ΕΜΕΙΣ

DAVID NICHOLLS

Μετάφραση ΕΦΗ ΦΡΥΔΑ

Εκδόσεις ΜΙΝΩΑΣ

Σελ. 590, Ιανουάριος 2015

     Το μυθιστόρημα που παρουσιάζω σήμερα, είναι το τρίτο βιβλίο του Ν. Νίκολς που κυκλοφορεί στα ελληνικά και είναι πραγματικά εξαιρετικό.

     Ο Ντάγκλας Πήτερσεν, είναι ένας 54χρονος βιοχημικός που χαίρει εκτίμησης στους επιστημονικούς κύκλους. Ζει με τη γυναίκα του Κόνι, με την οποία είναι παντρεμένοι 29 χρόνια  και τον γιό τους, λίγο έξω από το Λονδίνο. Ένα βράδυ ή μάλλον καλύτερα ένα ξημέρωμα, ακούει εμβρόντητος τη γυναίκα του, που τον ξύπνησε μέσα στα άγρια μεσάνυχτα, να του ανακοινώνει ότι η επικείμενη αναχώρηση από το σπίτι του γιου τους για σπουδές, την έκανε να σκεφτεί κάποια πράγματα και να πάρει κάποιες αποφάσεις για το μέλλον της. Μια από αυτές είναι και ότι θέλει να χωρίσουν. «Εγώ είπα ότι ο γάμος μας έκανε μάλλον τον κύκλο του. Νομίζω ότι θέλω να χωρίσουμε Ντάγκλας». Εκείνος παραζαλισμένος τόσο από το ακατάλληλο της ώρας, όσο και από αυτά που άκουσε, προσπαθεί να καταλάβει. «Η Κόνι ήταν συνεπαρμένη από τα λόγια της αλήθειας, εγώ παράπαια μάλλον ασυνάρτητος, προσπαθώντας να το συνειδητοποιήσω. Πόσο καιρό αισθανόταν έτσι; Ήταν πραγματικά τόσο δυστυχισμένη, τόσο εξαντλημένη; Κατανοούσα την ανάγκη της να «ανακαλύψει τον εαυτό της από την αρχή», αλλά γιατί να μην το κάνει μ’ εμένα κοντά της;»

     Ο Ντάγκλας αρνείται να δεχτεί ότι «η ίδια ευφυής, διασκεδαστική, ελκυστική, γυναίκα με ξύπνησε για να μου ανακοινώσει ότι πίστευε πως θα ήταν πιο ευτυχισμένη, ότι το μέλλον της θα ήταν μάλλον πληρέστερο, πλουσιότερο και ότι σε γενικές γραμμές θα αισθανόταν πιο «ζωντανή» αν δεν ήταν μαζί μου». Οπότε αποφασίζει με τη σειρά του, να μετατρέψει τις τελευταίες ίσως οικογενειακές διακοπές που θα κάνουν μαζί, από ένα ταξίδι γνωριμίας με ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και πόλεις, σ’ ένα ταξίδι στο οποίο θα κάνει οτιδήποτε μπορεί για να ξανακερδίσει την Κόνι και να την πείσει να μείνει μαζί του. Το ταξίδι το είχαν σχεδιάσει μήνες πριν και είχαν σκοπό να επισκεφτούν μαζί με το γιό τους, τα μεγάλα μουσεία και άλλα σημαντικά αξιοθέατα, σε Παρίσι, Άμστερνταμ, Μόναχο, Βενετία και Φλωρεντία.

     Ο Ντάγκλας αφηγούμενος την πορεία του ταξιδιού τους, επιστρέφει συχνά στο κοινό τους παρελθόν και τελικά η αφήγησή του καταλήγει να είναι η αφήγηση της πορείας μιας σχέσης κι ενός γάμου από την απαρχή, μέχρι το πιθανό τέλος του.

     Ένα βιβλίο τρυφερό και συγκινητικό, στο οποίο ένας άντρας που μάλλον δυσκολεύεται να εκφράσει τα συναισθήματά του, κάνει ή νομίζει ότι κάνει με τρόπο κωμικό αλλά και σπαρακτικά αδέξιο ότι είναι δυνατό για να κάνει τη γυναίκα του που υπεραγαπά, να τον ξαναερωτευτεί, να βελτιώσει τη σχέση του με το γιό του, να φέρει ξανά τη ζωή του σε μια «κανονικότητα». Ένα πολύ καλό βιβλίο, με εξαιρετικά δομημένους χαρακτήρες, συναρπαστική αφηγηματική ροή, διασκεδαστικό, με μεγάλες δόσεις χιούμορ, τρυφερότητα και συγκίνηση. Ένα βιβλίο που θα σκέφτεστε αρκετό καιρό μετά την ανάγνωσή του.  

