ΣΙΩΠΗΛΗ ΠΕΤΡΑ

ΕΥΡΥΔΙΚΗ ΑΜΑΝΑΤΙΔΟΥ

Εκδόσεις ΜΙΝΩΑΣ

Σελ. 430, Ιανουάριος 2014

     Το βιβλίο που σας παρουσιάζω σήμερα, δεν είναι καινούριο. Κυκλοφόρησε το 2007, αλλά τώρα επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.

     Τον Ιούνιο του 1981, η Ίρια Φλεριανού, παίρνει το πτυχίο της Φιλοσοφικής Σχολής από το πανεπιστήμιο της Αθήνας. Την ημέρα της αποφοίτησης, την καλεί στο γραφείο του, ένας καθηγητής της, ο Παντελής Έξαρχος-με τον οποίο λίγο-πολύ είναι «τσιμπημένες» οι περισσότερες φοιτήτριες της σχολής-για να μιλήσουν για το διδακτορικό της. Εκεί ο καθηγητής της, της μιλάει εξαιρετικά κολακευτικά για τα γραπτά της. Παράλληλα της προτείνει να συμμετάσχει ως βοηθός του, σε μια ανασκαφή που θα πραγματοποιήσει σε ένα μικρό νησί του νοτίου Αιγαίου. Η Ίρια δέχτηκε χωρίς δεύτερη σκέψη την τιμητική πρόταση του καθηγητή της και μαζί με την υπόλοιπη ομάδα, αναχώρησαν για το νησί. Όμως πίσω της, άφησε κάποιες «εκκρεμότητες». Η μια από αυτές έχει το όνομα Αλέξης. Είναι ο φίλος της, εδώ και κάποιους μήνες, και η Ίρια τον εγκαταλείπει σε μια δύσκολη στιγμή, αφού εκείνος ετοιμάζεται να παρουσιαστεί ως νεοσύλλεκτος σε στρατόπεδο της Κορίνθου. Μια άλλη «εκκρεμότητα» είναι η μητέρα της. Η οποία, μετά το γάμο της άλλη της κόρης, της Αλεξάνδρας και την εγκατάστασή της στη Βενετία, έχει «κρεμαστεί» πάνω της και της ζητά συνεχώς να επιστρέψει μόλις τελειώσει τις σπουδές της, για να αναλάβει την ξενοδοχειακή επιχείρηση που τους άφησε κληρονομιά ο πατέρας της. Η ίδια έλεγε ότι είχε κουραστεί πια και δεν άντεχε άλλο.

     Δυστυχώς για την ομάδα του καθηγητή Έξαρχου, οι πρώτες ανασκαφές δεν πήγαν τόσο καλά. Τα ευρήματα ήταν μάλλον κατώτερα των προσδοκιών. «Ένας μικρός οικισμός με σπίτια σε ακανόνιστη προσθετική διάταξη που διαχωρίζονταν μεταξύ τους από στενά μονοπάτια. Ο περίβολος με τις ακατέργαστες πέτρες και τους τέσσερις πυργίσκους. Υπολείμματα σαλιγκαριών και αχινών, οστέινες βελόνες, αγκίστρια, αμφορείς από τραχύ σκουρόχρωμο πυλό στις αυλές».

     Όμως, αντίθετα από τα ευρήματα, εντυπωσιακές είναι οι ανατροπές που θα σηματοδοτήσει η επίσκεψη της ανασκαφικής ομάδας στο νησί, στις ζωές πολλών ανθρώπων: ντόπιων και «ξένων». Ανατροπές που θεωρώ καλό να μην αναφέρω, γιατί αν το κάνω, θα αφαιρέσω ένα μεγάλο μέρος των εκπλήξεων που περιμένουν τον αναγνώστη.

     Ένα καλογραμμένο βιβλίο, στο οποίο με εντυπωσίασαν οι κεντρικοί χαρακτήρες του και ιδιαίτερα η εξαιρετική περιγραφή των ψυχολογικών τους διαδρομών και μεταπτώσεων. 

ΟΤΙ ΑΓΑΠΩ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΟ ΣΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΠΟΥΖΟΣ

Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ

Σελ. 423, Απρίλιος 2014

     Το νέο βιβλίο του Γ. Καλπούζου, έφτασε πριν από ελάχιστες εβδομάδες στις προθήκες των βιβλιοπωλείων. Ένα βιβλίο διαφορετικό από τα προηγούμενα, αλλά εξίσου καλογραμμένο.

