ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΝΟΣ ΠΛΑΣΙΕ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

GIORGIO FALETTI

Μετάφραση: ΑΝΝΑ ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ

Εκδόσεις ΩΚΕΑΝΙΔΑ

Σελ. 501, Απρίλιος 2012

                          

     Το βιβλίο που παρουσιάζω σήμερα, είναι το έκτο του Τ. Φαλέτι, αλλά όχι και το μοναδικό που έχει μεταφραστεί στα ελληνικά.

     Ήρωας του βιβλίου, είναι ένας νεαρός άντρας, που όλοι ξέρουν σαν Μπράβο και ζει στο Μιλάνο, το 1978. Δουλεύει με γυναίκες. Τις πουλάει ή μάλλον τις νοικιάζει. Ο Μπράβο πιστεύει ότι η δουλειά του είναι τίμια: τα κορίτσια κερδίζουν ένα σωρό λεφτά, οι πελάτες μένουν πάντα ικανοποιημένοι και όλο και κάτι περισσεύει για τον ίδιο (περίπου 30%). «Όλα άρχισαν όταν κατάλαβα ότι υπήρχαν γυναίκες διατεθειμένες να πουλήσουν το κορμί τους για να βγάλουν λεφτά κι όταν αντιλήφθηκα ότι υπήρχαν άντρες διατεθειμένοι να ξοδέψουν τα λεφτά τους προκειμένου ν’ αποκτήσουν εκείνο το κορμί. Χρειάζεται απληστία ή μνησικακία ή κυνισμός να βρεθείς στη μέση μιας τέτοιας συναλλαγής. Εγώ τα είχα και τα τρία». Είναι εχέμυθος, διακριτικός και τα κορίτσια του είναι ιδιαίτερα όμορφα. Δουλεύει μόνο με επιλεγμένους πελάτες και παίρνει όλες τις απαραίτητες προφυλάξεις για τον ίδιο και τα κορίτσια του. Αυτά του τα «προσόντα», του επιτρέπουν να έχει πελάτες από τα υψηλότερα κοινωνικά στρώματα του Μιλάνο.

     Επίσης, αυτό που κρύβει με κάθε τρόπο, είναι μια «ιδιάζουσα» αναπηρία, που εισέπραξε ως (βαριά και άδικη) τιμωρία, για ένα παλιό του παραστράτημα.

     Ένα ξημέρωμα, την ώρα που με κάποιους φίλους του, αποχωρούν από μια χαρτοπαιξία, θα συναντήσει μια όμορφη καθαρίστρια, την Κάρλα, την οποία θα εντάξει στη χορεία των κοριτσιών του, κι εκεί θ’ αρχίσουν όλα…Θα μπλεχτεί σε μια εφιαλτική περιπέτεια, σ’ έναν κόσμο τόσο τρομαχτικό που κάνει τις δικές του σκοτεινές δοσοληψίες, να μοιάζουν με αθώα παιχνιδάκια. Θα βρεθεί αντιμέτωπος με την αστυνομία, το οργανωμένο έγκλημα, τις μυστικές υπηρεσίες και τις Ερυθρές Ταξιαρχίες, που εκείνη την εποχή διενεργούσαν τις πιο παράτολμες κι επικίνδυνες επιχειρήσεις τους. Ο Μπράβο βρίσκεται μόνος απέναντι σε όλους και πρέπει να παλέψει για τη ζωή του.

      Το βιβλίο είναι ιδιαίτερα διασκεδαστικό, παρά το μάλλον «σκοτεινό» του θέμα και από τα καλύτερα που κυκλοφόρησαν φέτος. Ο συγγραφέας έχει εξαιρετικό χιούμορ και το βιβλίο είναι γεμάτο βαθιά φιλοσοφημένες, έξυπνες ή αστείες ατάκες όπως: «Με συνοδεύει το βουητό της οκτακύλινδρης Φεράρι, η οποία φεύγει αφήνοντας στην άσφαλτο δέκα χιλιάδες λιρέτες λάστιχο και στην ατμόσφαιρα το θόρυβο από σπαταλημένο χρήμα». Το συγκεκριμένο βιβλίο, με ώθησε να ψάξω, να βρω και σύντομα θα διαβάσω και τα υπόλοιπα βιβλία του συγγραφέα που κυκλοφορούν στα ελληνικά, τα οποία είναι «Να Πιστεύεις Μόνο Στα Μάτια Σου» (2006, Modern Times), και «Η Επιστροφή» (2008, Μεταίχμιο), ενώ ένα διήγημά του περιλαμβάνεται στη συλλογή «Εγκλήματα» (2006,  Καστανιώτης).