ΕΝΟΧΗ

JUSSI ADLER OLSEN

Μετάφραση ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΨΑΛΗΣ

Εκδόσεις Ε.Ο. ΛΙΒΑΝΗΣ

Σελ. 620, Μάρτιος 2015

     Μια ακόμη υπόθεση που αναλαμβάνει να εξιχνιάσει ο Τομέας Q της αστυνομίας της Δανίας, αφηγείται στο βιβλίο του με τίτλο «Ενοχή» ο Τ. Α. Όλσεν. Ο Τομέας Q στεγάζεται στο… υπόγειο του κτιρίου της αστυνομικής διεύθυνσης της Κοπεγχάγης κι έχει για προσωπικό τρία άτομα! Επικεφαλής είναι ο επιθεωρητής Καρλ Μέρκ που έχει για συνεργάτες τον Σύριο Χαφέζ Αλ Άσαντ, ο οποίος βρέθηκε να εργάζεται υπό «αδιευκρίνιστες» -για τον προϊστάμενό του- συνθήκες στην αστυνομία της Δανίας και που έχει, πέρα από τις αναμφισβήτητες ικανότητες και το πείσμα του, σκοτεινό και κρυφό παρελθόν και την εκκεντρική αλλά εξίσου ικανή Ρόζε. Το καθήκον του Τομέα Q, είναι να επανεξετάζει διαρκώς εκκρεμείς υποθέσεις και υπό το πρίσμα στοιχείων που προκύπτουν με την πάροδο του χρόνου, να προσπαθεί να τις εξιχνιάσει.

     Αυτή τη φορά, ο Τομέας θα ασχοληθεί με μια υπόθεση κατά βάση πολιτική. Θα αναλάβει να φέρει ενώπιον της δικαιοσύνης, τον γιατρό Κουρτ Βεντ, αρχηγό ενός φασιστικού κόμματος, νοσταλγών των μεθόδων των Ναζί, ο σκληρός πυρήνας του οποίου, υπηρετεί τον Σκοπό. Δηλ. την προσπάθεια όχι μόνο να «καθαρίσει» τη Δανία από τους ξένους, αλλά και την στείρωση «αντικοινωνικών» στοιχείων, ώστε να μην μπορούν να τεκνοποιήσουν και να «μολύνουν» με αυτόν τον τρόπο την Αρία φυλή. Όμως ο Βεντ, είναι έξυπνος και οι συνεργάτες του πολύ πιστοί, ώστε παρά το γεγονός ότι έχει διατελέσει πολλές αξιόποινες πράξεις, δεν στοιχειοθετούνται κατηγορίες εναντίον του.

     Για να φτάσει ο Τομέας Q, να ασχοληθεί με την υπόθεση αυτή, χρειάστηκε να προηγηθεί η ανακίνηση από τον Μερκ, της υπόθεσης της εξαφάνισης της Ρίτας Νίλσεν, ιδιοκτήτριας ενός πρακτορείου συνοδών. Όσο όμως «σκαλίζουν» την υπόθεση, ανακαλύπτουν ότι η εξαφάνιση της Ρίτα, αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου μιας ευρύτερης υπόθεσης, που οδηγεί στο παρελθόν. Μια εποχή, που μια κοινωνία πολύ πιο συντηρητική, επέτρεπε σε κάποιους να μεταχειρίζονται ανθρώπους με τρόπο που δεν θα έπρεπε.

     Παράλληλα ο Μερκ έχει να παλέψει με τους εφιάλτες και τις ενοχές του δικού παρελθόντος. Θεωρεί τον εαυτό του υπεύθυνο για το θάνατο ενός συναδέλφου του και τον βαρύτατο τραυματισμό ενός άλλου, αφού πιστεύει ότι δεν ενήργησε σωστά σε μια συμπλοκή με κακοποιούς. Ακόμη, έχει να λύσει προβλήματα της ερωτικής του ζωής, που ο ίδιος δημιουργεί, λόγω της ανασφάλειάς του σ’ αυτό τον τομέα.

     Το «Ενοχή» είναι το τρίτο μυθιστόρημα του Όλσεν που παρουσιάζω (τα άλλα είναι «Βεβήλωση» Μάιος 2013 και «Ματωμένο Μήνυμα» Νοέμβριος 2014) και πρέπει να πω ότι βλέπω να εξελίσσεται σε καλύτερο συγγραφέα από βιβλίο σε βιβλίο. 