     Ο Άνδης και η Θάλεια ερωτεύονται από την παιδική τους ηλικία. Ο Άνδης είναι γόνος πολυμελούς οικογένειας φτωχών χωρικών από τον Πλατανιά της Άρτας. «Ο πατέρας του έσπερνε παιδιά θαρρείς κι ήσαν καλαμπόκι. Το ένα μετά το άλλο ωσότου αράδιασε επτά, ζωή να ‘χουνε. Όλα κορίτσια μέχρι τα έξι κι ευτυχώς το αποσπόρι εδέησε να γεννηθεί σερνικό, ειδάλλως δε θα σταματούσε ο κυρ Αλέκος. Το ‘χε καημό μεγάλο ν’ αποκτήσει γιο». Το παράξενο όνομά του, το οφείλει στο νουνό του που τον βάφτισε Αρμάνδο, αλλά επειδή οι οικείοι του «να τον φωνάζουν Αρμάνδο, ούτε συζήτηση», το άλλαξαν σε Άνδης.

     Στο χωριό περνούσε τα καλοκαίρια της, η οικογένεια της συνομήλικής του Θάλειας, που το χειμώνα ζούσε στην Άρτα. Μια τυπική συντηρητική οικογένεια (ο μπαμπάς Χαρίδημος δικαστικός κλητήρας, η μαμά Αυγή καταπιεσμένη νοικοκυρά) της δεκαετίας του ’60. Αν και ήταν εκ διαμέτρου αντίθετοι χαρακτήρες, στον Άνδη άρεσε από τότε που την πρωτοείδε. «Του άρεσε το γλυκό της πρόσωπο, τα πλούσια ξανθά μαλλιά, τα γαλανά μάτια, τα λεπτά χέρια και το λούσο της. Θαρρείς τον μαγνήτιζαν». Από την άλλη, παρά το γεγονός ότι οι γονείς της Θάλειας, δεν της επέτρεπαν να παίζει με τα παιδιά του χωριού και ειδικά με τον Άνδη που ήταν αρχηγός τους, αυτή τον λάτρευε –έστω και πίσω από τα κάγκελα του φράχτη-για τον ατίθασο και ανυπότακτο χαρακτήρα του.

     Τα παιδιά συνέχισαν να βλέπονται με χίλιες-μύριες προφυλάξεις και στην εφηβική τους ηλικία. Ο Άνδης, μετακόμισε στην Άρτα, για να φοιτήσει στο Γυμνάσιο. Η Θάλεια, μετά το Γυμνάσιο πέρασε στη Νομική ενώ ο Άνδης, λίγο λόγω της ένδειας και λίγο λόγω χαρακτήρα, δεν μπόρεσε να προετοιμαστεί κατάλληλα για τις εξετάσεις και δεν πέτυχε. Αυτό δεν εμπόδισε τη σχέση τους. Ο Άνδης μετακόμισε στην Αθήνα με σκοπό να κάποια δουλειά και να είναι κοντά στην αγαπημένη του. Η οποία όμως βρισκόταν υπό στενή επιτήρηση, αφού εκτός από την ίδια, μετακόμισε και όλη η…οικογένεια στην πρωτεύουσα.

     Όμως η ζωή θα κάνει ένα από τα γνωστά, αλλά πάντα απρόσμενα παιχνίδια της και οι δύο νέοι θα χωρίσουν! Άραγε οι δρόμοι τους θα ξανασυναντηθούν; Οι συνθήκες και οι περιστάσεις, θα τους επιτρέψουν να έχουν μια δεύτερη ευκαιρία;

     Αυτή τη φορά, ο Γιάννης Καλπούζος, μας αφηγείται μια σύγχρονη ιστορία. Όμως και πάλι η Ιστορία (με κεφαλαίο Ι αυτή τη φορά) παίζει σημαντικό ρόλο. Και μάλιστα οι σκοτεινές σελίδες της. Αυτές που αφορούν τον Εμφύλιο πόλεμο. «Ακόμη τον πληρώνουμε και θα συνεχίσουμε για δεκαετίες. Πότε τον κρύβουμε…και πότε τον ξεσκεπάζουμε με χίλιους δυο τρόπους. Όμως είτε κρυμμένος είτε φανερός, μας δηλητηριάζει». Πρόκειται για ένα πολυεπίπεδο μυθιστόρημα, που θα συναρπάσει. Σε πρώτο επίπεδο, υπάρχει ο μύθος του βιβλίου. Ευρηματικός, με ανατροπές που κρατά το ενδιαφέρον του αναγνώστη μέχρι την τελευταία σελίδα. Σε δεύτερο επίπεδο, υπάρχουν «οι λαβωματιές της Ιστορίας όπως αντανακλούν πάνω μας», η εξαιρετική ψυχογράφηση των χαρακτήρων, η ρεαλιστική απεικόνιση των κοινωνικών αλλά και οικονομικών συνθηκών της εποχής, οι σχέσεις μέσα στην οικογένεια και πολλά άλλα θέματα, που ο αναγνώστης ανακαλύπτει στην πορεία. Κι όλα αυτά, δοσμένα με την μοναδική γραφή του Γιάννη Καλπούζου, διανθισμένα με ισχυρές δόσεις χιούμορ και σαγηνευτική γλώσσα, προσφέρουν εκτός από τροφή για σκέψη, γνήσια αναγνωστική απόλαυση. Η προσδοκία του συγγραφέα το βιβλίο «να λειτουργήσει ως πνευματική πτήση κόντρα στη συναισθηματική πτώση των καιρών μας», ευοδώνεται πλήρως.  