     Ο Τζόρτζιο Φαλέτι γεννήθηκε στο Άστι το 1950. Σπούδασε Νομικά, αλλά ασχολήθηκε με την ηθοποιία, το τραγούδι και τη στιχουργική. Έχει γράψει στίχους για πολλούς γνωστούς Ιταλούς τραγουδιστές, όπως η Mina και η Milva. Έκανε το ντεμπούτο του στον κόσμο της λογοτεχνίας το 2002, δημοσιεύοντας το θρίλερ «Io Uccido», που πούλησε στην Ιταλία πάνω από 4,5 εκατ. αντίτυπα και μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες. Ζει στο νησί Έλβα.

ΣΟΦΕΡ

ΠΕΤΡΟΣ ΑΥΛΙΔΗΣ

Εκδόσεις ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ

Σελ. 251, Ιανουάριος 2012

     Όταν ο Π. Αυλίδης στα τέλη της δεκαετίας του ’70, άκουγε με τους φίλους του το δίσκο του Lou Reed «Berlin», ίσως να μη φανταζόταν ότι η πόλη αυτή θα τον σημάδευε τόσο έντονα.

     Είχε πάντα μέσα του την επιθυμία να την επισκεφτεί, αλλά χρειάστηκε να περάσουν αρκετά χρόνια μέχρι να το καταφέρει. Το Μάρτιο του 1980, «φρέσκος γιατρός, είχα παρατήσει το οικείο περιβάλλον κι ερχόμουν στην πόλη για ειδικότητα. Ήταν πρόφαση, δεν το ήξερα. Έβλεπα τη συγκεκριμένη πόλη σαν πύλη εισόδου σε διαφορετικά περιβάλλοντα παντός είδους, και πάλευα να την ανοίξω».

     Μετά από προτροπή φίλων επισκέπτεται το μαγαζί της Φώφης, συζύγου του ζωγράφου Αλέξη Ακριθάκη, που ήταν κάτι μεταξύ μπαρ, εστιατόριου και καφενείου και μάλιστα στην πρόσοψη είχε την πινακίδα «Εστιατόριο» γραμμένη στα ελληνικά. Η επίσκεψη αυτή υπήρξε σημαντική, γιατί στο κοσμοπολίτικο αυτό μαγαζί, είχε την ευκαιρία να γνωρίσει και να συγχρωτιστεί με μεγάλα ονόματα της πολιτικής, της μουσικής, του κινηματογράφου, του θεάτρου. Κι αυτό επειδή «Ο Ακριθάκης, ήταν σαράντα ένα τότε. Δεν ζωγράφιζε, έψαχνε ατελιέ, μάλωνε τηλεφωνικά με τον Ιόλα για διάφορα, έκανε διάλειμμα απ’ τα χόμπι του κι έπινε. Κι επειδή η πόλη ήταν από τότε φουλ στο αλκοόλ-κοντρόλε, έψαχνε για σοφέρ, κάποιο στεγνό. Νυχτερινό ωράριο. Είχε και αϋπνίες. Ταίριαζα στο κοντσέπτ. Με προσέλαβε».

     Έτσι, γυρνώντας από στέκι σε στέκι, κάνοντας τον «σοφέρ» του Ακριθάκη, γνώρισε πολλούς καλλιτέχνες και είδε κάποιους να ξεφεύγουν από τη μάζα και να γίνονται γνωστοί. Αλλά και αυτούς που ήταν ήδη γνωστοί, τους γνώρισε σε στιγμές πιο χαλαρές, κατά τις οποίες δεν χρειαζόταν να υπερασπίζονται τη δημόσια εικόνα τους, αφού βρισκόταν σε οικείο περιβάλλον με φίλους. Ή τέλος, έζησε μαζί τους, στιγμές μοναδικές, όπως αυτή, στην οποία η Nico- εμβληματική μορφή της ροκ, γνωστή από τη συμμετοχή της στους Velvet Underground- τραγούδησε ένα βράδυ σχεδόν ψιθυριστά, για να μην ακούν οι γύρω, στον Ακριθάκη και τον Αυλίδη, σε άπταιστα ελληνικά το γνωστό ρεμπέτικο «Γεννήθηκα Για Να Πονώ».