ΤΟ ΔΑΚΡΥ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ

ΛΙΑ ΖΩΤΟΥ/ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ

Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ

Σελ. 503, Μάιος 2015

     Δύο κυρίως στοιχεία μου τράβηξαν την προσοχή όταν διάβασα το οπισθόφυλλο αυτού του βιβλίου και με έκαναν να το διαβάσω. Το πρώτο είναι η μετοίκηση ενός εκ των χαρακτήρων από τη Μ. Ασία στη Μακεδονία το 1914, κάτι που συνέβη και στη δική μου οικογένεια. Ο προπάππος μου, αναγκάστηκε για να γλιτώσει ο ίδιος και η οικογένειά του, να εγκαταλείψει την περιοχή της Προύσας και να εγκατασταθεί στη Δυτ. Μακεδονία. Το δεύτερο είναι το κρασί. Γεννήθηκα και ζω σε μια περιοχή που παράγει μια από τις καλύτερες ελληνικές ποικιλίες (Ξινόμαυρο), μ’ αρέσει το κρασί κι έχω μια σχετική ευαισθησία με το θέμα. Πρέπει ακόμα να πω, ότι το συγκεκριμένο βιβλίο, «αδικείται» από τον τίτλο του! Γιατί είναι κάτι περισσότερο από μια απλή ερωτική ιστορία, όπως αφήνει να φανεί ο τίτλος του.

     Τον Μάιο του 1914, στον Πόντο, ο Αριστείδης Λεοντίδης, βλέποντας τα μαύρα σύννεφα στις σχέσεις Ελλήνων και Τούρκων να πυκνώνουν, θα πάρει μια μεγάλη απόφαση. Αποφασίζει να πουλήσει τα αμπέλια του και να εγκαταλείψει το χωριό του, με σκοπό να εγκατασταθεί στην Ελλάδα. Μαζί του θέλει να πάρει και τις κόρες του, που έχουν τις δικές τους οικογένειες, αλλά πάρα τις προσπάθειές του, δεν μπορεί να πείσει ούτε αυτές, ούτε τους άντρες τους. Πιστεύουν ότι θα συνεχίσουν να ζουν ειρηνικά, χωρίς προβλήματα και αρνούνται να πραγματοποιήσουν μια τόσο μεγάλη αλλαγή στη ζωή τους. Ο Αριστείδης, αφού είδε ότι δεν μπορεί να τους κάνει να αλλάξουν άποψη, έβαλε σε ένα κάρο την γυναίκα του Σοφία και τον μικρό γιό του Θωμά, φόρτωσε όσα πράγματα μπορούσε και μετά από μακρύ ταξίδι, έφτασε στην περιοχή της Δράμας. Εκεί εγκαταστάθηκε σε ένα χωριό που έμοιαζε με τον τόπο του. Σε μια πλαγιά αγόρασε ένα χωράφι και φύτεψε τα αμπέλια που είχε φέρει από τον Πόντο. Με τη δουλειά του στο αμπέλι που λάτρευε, κατάφερε να στήσει το σπιτικό του και να συντηρήσει την οικογένειά του. Ο Θωμάς, αν και βοηθά αγόγγυστα τον πατέρα του, δεν έχει για τα αμπέλια την ίδια αγάπη. Βλέπει την καλλιέργεια ψυχρά. Μόνο σαν ένα τρόπο να βγάλει αρκετά λεφτά. Όταν ο Θωμάς κάνει οικογένεια, ο παππούς Αριστείδης, θα διακρίνει την ίδια αγάπη για το αμπέλι, στον μικρό εγγονό του τον Αλέξανδρο, αφού ο μεγάλος ο Άρης, έχει την ίδια άποψη για την καλλιέργεια με τον πατέρα του.

     Τον Μάρτιο του 1963, ένα προξενιό για τον Άρη, θα φέρει χαρά στην οικογένεια. Χαρά που όμως θα κρατήσει λίγο, αφού θα υπάρξουν εξελίξεις, που θα θέσουν σε δοκιμασία σχέσεις και δεσμούς.

     Καλογραμμένο μυθιστόρημα, που εξερευνά με διεισδυτικότητα τις συμπεριφορές και τις διαδρομές της ψυχής και του μυαλού, αλλά και μας κάνει μια περιήγηση στον κόσμο της καλλιέργειας του αμπελιού και του κόσμου του κρασιού.