11η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

11^η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

     Όπως σχεδόν κάθε χρόνο, έτσι και φέτος έδωσα το παρών στην 11^η ΔΕΒΘ (αυτή τη φορά όμως, μόνο για μια μέρα λόγω άλλων υποχρεώσεων). Τα εγκαίνια της Έκθεσης έγιναν την Πέμπτη 8 Μαΐου ενώ κλείνει τις πύλες της σε περίπου 24 ώρες από τώρα, το βράδυ της Κυριακής.

     Φέτος συμμετείχαν 218 εκθέτες, αριθμός που αποτελεί νομίζω ρεκόρ. Αυτό σημαίνει ότι επανέκαμψαν κάποιοι από τους εκθέτες-εκδότες που δεν συμμετείχαν τις δύο-τρεις τελευταίες χρονιές, όποτε είχαμε μια κάμψη των συμμετοχών, αλλά και υπήρξαν και νέοι εκθέτες. Οι συμμετοχές από το εξωτερικό είναι περισσότερες από 35 και αφορούν 14 χώρες. Τιμώμενη χώρα φέτος είναι το Ισραήλ, το οποίο και λόγω των στενών δεσμών που υπάρχουν με την πόλη (η εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης ήταν από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη, πριν εξολοθρευτεί στα ναζιστικά στρατόπεδα της φρίκης), διοργάνωσε πλήθος υψηλής ποιότητας εκδηλώσεων. Κάποιες από αυτές αφορούν και άλλες μορφές Τέχνης (μουσική, ζωγραφική, κινηματογράφος κλπ), συζητήσεις, διαλέξεις και άλλα. Για να αντιληφθείτε το πλήθος και το είδος των εκδηλώσεων, θα σας αναφέρω δύο εντυπωσιακές: «εργαστήρι δημιουργίας χαρακτήρων από πλαστελίνη»!! και «παραδοσιακή τελετή για την υποδοχή του Σαμπάτ».

     Το πολιτιστικό πρόγραμμα,  περιλαμβάνει συνολικά περισσότερες από 230 εκδηλώσεις, που όπως συνηθίζεται διοργανώνονται εντός κι εκτός των χώρων της Έκθεσης. Ξεχωρίζουν: το θεματικό αφιέρωμα «Ευρώπη: ταυτότητα και ετερότητα» με αφορμή την ελληνική προεδρία της ΕΕ, το Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης, το Φεστιβάλ Κόμικς (που διοργανώνεται για πρώτη φορά), τιμητικό αφιέρωμα στον Κύπριο ποιητή Κώστα Μόντη (100 χρόνια από τη γέννησή του) και αφιέρωμα στον Δομίνικο  Θεοτοκόπουλο (με αφορμή τα 400 χρόνια από το θάνατό του).

     Παράλληλα όπως πάντα, υπήρχε πλήθος παρουσιάσεων νέων βιβλίων, οι εκδηλώσεις στην Παιδική Γωνιά, ημερίδες, εργαστήρια, ενώ δεν έλειψαν και οι επαγγελματικές συναντήσεις.

     Φέτος την ευθύνη της διοργάνωσης μετά την κατάργηση του ΕΚΕΒΙ, είχε το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού. Αλλά για τη φέρει σε πέρας κάλεσε… τους ειδικούς: την ομάδα των πρώην εργαζόμενων του ΕΚΕΒΙ!!

     Η προσέλευση του κόσμου, ήταν καλή την Πέμπτη, κάπως υποτονική την Παρασκευή και καλή το Σάββατο, ιδιαίτερα από το μεσημέρι και μετά. Ελπίζουμε ότι η προσέλευση θα είναι καλή και την Κυριακή, ώστε να ανταποκριθεί στις προσδοκίες διοργανωτών και εκθετών.