     Στο μεταξύ καταφέρνει, παρά τα ξενύχτια, να τελειώσει με την ειδικότητα (ψυχίατρος) και να εργαστεί για το γερμανικό δημόσιο, στα νοσηλευτικά ιδρύματα του οποίου, έζησε ουκ ολίγες και άλλου είδους αξιομνημόνευτες περιπέτειες.

     Το βιβλίο τελειώνει τη βραδιά που πέφτει το Τείχος. Όμως η αφήγηση της ζωής του συγγραφέα αλλά και της πόλης του Βερολίνου, όπως αυτός τη βίωσε , δεν τελειώνει. Θα ακολουθήσουν δύο ακόμη βιβλία, τα οποία θα περιμένω με αγωνία κι ελπίζω να μην αργήσουν για να απολαύσω την εξαιρετική γραφή, (με τις ένθετες μικρές προτάσεις) και την αφηγηματική ικανότητα του συγγραφέα.

     Ο Πέτρος Αυλίδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1955. Πήρε το πτυχίο Ιατρικής το 1979. Έζησε στο Βερολίνο από το 1980 ως το 1998 και εργάστηκε ως ψυχίατρος. Έργα του: «Λοβανφερινσορτκατς-Ψιλοκομμένο Πάθος» (1999,  Γαβριηλίδης) και «Κάψα-Χιτ/Φουλ Μιξ (2008, Γαβριηλίδης). Διηγήματα και κείμενά του έχουν δημοσιευτεί στα περιοδικά Δρομολόγια, Κωπηλάτες και Άθενς Βόις.



ΣΕΛΑΝΙΚ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΡΑΚΗΣ

Εκδόσεις ΤΟΠΟΣ

Σελ. 174, Φεβρουάριος 2012

     Το τρίτο μυθιστόρημα του Β. Τσιράκη με τίτλο «Σελανίκ», κυκλοφόρησε πριν από μερικούς μήνες.

     Στο μυθιστόρημα η πλοκή είναι περισσότερο η αφορμή, για να μπορέσει ο συγγραφέας να μας δώσει την εικόνα της Θεσσαλονίκης, η οποία έχει τόσα ονόματα, όσες και οι φυλές που την κατοικούσαν, από το 1900 ως το 1920. Μια πόλη πολυεθνική, πολυφυλετική, για την οποία οι κάτοικοι έλεγαν: «Μπορεί λοιπόν να μην έχουμε πολλούς δρόμους και πλατείες, έχουμε όμως πολλές γλώσσες. Η πόλη μιλά τα τουρκικά, τα ισπανοεβραικά, τα ελληνικά, τα γαλλικά, τα ιταλικά, τα βουλγάρικα, τα αρμενικά, τα σερβικά και τα ρουμάνικα».

     Αυτά τα είκοσι χρόνια, ήταν ίσως τα πιο μεστά ιστορικών γεγονότων στην πολύχρονη ιστορία της πόλης. Όπως λέει κι ένας από τους χαρακτήρες του βιβλίου: «Αυτή η πόλη τα τελευταία χρόνια είχε περάσει τα μύρια όσα, είχε υποστεί μια πρωτόγνωρη τρομοκρατική ενέργεια και μια αιματηρή διένεξη όπου κι οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές δρούσαν στην παρανομία, είχε βιώσει την επανάσταση του Χουριέτ, τις πρώτες εργατικές απεργίες και είχε γεννήσει την πρώτη σοσιαλιστική οργάνωση της αυτοκρατορίας, είχε αντέξει σε δυο επιδημίες και μια χρεοκοπία, είχε φυλακίσει ένα σουλτάνο και είχε υποδεχτεί με όλες τις τιμές τον διάδοχό του, είχε πάρει μέρος σε δύο συνεχόμενους τοπικούς πολέμους που το τέλος τους την είχαν βρει με άλλη κρατική υπόσταση, πασχίζοντας να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα είχε γίνει μάρτυρας της εν ψυχρώ δολοφονίας ενός βασιλιά, χωρίς να καταλάβει το πώς και το γιατί είχε καταληφθεί μέσα σ’ ένα βράδυ από έναν πολυεθνικό στρατό που ξεπερνούσε τον πληθυσμό της και πριν προλάβει να σταθεί στα πόδια της είχε βαπτιστεί έδρα μιας επαναστατικής κυβέρνησης που είχε χωρίσει τη χώρα στα δύο, βάζοντάς την στον πόλεμο που κατάτρυχε την Ευρώπη…».

