοιμάζετε κάτι άλλο; Έχετε «υλικό» έτοιμο στο συρτάρι σας;

     Ναι. Στην περίπτωσή μου συρτάρι  είναι το μυαλό μου κι εκεί υπάρχουν ήδη και υφαίνονται δυο ιστορίες που σχεδιάζω να διηγηθώ στο μέλλον. Όμως αρνούμαι να  βάλω αυστηρό χρονοδιάγραμμα στον εαυτό μου. Από την ιδιότητα του συγγραφέα, αν την κατέκτησα στο ελάχιστο με τη «Ματωμένη ταυτότητα», προτιμώ να κρατήσω την ευχαρίστηση της δημιουργίας και να μην αφήσω να με κυριέψει ο πανικός του «πρέπει»…