     Παρήγορο είναι το γεγονός, ότι ο κ. Χριστόδουλος Γιαλλουρίδης, πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, που θα έχει από δω και πέρα την ευθύνη της διοργάνωσης της Έκθεσης, σε ραδιοφωνική του συνέντευξη, τόνισε ότι η Έκθεση όχι μόνο θα συνεχίσει να υφίσταται, αλλά θα  εμπλουτίζεται κάθε χρόνο με περισσότερες εκδηλώσεις, πράγμα που μας επιτρέπει να αισιοδοξούμε, ότι ο σημαντικός αυτός πολιτιστικός θεσμός, δεν θα γίνει ένα ακόμα θύμα της κρίσης και βιβλιόφιλοι και μη, θα απολαμβάνουμε αυτή τη μεγάλη Γιορτή του Βιβλίου. 

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΝΕΚΡΟΨΙΑΣ

SEBASTIAN FITZEK/MICHAEL TSOKOS

Μετάφραση ΧΡΥΣΑ ΜΠΑΝΙΑ

Εκδόσεις Ε.Ο.ΛΙΒΑΝΗΣ

Σελ. 331, Οκτώβριος 2013

     Ένα καλογραμμένο θρίλερ, είναι το βιβλίο που σας παρουσιάζω σήμερα.

     Ο ιατροδικαστής Πάουλ Χέρτσφελντ, προΐσταται στην ειδική υπηρεσία Ακραίων Εγκλημάτων της Ομοσπονδιακής Εγκληματολογικής Υπηρεσίας της Γερμανίας, στο Βερολίνο. Στο εργαστήριό του φτάνουν τα θύματα εγκλημάτων που δυσκολεύουν τους συναδέλφους τους.

     Ένα κρύο πρωινό του Φλεβάρη, μπαίνοντας στο εργαστήριό του, βρίσκει στο τραπέζι της νεκροψίας, το φριχτά παραμορφωμένο πτώμα μια γυναίκας. Λείπει η άνω και κάτω γνάθος, καθώς και τα τμήματα των χεριών από τον καρπό και κάτω, κάτι που κάνει σχεδόν αδύνατη την αναγνώριση από τα αποτυπώματα και τα οδοντιατρικά αρχεία. «Όποιος δολοφόνησε τη γυναίκα δεν ήταν χαζός, ήξερε καλά τι έκανε».

     Την προσοχή του ιατροδικαστή, τραβά ένα αντικείμενο, που είναι ορατό στην αξονική τομογραφία και βρίσκεται στο κρανίο. «Το αντικείμενο στο εσωτερικό του κρανίου πρέπει να ήταν από σίδερο, ατσάλι, αλουμίνιο ή κάποιο άλλο υλικό που φαινόταν στην ακτινογραφία…Ήταν κυλινδρικό και όχι μεγαλύτερο από ένα φιστίκι». Το μυστήριο πύκνωσε όταν ο ιατροδικαστής αφαίρεσε το αντικείμενο από το πτώμα. «Κατάφερε να ξεβιδώσει και να ανοίξει στα δύο τον κύλινδρο με τη βοήθεια μιας λαβίδας και μιας τσιμπίδας. Μέσα στην κάψουλα υπήρχε ένα μικροσκοπικό σημείωμα, όχι μεγαλύτερο από το μισό νύχι του μικρού δάχτυλου». Η περιέργεια όμως μεταβλήθηκε σε τρόμο. «Γιατί τα γράμματα στο σημείωμα που μόλις είχε αφαιρέσει από το κρανίο του ακρωτηριασμένου πτώματος σχημάτιζαν ένα όνομα: Χάνα. Το όνομα της δεκαπεντάχρονης κόρης του».