     Όλα αυτά τα γεγονότα και τον αντίκτυπο που είχαν στους κατοίκους της, καταφέρνει να τα περάσει ο συγγραφέας στο βιβλίο του, εντάσσοντάς τα έτσι, ώστε να μην αποπνέουν διδακτισμό, ούτε «στείρα» καταγραφή, αλλά να δίνουν αναγνωστική απόλαση. Επίσης καταφέρνει να μας δώσει μια πολύ ακριβή τοπιογραφία της Θεσσαλονίκης εκείνης της εποχής. Ξέρει τους δρόμους, τις πλατείες, τα σοκάκια, τις διασταυρώσεις, σα να τα είχε περπατήσει, πράγμα που φανερώνει ότι έκανε ενδελεχή μελέτη και έρευνα, πριν προχωρήσει στη συγγραφή. Το μαρτυρά άλλωστε και η εκτενής-για το μέγεθος του βιβλίου-βιβλιογραφία που παρατίθεται. Βιβλίο που αξίζει να τύχει της προσοχής μας.

     Ο Βασίλης Τσιράκης γεννήθηκε το 1961 στην Καρδίτσα. Έζησε τα εφηβικά του χρόνια στο Βόλο, ενώ από το 1980 ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη, όπου σπούδασε στο φυσικό τμήμα του ΑΠΘ. Αρθρογραφεί για θέματα τέχνης και πολιτισμού στον περιοδικό τύπο και το διαδίκτυο.

ΧΗΡΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ

JOHN IRVING

Μετάφραση ΚΡΑΜΒΟΥΣΑΝΟΥ ΚΙΚΑ

Εκδόσεις ΜΕΛΑΝΙ

Σελ. 641, Οκτώβριος 2011

     Με το βιβλίο ενός μεγάλου τεχνίτη της αφήγησης, θα ασχοληθούμε σήμερα.

     Το μυθιστόρημα του Ιρβινγκ, περιγράφει τη ζωή της συγγραφέως Ρουθ Κόουλ, της οικογένειάς της και των φίλων της, σε τρεις διαφορετικές περιόδους της ζωής της. Η πρώτη περίοδος, είναι το καλοκαίρι του 1958, στο Long Island, όταν η Ρουθ είναι μόλις τεσσάρων ετών. Την οικογένειά της, έχει σημαδέψει μια μεγάλη τραγωδία. Πέντε χρόνια πριν, χάθηκαν σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα τα δύο αδέλφια της. «Η Ρουθ μεγάλωνε όχι μόνο με την ασφυκτική παρουσία των δύο νεκρών αδερφών της, αλλά και με την ανυπέρβλητη βαρύτητα της απουσίας τους». Η Ρουθ γεννήθηκε ένα χρόνο μετά, με επιθυμία του πατέρα της Τεντ, συγγραφέα παιδικών βιβλίων και αδιόρθωτου γυναικά, που προσπάθησε να δώσει στην καλλονή μητέρα της, ένα λόγο να συνεχίσει να ζει και να αποφύγει την κατάθλιψη. Όμως αυτή, την απέρριψε από τη μέρα που γεννήθηκε. «Η Μάριον δεν ήθελε να αγαπήσει τη Ρουθ, από φόβο μη χάσει ακόμα ένα παιδί».

     Το καλοκαίρι του 1958, ο πατέρας προσλαμβάνει ένα 16χρονο νεαρό, τον Έντι, ως βοηθό του. Ο Έντι ερωτεύεται τη Μάριον με την πρώτη ματιά και σύντομα θα συνάψουν ερωτική σχέση. Όταν το καλοκαίρι τελειώνει, ο Έντι επιστρέφει στο σπίτι του και στη σχολή του και η Μάριον, εγκαταλείπει το δικό της σπίτι και αναχωρεί προς άγνωστη κατεύθυνση. Η Ρουθ, θα συνεχίσει να ζει με τον πατέρα της.

     Η δεύτερη είναι πολλά χρόνια αργότερα, το 1990, όταν η Ρουθ είναι πια διάσημη συγγραφέας. Πολύ πετυχημένη στον τομέα της, όχι μόνο στις ΗΠΑ, αλλά και στο εξωτερικό, αλλά με προσωπική ζωή που λίγο απέχει από την αποτυχία. Στα 36 της, παραμένει ανύπαντρη όχι τόσο εκ πεποιθήσεως, αλλά γιατί έχει μια τάση να ελκύεται από λάθος άντρες.