      

ΕΚΕΙΝΗ ΤΗ ΜΕΡΑ

DENNIS LEHANE

Μετάφραση ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΧΡΥΣΟΠΟΥΛΟΣ

Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ

Σελ. 775, Νοέμβριος 2014

     Τη ζωή στην Αμερική της δεκαετίας του 1910, περιγράφει στο καινούριο του βιβλίο, ο Ντ. Λεχέιν. Η δεκαετία αυτή, εκτός του ότι περιελάμβανε τη διεξαγωγή του φονικότατου Α! παγκοσμίου πολέμου, ήταν μια εποχή πολιτικών και κοινωνικών αναταραχών, που σηματοδότησαν την πορεία των ΗΠΑ προς το μέλλον.

     Η εξέλιξη του μύθου γίνεται μέσω της αφήγησης της πορείας δύο ανθρώπων, ενός λευκού κι ενός μαύρου, που ζουν στη Βοστώνη. Ο λευκός είναι ο αστυνομικός Ντάνι Κόφλιν. Είναι γόνος μιας ιρλανδικής συντηρητικής οικογένειας αστυνομικών, που χαίρει σεβασμού τόσο ανάμεσα στους απλούς αστυνομικούς, όσο και ανάμεσα στη φυσική και πολιτική ηγεσία της αστυνομίας της Βοστώνης. Το ίδιο σεβασμό απολαμβάνει και από ανθρώπους που δρουν στο παρασκήνιο της πολιτικής ζωής, αλλά μπορούν να επηρεάσουν πρόσωπα και καταστάσεις, προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση.

     Παρά τις αρχικές του αντιρρήσεις, οργανώνεται στην συνδικαλιστική οργάνωση των αστυνομικών και γίνεται ένας από τους ηγέτες της. Όμως με την πίεση του πατέρα του και των φίλων του, και με την απειλή της απόλυσης, υποχρεώνεται να πάρει μέρος στο κυνήγι των «ριζοσπαστών», των «μπολσεβίκων» και ανθρώπων που αγωνίζονται να βελτιώσουν τους όρους και το επίπεδο διαβίωσης, παρά το ότι βλέπει με συμπάθεια τους αγώνες τους.

     Ο μαύρος, ο Λούθερ Λόρνενς, σε μια συμπλοκή, για να σώσει τη ζωή του αναγκάζεται να πυροβολήσει και να σκοτώσει ένα από τα αφεντικά του εγκλήματος στην Τάλσα της Οκλαχόμα. Κυνηγημένος από την αστυνομία αλλά και συνεργούς του κακοποιού, καταφεύγει στη Βοστώνη, όπου βρίσκει εργασία σαν υπηρέτης στην οικογένεια Κόφλιν. Κι ενώ ψάχνει απεγνωσμένα τρόπο να επιστρέψει κοντά στην έγκυο γυναίκα του, συνδέεται με μια ομάδα που αγωνίζεται για τα δικαιώματα των μαύρων.

     Μέσα από την αφήγηση της διαδρομής των δύο ηρώων, ξεδιπλώνονται τα κρίσιμα γεγονότα που σημάδεψαν τις ΗΠΑ του μεσοπολέμου και την έκαναν αυτό που είναι σήμερα: η ανάπτυξη του συνδικαλιστικού κινήματος και στη συνέχεια η άλωση και η ήττα του, η σύγκρουση των εργατών με τους απεργοσπαστικούς μηχανισμούς και τους ιδιωτικούς «στρατούς» των κεφαλαιοκρατών εργοδοτών, ο αγώνας για τα δικαιώματα των Αφροαμερικανών και των άλλων μειονοτήτων. Η πλοκή κορυφώνεται με τη μεγάλη απεργία των κακοπληρωμένων αστυνομικών στη Βοστώνη, που καταπνίγεται βάρβαρα από τους απεργοσπάστες, που για ένα άθλιο μεροκάματο κατάγονται στην αστυνομία κι εν μία νυκτί ονομάζονται αστυνομικοί. «Στον πόλεμο είχαν σκοτωθεί εκατομμύρια. Για τίποτα άλλο παρά για ένα κομμάτι γης. Και να που στους δρόμους όλου του κόσμου συνεχιζόταν η ίδια μάχη. Εκείνη τη μέρα στη Βοστώνη, την επόμενη κάπου αλλού. Οι φτωχοί πολεμούσαν εναντίον των φτωχών. Όπως έκαναν πάντα. Όπως τους προέτρεπαν να κάνουν. Και αυτό δεν θα άλλαζε ποτέ».

     Ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα, με εξαιρετικό αφηγηματικό ρυθμό, που απεικονίζει με ιδανικό τρόπο την κοινωνική πάλη και που κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον. Το μόνο που θα «δυσκολέψει» ή θα κουράσει τον έλληνα αναγνώστη, είναι οι συχνές και μακροσκελείς αναφορές στο μπέηζ μπολ. Όμως επειδή οι αναφορές αυτές δεν παίζουν βασικό ρόλο στην εξέλιξη της ιστορίας, αλλά χρησιμοποιούνται περισσότερο για να καταδείξουν την «ατμόσφαιρα» της ρευστής αυτής περιόδου, μπορούν να διαβαστούν και «διαγώνια» χωρίς να χαθεί κάτι από το σασπένς της εξέλιξης του μύθου.

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΣΟΥΛΤΑΝΟΥ

JANE JOHNSON

Μετάφραση ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΑΛΟΦΩΛΙΑΣ

Εκδόσεις ΚΑΛΕΝΤΗΣ

Σελ. 558, Ιούνιος 2015

     Ένα πολύ καλογραμμένο κι ενδιαφέρον ιστορικό μυθιστόρημα είναι το «Η Γυναίκα Του Σουλτάνου» της αγγλίδας Τζ. Τζόνσον. Απ’ όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω, αυτό είναι το πρώτο της βιβλίο που μεταφράζεται στα ελληνικά και αποτελεί την ιδανική ευκαιρία για τη γνωριμία της με το ελληνικό αναγνωστικό κοινό.

     Ο Νους-Νους, (στα αραβικά σημαίνει «μισό-μισό»), είναι ο γιος ενός φύλαρχου της υποσαχάριας Αφρικής, που αιχμαλωτίστηκε από δουλέμπορους, σε μετεφηβική ηλικία. Αφού ευνουχίστηκε, πουλήθηκε στο σουλτάνο του Μαρόκου, Μουλάι Ισμαήλ. Ο συγκεκριμένος σουλτάνος, βασίλεψε από το 1672 ως το 1727, ένα αξιοσημείωτα μεγάλο χρονικό διάστημα. Υπήρξε ουσιαστικά ο τελευταίος «μεγάλος» σουλτάνος, αφού μετά το θάνατό του το 1727, το Μαρόκο κατέρρευσε, μετά από τις λυσσαλέες εμφύλιες έριδες για τη διαδοχή. Στη διάρκεια της κυριαρχίας του, επέκτεινε τα όρια της επικράτειάς του, υπέταξε τις βερβέρικες φυλές του Άτλαντα, απέκρουσε τις επιθέσεις των Οθωμανών και ασχολήθηκε με ζήλο με τις κατασκευές. Αναστύλωσε τζαμιά, τεμένη, γέφυρες κ.α., ενώ το πιο εντυπωσιακό του έργο, αποτελεί το ανακτορικό συγκρότημα στη Μενκές. Εδώ υπηρετεί ο Νους-Νους, ως γραφέας, που είχε την τύχη, πριν καταλήξει στην Αυλή, να έχει για αφέντη έναν ευρωπαίο, που του έμαθε γραφή και ανάγνωση, τον μύησε στα μυστικά της επιστήμης, ενώ του έμαθε και ξένες γλώσσες. Ένα από τα καθήκοντα του Νους-Νους, είναι να τηρεί το αρχείο με τις «επαφές» του σουλτάνου με τις αμέτρητες παλλακίδες του, ώστε να είναι βέβαιη η «γνησιότητα» των παιδιών του. Λέγεται ότι το 1703, είχε 525 αγόρια και 342 κορίτσια, ενώ ότι το 1721, τα αγόρια είχαν ξεπεράσει τα 700!!!

     Μια μέρα, μετά την επίσκεψή του στο παζάρι, ο Νους-Νους κατηγορείται άδικα για το φόνο ενός βοτανοπώλη. Όμως δικάζεται και καταδικάζεται με συνοπτικές διαδικασίες σε θάνατο, με το συνηθισμένο εκείνη την εποχή τρόπο: το κάρφωμα ενός καρφιού στο κεφάλι! Κι ενώ ο άτυχος δούλος περιμένει να εκτελεστεί, πειρατές αιχμαλωτίζουν μια νεαρή αγγλίδα, την Άλις Σουάν, που καταλήγει στην Αυλή, για να ενταχθεί στο χαρέμι του σουλτάνου. Η Άλις έχει περιορισμένες επιλογές: ή αποκηρύσσει την πίστη της, ασπάζεται το Ισλάμ και εντάσσεται στο χαρέμι ή την περιμένει ο θάνατος. Κάποιος όμως πρέπει να το εξηγήσει αυτό στην Άλις κι ο μόνος που έχει επαρκείς γνώσεις αγγλικής γλώσσας είναι ο Νους-Νους. Αυτό του σώζει τη ζωή.