     Σύντομα ο Χέρτσφελντ, αντιλαμβάνεται ότι η κόρη του έχει απαχθεί και ξεκινά την αναζήτηση στοιχείων. Ξέρει ότι το επόμενο στοιχείο που θα δώσει ο απαγωγέας, βρίσκεται στο σώμα του επόμενου πτώματος που βρίσκεται στο νησί Χελγκολαντ. Όμως η πρόσβαση στο νησί είναι αδύνατη εξαιτίας μιας πολύ ισχυρής καταιγίδας. Μάλιστα οι περισσότεροι κάτοικοι έχουν εγκαταλείψει το νησί πριν το πλήξει η καταιγίδα κι εκεί παραμένουν ελάχιστοι…γενναίοι. Ανάμεσα στους ελάχιστους είναι η Λίντα μια νεαρή σχεδιάστρια κόμικ, η οποία έχει βρει το νεκρό στην ακτή, αλλά που έχει τα δικά της, πολύ σοβαρά προβλήματα. Απελπισμένος ο Χέρτσφελντ, προσπαθεί να την πείσει να διεξάγει τη νεκροψία ακολουθώντας τις οδηγίες του από τηλεφώνου. Μα η Λίντα-παρά το γεγονός ότι τα κόμικ που ζωγραφίζει είναι splatter- διστάζει, αφού δεν έχει ξαναπιάσει νυστέρι στη ζωή της. Όταν όμως αντιλαμβάνεται ότι δεν κινδυνεύει μόνο η ζωή της Χάνα, θα υποχωρήσει. Ο Χέρτσφελντ, θα βρει τον δεύτερο απρόσμενο σύμμαχο, στη μάχη του με το χρόνο. Ο πρώτος είναι ο Ίνγκολφ Φον Άπεν. Ο νεαρός γιος ενός υπουργού της τοπικής κυβέρνησης, με μεγάλη προσωπική περιουσία-λόγω κάποιων εφαρμογών για το διαδίκτυο που έχει εφεύρει- και του οποίου διακαής πόθος ήταν να μαθητεύσει κοντά στον Χερτσφελντ. Κι έκανε ότι περνούσε από το χέρι του για να το πετύχει.

     Έτσι αυτοί οι τρεις άνθρωποι θα αποδυθούν σ’ έναν αγώνα ενάντια στο χρόνο, για να λύσουν την εξαιρετικά περίπλοκη υπόθεση και να βρουν ζωντανή τη Χάνα.

     Καλογραμμένο θρίλερ, που κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη με το κλιμακούμενο σασπένς και τις ανατροπές που έχει, με σωστά δομημένους χαρακτήρες και (κάποιες φορές) με ανατριχιαστικά ρεαλιστικές περιγραφές των νεκροψιών που επιτελούνται όταν ο μύθος του βιβλίου το επιτάσσει. 

ΜΑΥΡΗ ΑΥΓΗ

ΘΑΝΟΣ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ

Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ

Σελ. 516, Οκτώβριος 2013

     Το δεύτερο βιβλίο του συγγραφέα που υπογράφει με το ψευδώνυμο Θάνος Δραγούμης κυκλοφόρησε πριν από λίγους μήνες και είναι εξίσου ενδιαφέρον με το πρώτο («Σφαγείο Σαλονίκης»).

     Αυτή τη φορά δεν ασχολείται με τις πληγές του παρελθόντος, αλλά του σήμερα. Δύο άνθρωποι που έχουν προβλήματα τόσο με τον εαυτό τους, όσο και με τους άλλους, θα βρεθούν μπλεγμένοι σε μια ιστορία στην οποία συμμετέχουν η ρώσικη μαφία, τα απομεινάρια των δολοφονικών ομάδων που έδρασαν στον εμφύλιο της Γιουγκοσλαβίας, έλληνες φασίστες  τραμπούκοι που είναι παράλληλα και μικροκακοποιοί του κοινού ποινικού δικαίου, παλιοί αναρχικοί που ονειρεύονται αναβίωση του αντάρτικου πόλεων, φασιστικές οργανώσεις, διεφθαρμένοι πολιτικοί και στελέχη μεγάλων επιχειρήσεων, οι ενέργειες των οποίων ερευνώνται από εισαγγελείς και ανακριτές.

      Η μία είναι η Δάφνη Μαρόγλου. Μια ομοφυλόφιλη ιδιωτική ερευνήτρια, που μετά από μια «θητεία» σε εταιρεία ερευνών στην Ολλανδία, μετά το θάνατο από ναρκωτικά της αγαπημένης της επέστρεψε στην Ελλάδα. «Δύσκολο να κλείσω μάτι. Τόσα χρόνια στην ολλανδική εταιρεία δούλευα νύχτα, καλύτερα λεφτά, καλύτερες υποθέσεις, μου έμειναν κληρονομιά ένας τραπεζικός λογαριασμός με πενήντα χιλιάδες ευρώ και μια καραμπινάτη αϋπνία. Στα τέσσερα χρόνια που έξυνα τα παπάρια μου, ούτως ειπείν στην Αθήνα, ο πρώτος εξαφανίστηκε πιο γρήγορα κι από ζεστό συσσίτιο στον Άγιο Παντελεήμονα, η δεύτερη μου έμεινε αμανάτι και την κουβαλάω ακόμα σαν τόκο υπερημερίας που δε σβήνει ούτε με προεκλογική τροπολογία». Φυτοζωεί αναλαμβάνοντας κυρίως υποθέσεις μοιχείας, αναλώνεται σε περιστασιακές και ατελέσφορες σχέσεις και προσπαθεί να πνίξει την αϋπνία της στο ποτό.