     Τέλος η τρίτη και τελευταία περίοδος που περιγράφει ο συγγραφέας, είναι και από τις σημαντικότερες της ζωής της. Είναι λίγα χρόνια μετά, το 1995, όταν η Ρουθ, στα σαράντα ένα της χρόνια, εξακολουθεί να είναι επιτυχημένη συγγραφέας, αλλά όμως χήρα και μητέρα ενός αγοριού. Την ίδια χρονιά, σε ένα από τα πολλά ταξίδια της στην Ευρώπη, θα ερωτευτεί για πρώτη φορά.

     Όπως γράφω και στην αρχή, ο συγγραφέας είναι πολύ καλός στο να αφηγείται συναρπαστικές ιστορίες και το βιβλίο του, θα κρατήσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη, αφού καταφέρνει να διατηρεί το σασπένς αμείωτο μέχρι την τελευταία-κυριολεκτικά- σελίδα.

     Ο Τζον Ίρβινγκ, γεννήθηκε το 1942 στο Νιου Χάμσαϊρ. Στη διάρκεια της συγγραφικής του καριέρας, έχει κερδίσει πολλά λογοτεχνικά βραβεία, καθώς και ένα Όσκαρ, Καλύτερα Διασκευασμένου Σεναρίου, το 2000, για την ταινία «The Cider House Rules» με πρωταγωνιστές τους Τ. Μαγκουάιρ, Σ. Θερόν και Μ. Κέην. (Στην Ελλάδα κυκλοφόρησε με τίτλο «Θέα Στον Ωκεανό). Το 2001, εκλέχτηκε μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Γραμμάτων. Είναι παντρεμένος κι έχει τρεις γιους. Ζει στο Βέρμοντ και το Τορόντο.



ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΑ ΜΥΣΤΙΚΑ

CAMILLA LACKBERG
Μετάφραση ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΟΝΔΥΛΗΣ
Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ
Σελ. 630, Φεβρουάριος 2012

     Το τρίτο βιβλίο της Κ. Λέκμπεργκ που μεταφράστηκε στα ελληνικά παρουσιάζουμε σήμερα. Η Λέκμπεργκ, ανήκει στη νέα γενιά των σκανδιναβών συγγραφέων, που δραστηριοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια και κατάφεραν να εξελίξουν και να ανανεώσουν το ευρωπαϊκό αστυνομικό μυθιστόρημα.

     Η Φιελμπάκα, είναι ένα γραφικό ψαροχώρι, κοντά στο Γέτεμποργ της Σουηδίας. «Η Ερίκα δεν μπορούσε να μη σκεφτεί με κάποιον θαυμασμό πώς η παρουσία του ήλιου άλλαξε τόσο πολύ το περιβάλλον. Όταν φυσούσε και έβρεχε η Φιελμπάκα φάνταζε γυμνή, δυσάρεστη και γκρίζα, τώρα όμως έλαμπε σφηνωμένη στο βραχώδη λόφο». Παρά την τουριστική ανάπτυξη των τελευταίων χρόνων, μεγάλο μέρος των κατοίκων εξακολουθεί να εξασκεί τα παραδοσιακά επαγγέλματα, όπως αυτό του ψαρά αστακών. Ένας από αυτούς, θα δοκιμάσει μια πολύ δυσάρεστη έκπληξη, όταν θα πάει να ανασύρει τις αστακοπαγίδες του. «Διατηρούσε ακόμη την παλιά του δύναμη, που του φάνηκε οπωσδήποτε χρήσιμη, αφού αναγκάστηκε να τη χρησιμοποιήσει στο έπακρο για να καταφέρει να τραβήξει τη μακάβρια ψαριά του πάνω από την κουπαστή. Μόνο όταν το χλωμό, άψυχο σώμα έπεσε με έναν βαρύ γδούπο στο κατάστρωμα, έχασε την αυτοκυριαρχία του. Το πτώμα που είχε ανασύρει από τον πυθμένα, ανήκε σε ένα παιδί».