     Οι δύο τους αναπτύσσουν μεταξύ τους μεγάλη συμπάθεια και προσπαθούν να επιβιώσουν, αποφεύγοντας τις ίντριγκες του χαρεμιού, που διευθύνει η σύζυγος του σουλτάνου, η περίφημη Ζιντάνα, που είναι ειδική στα δηλητήρια και τη μαύρη μαγεία.

     Ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα, που καταφέρνει να συνδυάσει με μοναδική μαεστρία και τηρώντας τις ισορροπίες, τα ιστορικά γεγονότα με τη μυθοπλασία και χάρη στην αφηγηματική δεινότητα της συγγραφέως, να απεικονίσει με υπέροχο τρόπο, τόπους και εποχές. Πρόκειται για ένα συναρπαστικό ανάγνωσμα, που κρατάει αδιάπτωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη.  

ΣΗΜΑΔΕΜΕΝΗ ΠΕΜΠΤΗ

NICCI FRENCH

Μετάφραση ΟΥΡΑΝΙΑ ΤΟΥΤΟΥΝΤΖΗ

Εκδόσεις ΔΙΟΠΤΡΑ

Σελ. 467, Νοέμβριος 2014

     Το συγγραφικό δίδυμο των Nicci Gerard και Sean French, που υπογράφει τα βιβλία του με ψευδώνυμο-συνδυασμό των δύο ονομάτων, μας παρουσιάζει το τέταρτο βιβλίο της σειράς με πρωταγωνίστρια την ψυχοθεραπεύτρια Φρίντα Κλάιν, που όλα έχουν την ιδιαιτερότητα, να περιλαμβάνουν στον τίτλο τους, μια διαφορετική ημέρα της εβδομάδας. (Blue Monday, Tuesday’s Gone, Σκοτεινή Τετάρτη και τώρα Σημαδεμένη Πέμπτη. Όλα κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Διόπτρα).

     Στο μυθιστόρημα αυτό, η Φρίντα έρχεται αντιμέτωπη με μια περίπτωση που θα την αναγκάσει να επιστρέψει στο βαρετό Σάφολκ, την παράκτια περιοχή στην οποία γεννήθηκε και μεγάλωσε και στην οποία είχε αποφασίσει να μη γυρίσει ποτέ, όταν έφυγε από εκεί στα 18 της χρόνια. Όμως, αρκετά χρόνια αργότερα, μια παλιά της συμμαθήτρια, θα την επισκεφθεί στο γραφείο της στο Λονδίνο και θα της ζητήσει να βοηθήσει την έφηβη κόρη της, που παρουσιάζει προβλήματα συμπεριφοράς. «Τον τελευταίο χρόνο πάνω-κάτω, η Μπέκι άλλαξε. Ξέρω πως θα μου πεις «Είναι απλώς η εφηβεία. Για ποιο λόγο ανησυχείς;» Κι όμως, εγώ ανησυχώ. Στην αρχή, ήταν απλώς απόμακρη και νευρική και δεν ήθελε να μου μιλήσει για τίποτα. Ανησύχησα, μήπως όλα αυτά είχαν σχέση με ναρκωτικά ή με αγόρια. Ή και με τα δύο. Προσπάθησα να τη ρωτήσω, προσπάθησα να την πλησιάσω. Αλλά δεν κατάφερα τίποτα». Η Φρίντα δέχτηκε να δει την Μπέκι με σκοπό να την παραπέμψει σε κάποιο συνάδελφό της. Όμως αυτό που της αποκάλυψε, την έκανε να επανεξετάσει την πρόθεσή της. Η συμπεριφορά της Μπέκι έχει συγκεκριμένη αιτία και της ξυπνά μνήμες από μια παρόμοια υπόθεση που συνέβη στην ίδια, η οποία έγινε χρόνια πριν κι αποτέλεσε την κυριότερη αιτία διαφωνίας με τη μητέρα της.