     Ο δεύτερος είναι ο αστυνόμος Αριστοτέλης Βερέμης. «Ανέκαθεν ήμουν κοπρόσκυλο. Χαμίνι των δρόμων, που τρόμαζαν να με μαζέψουν στο σπίτι. Ανυπότακτος, απειθάρχητος και πεισματάρης. Παιδιόθεν». Μετά το θάνατο του αστυνομικού πατέρα του σε συμπλοκή με καλλιεργητές χασίς στην Κρήτη, θα μετακομίσει με τη μητέρα του στην Αθήνα. Θα αποτύχει στις εισαγωγικές εξετάσεις στο πανεπιστήμιο και θα πάει στο Σεράγεβο, απ’ όπου θα επιστρέψει γνωρίζοντας άπταιστα τα σερβοκροατικά και με το πτυχίο της Γυμναστικής Ακαδημίας ανά χείρας. Οι προοπτικές για επαγγελματική αποκατάσταση όμως, είναι ανύπαρκτες. Γι’ αυτό αποφασίζει να μπει στη Σχολή Αστυνομίας, ως τέκνο πεσόντος εν υπηρεσία. Ενώ μετά την αποφοίτηση τοποθετήθηκε στο Ηθών-χώρο που γνώριζε καλά-ο εμφύλιος στη Γιουγκοσλαβία του ανέτρεψε τη ζωή. Λόγω του ότι γνώριζε τη γλώσσα, αποσπάστηκε στην ΕΥΠ και στάλθηκε στο Σεράγεβο. Επίσημη αιτιολογία, ο απεγκλωβισμός των ελάχιστων Ελλήνων που είχαν εγκλωβιστεί στην πόλη. Πραγματική αιτιολογία, η μετάδοση πληροφοριών. Επέστρεψε αλλαγμένος σωματικά και ψυχικά και με πολλά περισσότερα προβλήματα συμπεριφοράς. «Υπέρβαση εξουσίας και υπέρμετρη βία. Και τα δύο, βεβαιωμένα από τα πιο επίσημα χείλη, από τη Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛΑΣ. Είμαι σε υποχρεωτική αργία εδώ και δεκαπέντε μέρες. Με το ερώτημα της οριστικής απόταξης από το σώμα, αν ο διοικητής μου δεν μπορέσει να κλείσει την φάκελο και ο εισαγγελέας ασκήσει δίωξη εναντίον μου».

     Αυτοί οι αντιφατικοί χαρακτήρες, θα μπουν σε έναν κυκεώνα από ποινικά (εμπόριο ναρκωτικών, λευκής σάρκας, όπλων) και οικονομικά εγκλήματα (μίζες, ξέπλυμα μαύρου χρήματος) και θα αναγκαστούν να παλέψουν για την ίδια τους τη ζωή.

     Ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα που συναρπάζει με την πλοκή του αλλά και αποτελεί αφορμή για σκέψη γύρω από πολλά απ’ όσα συμβαίνουν γύρω μας και κάποιες φορές μας φαίνονται ανεξήγητα. Αν μάλιστα ο αναγνώστης είναι προσεκτικός με τα μικρά ονόματα κάποιων από τους χαρακτήρες του βιβλίου, είμαι σίγουρος ότι θα διαβάσει το μυθιστόρημα με διαφορετικό  βλέμμα. 

ΜΟΙΡΑΙΑ ΠΡΑΓΑ

PHILIP KERR

Μετάφραση: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΘΗΝΑΚΗΣ

Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ

Σελ. 500, Οκτώβριος 2013

     Μετά την «Τριλογία Του Βερολίνου», ένα ακόμη μυθιστόρημα του Φ. Κερ, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.

     Βερολίνο, Σεπτέμβριος 1941. Το πτώμα ενός αλλοδαπού εργάτη, βρίσκεται κοντά στις γραμμές του τραίνου. «Το πτώμα έμοιαζε λες και το είχε κατασπαράξει και το είχε φτύσει ένα προϊστορικό τέρας. Τα αυλακωμένα πόδια κρατιούνταν με το ζόρι από μια απίστευτα επίπεδη λεκάνη… Στο σημείο που ήταν το κεφάλι τώρα υπήρχε ένα γυαλιστερό και πριονωτό καμάκι από ματωμένα κόκαλα και τένοντες». Αν και απ’ ότι φαίνεται πρόκειται για ατύχημα-κάποιο τραίνο χτύπησε τον άτυχο άντρα-ο επιθεωρητής Μπέρνι Γκούντερ, του Εγκληματολογικού της αστυνομίας, που προσπαθεί να συνέλθει από την τραυματική εμπειρία που έζησε όταν για λίγο μετατέθηκε στη Λετονία, έχει άλλη άποψη. Βρίσκει ενδείξεις  δολοφονίας και ξεκινά έρευνες για να εξιχνιάσει την υπόθεση.