      Η αστυνομία της περιοχής κινητοποιείται αμέσως. Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για ατύχημα: το 9χρονο κορίτσι βρέθηκε στην προκυμαία και παρασύρθηκε από τα κύματα. Την έρευνα αναλαμβάνει ο επιθεωρητής Πάτρικ Χέντστρεμ με την ομάδα του. Κι ενώ η προσοχή τους επικεντρώνεται στο να ανακαλύψουν πως η Σάρα βρέθηκε στην προκυμαία, η έκθεση του ιατροδικαστή, έρχεται να ανατρέψει όλες τους τις βεβαιότητες. «…το παιδί πέθανε από πνιγμό, αλλά όχι στη θάλασσα. Βρήκαν μόνο γλυκό νερό στα πνευμόνια του και από τη στιγμή που εντόπισαν και υπολείμματα σαπουνιού, ο ιατροδικαστής κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πρόκειται μάλλον για νερό μπανιέρας. Με άλλα λόγια το κορίτσι, πνίγηκε μέσα σε σπίτι, σε μπανιέρα, και έπειτα μεταφέρθηκε και πετάχτηκε στη θάλασσα, για να φανεί ο θάνατός της, σαν δυστύχημα». Τα νέα δεδομένα, αλλάζουν τον προσανατολισμό της έρευνας. Ο επιθεωρητής Χέντστρεμ και οι συνεργάτες του, για να βρουν το δολοφόνο, θα αναγκαστούν να ψάξουν στο σκοτεινό πυρήνα του παρελθόντος της Φιελμπάκα, κάτι που θα προκαλέσει ρωγμές στην ειδυλλιακή της όψη.

     Στην παρουσίαση αστυνομικών μυθιστορημάτων, προσπαθώ να δίνω όσο το δυνατό λιγότερα στοιχεία, ώστε να διατηρείται αναλλοίωτο το σασπένς. Γι’ αυτό και τώρα, δεν θέλω να προσθέσω οτιδήποτε άλλο σχετικό με το «μύθο» του βιβλίου. Να πω μόνο, πως πρόκειται για ένα πολύ καλά δομημένο μυθιστόρημα, πολυπρόσωπο, όπου τα κάθε πρόσωπο φέρει πίσω του πτυχές της ζωής του που είναι καλύτερο να παραμείνουν κρυφές (κατά τα πρότυπα της Άγκαθα Κρίστι), με πολλές ανατροπές και αμείωτο ενδιαφέρον ως τις τελευταίες σελίδες. Από τα καλύτερα δείγματα της σύγχρονης ευρωπαϊκής αστυνομικής λογοτεχνίας.

     Η Καμίλα Λέκμπεργκ, γεννήθηκε στις 30 Αυγούστου 1974 και μεγάλωσε στο Φιελμπάκα, όπου και εκτυλίσσονται όλες οι ιστορίες των βιβλίων της. Σπούδασε οικονομικά και εργάστηκε ως οικονομολόγος για μερικά χρόνια στη Στοκχόλμη. Ένα σεμινάριο δημιουργικής γραφής που παρακολούθησε έγινε η αφορμή για να αλλάξει καριέρα. Σήμερα το βιβλία της με πρωταγωνιστές τη συγγραφέα Ερίκα-alter ego της Καμίλα- και τον επιθεωρητή Πάτρικ, βρίσκονται στις λίστες των best sellers σε όλη την Ευρώπη. Ζει σε ένα προάστιο της Στοκχόλμης με τον άντρα της και τα τρία τους παιδιά. Στα ελληνικά κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Μεταίχμιο τα βιβλία της «Η Παγωμένη Πριγκίπισσα» και «Ο Ιεροκήρυκας» και επίκειται η έκδοση των «The Gallows Bird» και «The German Child».



ΕΓΩ Ο ΖΑΧΟΣ ΖΑΧΑΡΗΣ

ΛΕΝΑ ΔΙΒΑΝΗ

Εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ

Σελ. 188, Απρίλιος 2012

     Το νέο βιβλίο της Λ. Διβάνη, στο οποίο (από σύμπτωση;) παίζει σημαντικό ρόλο ένα κατοικίδιο-όπως και στο προηγούμενο-σας παρουσιάζω σήμερα. Βιβλίο το οποίο διάβασα κυριολεκτικά μέσα σε ένα βράδυ και το οποίο είναι ιδιαίτερα απολαυστικό.

     Το κατοικίδιο αυτή τη φορά είναι μια γάτα. Ή για να είμαστε πιο ακριβείς Ο Γάτος («εγώ τυγχάνω πανέξυπνος, κούκλος και απίστευτα ταλαντούχος»). Που φέρει το όνομα Ζάχος Ζάχαρης. Ο οποίος αφού ταλαιπωρήθηκε ανά την υφήλιο επί έξη ολόκληρες ζωές, κατάφερε την έβδομη να τρυπώσει στο σπίτι και στη ζωή αρχικά και στο μυαλό στη συνέχεια μιας συγγραφέως, της Δεσποσύνης, όπως την αποκαλεί και να την καταφέρει να γράψει τις σκέψεις και τα ΜΙΑΟ του. Όπου ΜΙΑΟ=Μάθημα Ισχύον Αποδεδειγμένα και Οπωσδήποτε.