     Αποφασίζει να επισκεφθεί τη Μπέκι στο σπίτι της, που βρίσκεται στη γενέτειρα της. Με την ευκαιρία, κάνει και μια επίσκεψη στη μητέρα της, με την οποία έχουν να μιλήσουν πολλά χρόνια και η σχέση τους απέχει πολύ από το να είναι έστω και στοιχειωδώς καλή! Στη σύντομη επίσκεψή της, αντιλαμβάνεται ότι κάτι δεν πάει καθόλου καλά με την υγεία της και τη στέλνει για εξετάσεις. Τα αποτελέσματα είναι πολύ άσχημα. «Διαγνώστηκε με κακοήθη όγκο στον εγκέφαλο, ο οποίος δεν είναι χειρουργήσιμος, και αυτό καταλαβαίνετε από μόνοι σας τι σημαίνει. Κατά πάσα πιθανότητα, δεν της απομένουν παρά λίγοι μήνες ζωής ακόμη».

     Οι εξελίξεις όμως είναι καταιγιστικές! Η Μπέκι βρέθηκε απαγχονισμένη στο δωμάτιό της. Η Φρίντα είναι σίγουρη ότι παρά τις ενδείξεις, δεν πρόκειται για αυτοκτονία, αλλά για φόνο. Η τοπική αστυνομία δεν την πιστεύει και «κλείνει» την υπόθεση. Αναγκασμένη να μένει στο Σάφολκ, νοικιάζει ένα δωμάτιο στο σπίτι μιας παλιάς της συμμαθήτριας, για να μένει κοντά στη μητέρα της, ανακαλύπτει και κάποιες άλλες ύποπτες αυτοκτονίες, που συνέβησαν όλα αυτά τα χρόνια της απουσίας της. Πιστεύει ότι έχουν σχέση τόσο με τη δική της υπόθεση όσο και την υπόθεση της Μπέκι. Τότε η Φρίντα θέτει την ψυχολογία στην υπηρεσία της εξιχνίασης του εγκλήματος και ξεκινά μόνη της να ανακαλύψει αυτόν που διέπραξε το έγκλημα και ίσως παραμονεύει να επιλέξει το επόμενο θύμα του.

     Η Φρίντα Κλάιν, χάρη στις γνώσεις και τη διορατικότητά της, παρά το γεγονός ότι το περιβάλλον στο οποίο κάνει τις έρευνές της, είναι από απροκάλυπτα έως συγκαλυμμένα εχθρικό, καταφέρνει να φτάσει στην αλήθεια, σ’ αυτό το συναρπαστικό μυθιστόρημα, που κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη. 

Η ΜΑΜΗ ΤΟΥ ΧΑΡΕΜΙΟΥ

ROBERTA RICH

Μετάφραση ΕΦΗ ΚΑΛΛΙΦΑΤΙΔΗ

Εκδόσεις ΩΚΕΑΝΙΔΑ

Σελ. 377, Φεβρουάριος 2015

     Τη «συνέχεια» του βιβλίου «Η Μαμή Της Βενετίας», σας παρουσιάζω σήμερα.

     Η Χάνα και ο Ισαάκ Λεβί, μετά τις περιπέτειες που πέρασαν στη Βενετία και τη Μάλτα, αποφασίζουν το 1578 να εγκατασταθούν στην Κωνσταντινούπολη. Στην Οθωμανική αυτοκρατορία, σε αντίθεση με τη χριστιανική Ευρώπη, υπάρχει πλήρης ανεξιθρησκία. Αν πληρώνεις κανονικά τους φόρους που σου αναλογούν, τον σουλτάνο δεν τον νοιάζει ποιόν Θεό πιστεύεις. «Η Κωνσταντινούπολη ήταν η αρχή μιας νέας ζωής για τη Χάνα και τον Ισαάκ. Είχαν χρησιμοποιήσει τα δουκάτα που είχε φέρει η Χάνα από τη Βενετία για να αγοράσουν το καινούριο τους σπίτι. Σ’ αυτή την πόλη, οι Εβραίοι μπορούσαν να έχουν ιδιοκτησίες στην κατοχή τους. Και ήταν ακόμα πιο εκπληκτικό το γεγονός ότι ο Οθωμανικός Νόμος επέτρεπε στις παντρεμένες γυναίκες να έχουν τη δική τους περιουσία».

     Ο Ισαάκ ασχολείται με τη σηροτροφία και το εμπόριο μεταξωτών υφασμάτων, ενώ η τέχνη της Χάνα γίνεται γνωστή στην Πόλη και συχνά καλείται στο παλάτι του σουλτάνου Μουράτ Γ!, για να βοηθήσει στις δύσκολες περιπτώσεις που προέκυπταν στο χαρέμι.