       Όμως τόσο αυτή η έρευνα, όσο και κάθε άλλη υπόθεση θα πρέπει να μείνουν ημιτελείς. Ο Μπέρνι καλείται στην Πράγα, στην εξοχική έπαυλη του στρατηγού Ρ. Χάιντριχ, μια σκοτεινή φυσιογνωμία των υψηλόβαθμων ναζί, που μόλις έχει διοριστεί στη θέση του Προστάτη του Ράιχ, στη Βοημία και Μοραβία (δηλ. την Τσεχοσλοβακία), για να περάσει μερικές μέρες κοντά του. Είναι μια πρόσκληση την οποία ευχαρίστως θα απέφευγε, ειδικά όταν μαθαίνει ότι οι υπόλοιποι καλεσμένοι είναι ανώτερα στελέχη των Ες-Ες και της Υπηρεσίας Ασφαλείας, δηλ. σκληροπυρηνικοί ναζί, τους οποίους ο Μπέρνι δε θέλει να βλέπει ούτε ζωγραφιστούς, πόσο μάλλον να συναγελάζεται μαζί τους. Αυτό που θέλει είναι απλά να είναι καλός αστυνομικός. «Κάποια περίοδο αντλούσα ευχαρίστηση από τη δουλειά μου. Τότε που την έκανα καλά. Εκείνες τις μέρες που το Τμήμα Ανθρωποκτονιών του Βερολίνου ήταν το καλύτερο στον κόσμο. Τότε που ήμουν πραγματικός αστυνομικός. Επαγγελματίας». Όμως αν δεν είσαι διατεθειμένος να υποστείς τις συνέπειες, δεν λες «όχι» στον Χάιντριχ.

     Ο Μπέρνι φτάνει στην Πράγα κι ο Χάιντριχ από την πρώτη στιγμή του αναθέτει την προσωπική του ασφάλεια για όσο χρόνο θα βρίσκονται εκεί. Οι μπελάδες δε θα αργήσουν να εμφανιστούν. Ένας από τους υπασπιστές του Χάιντριχ, ο λοχαγός Κούτνερ, βρίσκεται νεκρός στο κλειδωμένο από μέσα δωμάτιό του. «Αμέσως έγινε σαφές σε όλους ότι κάτι δεν πήγαινε καθόλου καλά. Ήταν ακόμη με τη στολή και ο ύπνος του μου φάνηκε εξαιρετικά βαθύς και αδιατάρακτος. Κάτι ο θόρυβος που ερχόταν από πάνω, κάτι οι φωνές μας, δεν ήταν και πολύ λογικό να μην έχει κουνηθεί καθόλου. Οπότε πίεσα τα δάχτυλά μου στο λαιμό του για να βρω σφυγμό κι αμέσως συνειδητοποίησα ότι το σώμα του ήταν κρύο. Πιο κρύο απ’ όσο θα έπρεπε να είναι κανονικά». Το διαταραγμένο παρελθόν και κάποια υπνωτικά χάπια που βρίσκονται στο δωμάτιο, «δείχνουν» αυτοκτονία. Όμως και πάλι ο Μπέρνι έχει άλλη άποψη. Λέει ότι πρόκειται για δολοφονία και ο Χάιντριχ πείθεται. Του αναθέτει να βρει το δολοφόνο, αλλά του δίνει ελάχιστες ώρες περιθώριο. Πριν φτάσουν τα νέα στο Βερολίνο και θιγεί η υπόληψη αυτού του σκληρού κι εκδικητικού άντρα.
     Το βιβλίο είναι όντως καθηλωτικό, όπως αναφέρεται στο εξώφυλλο. Σε πρώτο επίπεδο, βρίσκεται μια ενδιαφέρουσα αστυνομική ιστορία, που εκτυλίσσεται μεταξύ Βερολίνου και Πράγας. Σε δεύτερο επίπεδο-και πιο ενδιαφέρον κατά την άποψή μου, περιγράφεται διεισδυτικά η «ατμόσφαιρα» της εποχής, σκιαγραφούνται χαρακτήρες ναζί αξιωματούχων (ένας εσμός αδαών κατά βάση, ανάλγητων, ανήθικων, σκληρών κι εκδικητικών ανδρών, που αναρριχήθηκαν και απέκτησαν εξουσία, χάρη στην αφοσίωσή τους στο κόμμα και τον αρχηγό) και η αγωνία όσων προσπαθούσαν να επιβιώσουν μέσα στο κλίμα τρόμου που επικρατούσε όχι μόνο στις υπό κατοχή χώρες, αλλά και στην ίδια τη Γερμανία. 