     Η συμβίωση δεν είναι εύκολη και ανέφελη. Συχνά ο ένας εκνευρίζει τον άλλο. Όμως αυτός που εμφανίζεται πιο διαλλακτικός και ανεκτικός είναι ο γάτος παρά το ότι υποτίθεται ότι δεν έχει «λογική» και λειτουργεί όπως του υπαγορεύουν τα ένστικτά του.

     Φυσικά η ιστορία λειτουργεί ως αφορμή για να ειπωθούν πράγματα σημαντικά και σχετικά με την αγάπη. Για την οποία ο Ζάχος λέει: «Έτσι γίνεται πάντα. Ζούμε κρατημένοι από την αγάπη των άλλων. Μόλις μας αφήνουν πέφτουμε». Για το ότι πρέπει να είμαστε ανεκτικοί και να δεχόμαστε τον άλλο όπως είναι, με τα προτερήματα και τα ελαττώματά του (κυρίως αυτά) «Έχεις κομματάκια που λατρεύω, έχεις κομματάκια που μου κινούν το ενδιαφέρον, έχεις κομματάκια που με κάνουν να βαριέμαι, έχεις και κομματάκια που σιχαίνομαι σαν το νερό στη γούνα μου. Το σύνολο παρ’ όλα αυτά είσαι εσύ, και εσένα διάλεξα, άρα κι αυτά μαζί. Εσύ γιατί επιμένεις να με βάλεις στον πάγκο του χασάπη και να με χωρίσεις σε φιλέτα και κατιμά; Είμαι εδώ μπροστά σου ολόκληρος και θα σε κάνω εγώ να μάθεις ή να αγαπάς ολόκληρο τον άλλο ή να αποσυρθείς επιτέλους στην ερημιά σαν τον Προφήτη Ηλία, γιατί μόνο αυτοί που φιλοδοξούν να αγιάσουν είναι τόσο εγωιστές!».

     Σε καιρούς χαλεπούς, έχουμε ανάγκη τη σοφία. Ο Ζάχος-αν και γάτος-είναι σοφός κι αν σκύψουμε με προσοχή να αφουγκραστούμε τη σοφία του, σίγουρα θα βγούμε ωφελημένοι.

     Σύμφωνα με το βιογραφικό που παρατίθεται στο βιβλίο, η Λένα γεννήθηκε στο Βόλο το 1955 και μεγάλωσε με διατροφή  βασισμένη στη βιταμίνη C. Όταν έγινε δεκαοκτώ, μετακόμισε στην Αθήνα για να γίνει πρώτα φοιτήτρια και μετά καθηγήτρια στο ίδιο πανεπιστήμιο. Έγραψε μέχρι στιγμής 17 βιβλία σ’ ένα διαμέρισμα στο Μαρούσι παρά τη συστηματική παρενόχληση που δεχόταν από τον κύριο Ζάχο Ζάχαρη. Τελικά παραδόθηκε και του επέτρεψε να γράψει αυτός το 18^ο.

ΟΙ ΑΠΟΚΛΗΡΟΙ

STEVE SEM SANDBERG

Μετάφραση ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΟΝΔΥΛΗΣ

Εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗΣ

Σελ. 725, Νοέμβριος 2011

     Ένα «υβρίδιο» που αποτελείται από ρεπορτάζ, ντοκουμέντο και μυθοπλασία, είναι το βιβλίο που σας παρουσιάζω σήμερα. Επικεντρώνεται στα «έργα και τις ημέρες» του διορισμένου- με πραξικοπηματικό τρόπο- από τους Γερμανούς, εβραίου διοικητή του γκέτο του Γούντζ, ως προέδρου του Συμβουλίου των Πρεσβυτέρων, Μορντεχάι Χάιμ Ρουμκόφσκι, και του εξαιρετικά αμφίσημου ρόλου του, στο Ολοκαύτωμα των εβραίων της Πολωνίας.