     Ένα βράδυ καλείται στο παλάτι (αυτό που σήμερα είναι γνωστό ως Τοπ Καπί) από τη Βαλιντέ Νουρμπανού, τη Βασιλομήτορα. (Που σύμφωνα με ορισμένους βιογράφους, ήταν κόρη Ενετών ευγενών που ζούσαν στην Πάρο). Αυτή της αναθέτει εμπιστευτικά το καθήκον να διαπιστώσει την παρθενία μιας μικρής και όμορφης Εβραίας χωριατοπούλας, της Λεία. Την Λεία είχαν απαγάγει οι γνωστοί για την κτηνωδία τους Γιουρούκοι από το χωριό της, το οποίο λεηλάτησαν και κατέστρεψαν,, αφού πρώτα δολοφόνησαν όλους σχεδόν τους κατοίκους. Στη συνέχεια πουλήθηκε σε Άραβες σωματέμπορους που τη μετέφεραν σε σκλαβοπάζαρο της Κωνσταντινούπολης. Εκεί την είδε ο Αρχιευνούχος, που την αγόρασε για το χαρέμι-το οποίο σε κάποιες περιόδους είχε μέχρι 1200!! κορίτσια. Η Λεία τράβηξε την προσοχή του σουλτάνου και η βαλιντέ είδε με καλό μάτι το ενδιαφέρον αυτό. Ο Μουράτ Γ! που τότε ήταν 32 χρονών θεωρούνταν μεσήλικος σύμφωνα με τα δεδομένα της εποχής (οι 50ρηδες ήταν ήδη… γέροι). Είχε νόμιμη σύζυγο τη Σαφιγιέ. Αυτή του είχε δώσει ένα γιο, τον Μεχμέτ (Μωάμεθ) Γ!, του οποίου η υγεία ήταν ασταθής. Η ανάγκη για έναν ακόμη-ή και περισσότερους πρίγκιπες- ήταν επιτακτική. Αλλά η Σαφιγιέ είχε άσχημες εγκυμοσύνες και δεν μπορούσε να προσφέρει τον επόμενο πρίγκιπα. Από την άλλη η βαλιντέ ήταν πεπεισμένη ότι η Σαφιγιέ είχε δεμένο με μάγια τον Μουράτ και γι’ αυτό δεν ενδιαφέρονταν, ούτε μπορούσε να «λειτουργήσει» με άλλες γυναίκες, οπότε έκανε ότι περνούσε από το χέρι της, για να διατηρήσει αυτό το ενδιαφέρον.

     Η Χάνα λυπήθηκε αυτό το ομόθρησκό της κορίτσι που αν δεν ήταν παρθένα θα διώχνονταν από το χαρέμι και θα κατέληγε στα χειρότερα πορνεία του λιμανιού και διαβεβαιώνει ότι ήταν ανέγγιχτη-ενώ δεν ήταν-θέτοντας σε κίνδυνο όχι μόνο τη δική της ζωή, αλλά και τη ζωή της οικογένειάς της. Να αναφέρω εδώ ένα ενδιαφέρον στοιχείο. Ο Μουράτ σε κάποια στιγμή «ξεμπλόκαρε» και έγινε πατέρας 28! παιδιών, 19 από τα οποία δολοφονήθηκαν από τον γιο του Μεχμέτ, μόλις ανέλαβε την εξουσία (κάτι που αποτελούσε συνηθισμένη πρακτική τόσο στη Βυζαντινή όσο και την Οθωμανική αυτοκρατορία). Επίσης δολοφονήθηκαν και 12 έγκυες «οδαλίσκες», που κυοφορούσαν τα παιδιά του πατέρα του δηλ. ετεροθαλή αδέλφια του.

     Πολύ καλό βιβλίο, που αν και αποτελεί συνέχεια άλλου, διαβάζεται και αυτόνομα. Δεν είναι απαραίτητο ο αναγνώστης να έχει διαβάσει το πρώτο. Απλώς θα κατανοήσει καλύτερα κάποιες λεπτομέρειες που όμως δεν είναι σημαντικές. Μέσα από την εξέλιξη του μύθου, δίνει πολλές λεπτομέρειες για τη ζωή στο χαρέμι, τις σχέσεις εξουσίας που αναπτύσσονταν,  και τις ίντριγκες και συνωμοσίες που εξυφαίνονταν. Είναι ακόμη πλούσιο σε λεπτομέρειες για τη ζωή στο παλάτι και περιλαμβάνει ολοζώντανες περιγραφές της Πόλης, που δίνουν την αίσθηση στον αναγνώστη ότι βρίσκεται εκεί: στο κέντρο του κόσμου.