ΛΙΟΥΙΣ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ

PAUL MORAND

Μετάφραση Β. ΝΙΚΟΠΟΥΛΟΥ/Ν. ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ DOUGE

Εκδόσεις ΚΑΛΕΝΤΗΣ

Σελ. 215, Νοέμβριος 2013

     Ο Πολ Μοράν, συγκαταλέγεται ανάμεσα στους κλασικούς συγγραφείς στη Γαλλία. Έγραψε περισσότερα από ογδόντα βιβλία, εκφράζοντας με τον καλύτερο τρόπο τους ρυθμούς της δεκαετίας του ’20, στην οποία αναφέρεται ο κύριος όγκος του έργου του. Όμως οι λανθασμένες πολιτικές επιλογές του (υποστήριξε την κυβέρνηση του Βισύ), αμαύρωσε τη συγγραφική και διπλωματική πορεία του.

     Στη νουβέλα που σας παρουσιάζω, αφηγείται την ιστορία του Λιούις και την Ειρήνης. Ο Λιούις είναι ένας νεαρός, κάπως «σκοτεινής» καταγωγής τραπεζίτης, στο Παρίσι της δεκαετίας του ’20. Με τους κατάλληλους χειρισμούς αλλά και δολοπλοκίες και παρά τις αντιδράσεις, καταφέρνει να πάρει την προεδρεία της Γαλλο-Αφρικανικής Τράπεζας. «Ήταν το τέλος ενός αγώνα έξι μηνών, στο οποίο πρωτοστατούσε η απερχόμενη διοίκηση, με στόχο να εμποδίσει τον νεαρό Λιούις να έχει πρόσβαση στο συμβούλιο, κατά τη διάρκεια της ανανέωσης των εξουσιών». Στην προσωπική του ζωή, αν και έχει την «κατάλληλη» ηλικία, δεν σκέφτεται τον γάμο, ούτε και δεν έχει συνάψει κάποιο σοβαρό δεσμό. Αναλώνεται σε περιπέτειες μικρής διάρκειας με διάφορες νεαρές ή και λιγότερο νεαρές.

     Ώσπου στη διάρκεια των ενεργειών που κάνει για να υλοποιήσει ένα επενδυτικό του σχέδιο, γνωρίζει την Ειρήνη Αποστολάτου, γόνο οικογενείας ελλήνων τραπεζιτών στην Τεργέστη «…η Ελένη είναι μοντέρνα γυναίκα και με τη βοήθεια των εξαδέλφων της, εισχώρησε στον κόσμο των επιχειρήσεων, πλήρωσε τα χρέη της και ξαναδημιούργησε την περιουσία της. Σήμερα, είναι σχεδόν επικεφαλής της Τράπεζας Αποστολάτου». Η Ειρήνη τον γοητεύει, σύντομα την ερωτεύεται κι αντιλαμβάνεται ότι όταν βρίσκεται μακριά της, δεν περνά καλά. «Η Ειρήνη ήταν γι’ αυτόν μια αποκαλυπτική αλήθεια. Ήξερε πως την επόμενη φορά που θα την έβλεπε, θα της ζητούσε να τον παντρευτεί».

     Η Ειρήνη, έχει σοβαρές αμφιβολίες κατά πόσο μια σχέση κι ένας γάμος μεταξύ τους, θα είχε τύχη και μέλλον, γι’ αυτό και η πρώτη της απάντηση είναι αρνητική. Αργότερα, το ξανασκέφτεται και αποφασίζει να δώσει μια ευκαιρία. Να κάνει μια δοκιμή.

     Θα νικήσει τελικά ο έρωτας ή οι επιχειρήσεις; Τι θα συμβεί ανάμεσα σε δυο ανθρώπους που θεωρούν τις προσοδοφόρες επενδύσεις και τις επιτυχημένες τοποθετήσεις πιο σημαντικά από οτιδήποτε άλλο;

     Με μικρά κεφάλαια και γραφή κοφτή, στακάτη και απότομη, ο συγγραφέας καταφέρνει να δώσει τους φρενιτιώδεις ρυθμούς τόσο του κόσμου του χρήματος και των επιχειρήσεων, όσο και μιας εποχής που όλοι αντιλαμβανόταν ότι μετά τη φρίκη του πολέμου, ένας νέος καλύτερος κόσμους γεννιόταν.