     Την 10^η Δεκεμβρίου 1939, εκδίδεται ένα υπόμνημα για τη δημιουργία στην πόλη Γούντζ της Πολωνίας (είναι πιο γνωστή λόγω της διαφορετικής εκφοράς κάποιων γραμμάτων μεταξύ της πολωνικής και αγγλικής γλώσσας ως Λοντζ) ή Λίστμανσταντ (όπως την ονόμαζαν οι Γερμανοί), ενός γκέτο για τον εγκλεισμό των 320.000 Εβραίων που υπολόγιζαν οι Γερμανοί, ότι ζούσαν εκεί. Το γκέτο στη συνέχεια εξελίχτηκε στο δεύτερο μεγαλύτερο της Πολωνίας, μετά εκείνο της πρωτεύουσας Βαρσοβίας. «Βεβαίως, η δημιουργία ενός γκέτο αποτελεί απλώς ένα προσωρινό μέτρο. Επιφυλάσσω για τον εαυτό μου το δικαίωμα να αποφασίζω πότε και πως θα εκκαθαριστεί το Γουντζ από τους Εβραίους. Εν πάση περιπτώσει, τελικός στόχος πρέπει να είναι η ολοκληρωτική παράδοση στην πυρά, μια για πάντα, αυτού του λοιμώδους αποστήματος», γράφει ο εμπνευστής της δημιουργίας του γκέτο, Φρίντριχ Ύμπελερ.

     Οι κάτοικοι του γκέτο, με εντολή των δυνάμεων κατοχής και με την αγαστή συνεργασία του Ρουμκόφσκι, μετατρέπονται σε είλωτες. Εργάζονται εντατικά σε εργαστήρια που παράγουν προϊόντα για το γερμανικό στρατό, με μοναδική τους αμοιβή μια κουτάλα αραιή σούπα. Η απόδραση από αυτή την κόλαση είναι αδύνατη. Και κάθε τόσο μια καινούρια φουρνιά των πιο αδύναμων-παιδιά, άρρωστοι, γέροι-στέλνονται για «μετεγκατάσταση» (όπως κατ’ ευφημισμό ονομάζεται η μεταφορά σε στρατόπεδα εξόντωσης), για ν’ ανοίξει χώρος για εβραίους που μεταφέρονται στο γκέτο από άλλες χώρες, ούτως ώστε να αυξηθεί το εργατικό δυναμικό που πρέπει να καλύπτει τις διαρκώς ογκούμενες ανάγκες του γερμανικού στρατού που δεινοπαθεί στο ανατολικό μέτωπο, αλλά και των αστέγων που δημιουργούν οι συμμαχικοί βομβαρδισμοί των γερμανικών πόλεων.

Μάλιστα το συγκεκριμένο γκέτο έγινε τόσο ζωτικής σημασίας, που ήταν από τα τελευταία που έκλεισαν, αφού φυσικά «μετεγκαταστάθηκαν» οι κάτοικοί του. Ανάμεσά τους, ο Ρουμκόφσκι και η οικογένειά του.

     Έχοντας ως σημαντικότατη πηγή το Χρονικό του γκέτο, ένα καταιγιστικό αρχείο τριών χιλ. σελίδων «που γράφτηκε συλλογικά από μια φούχτα ανθρώπους οι οποίοι δούλευαν στο τμήμα Αρχείων του γκέτο» και εκδόθηκε το Νοέμβριο του 2007, σε μια πεντάτομη έκδοση στη Γερμανία, ο συγγραφέας καταφέρνει να προσφέρει μια πλούσια και ιδιαίτερη γνώση για την πραγματικότητα του Ολοκαυτώματος, σ’ ένα βιβλίο στο οποίο μεταπλάθει λογοτεχνικά με τον πιο επιτυχημένο τρόπο, ένα υλικό εξαιρετικής δύναμης για να αφηγηθεί πέντε χρόνια βαρβαρότητας.

     Ο Στιβ Σεμ Σάντμπεργκ, ένας από τους σημαντικότερους σουηδούς συγγραφείς, γεννήθηκε στις 15 Αυγούστου του 1958 στο Όσλο της Νορβηγίας και κατοικεί στη Στοκχόλμη και τη Βιέννη. Για τους «Απόκληρους», μυθιστόρημα που μεταφράζεται σε τριάντα γλώσσες, απέσπασε το βραβείο August Strindberg, το σημαντικότερο λογοτεχνικό βραβείο στη Σουηδία. Είναι συγγραφέας άλλων έντεκα μυθιστορημάτων και τεσσάρων βιβλίων με δοκίμια.