ΓΕΝΤΙ ΚΟΥΛΕ

Η ΒΑΣΤΙΛΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΣΠΥΡΟΣ ΚΟΥΖΙΝΟΠΟΥΛΟΣ
Εκδόσεις ΙΑΝΟΣ
Σελ. 327, Μάιος 2025

      Ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο, για μια από τις πιο σκληρές φυλακές στην Ελλάδα, τις φυλακές του Επταπυργίου που ήταν σε λειτουργία μέχρι πριν από λίγα χρόνια, είναι το «Γεντί Κουλέ» του δημοσιογράφου και συγγραφέα Σπ. Κουζινόπουλου.

     «Για περισσότερο από έναν αιώνα το Γεντί Κουλέ αποτελούσε μια από τις πιο μαύρες σελίδες της ιστορίας της Θεσσαλονίκης και της χώρα ολόκληρης. Εξού και τα δεκάδες ρεμπέτικα τραγούδια, τα διηγήματα, τα ποιήματα, οι μαρτυρίες, οι ιστορίες για το περιβόητο, το ξακουστό Επταπύργιο. Μια από τις θρυλικότερες φυλακές στην Ελλάδα που έγινε γνωστή στο πανελλήνιο και ως «αποθήκη ψυχών», «κολαστήριο», «υγρός τάφος» αλλά και ως «τάφος των ζωντανών» όπως χαρακτήριζε την κεντρική φυλακή της Θεσσαλονίκης πριν έναν ακριβώς αιώνα ένας από τους δεσμώτες της».

     Στο ΒΑ άκρο των τειχών της Θεσσαλονίκης, υπήρχε ένα παλαιοχριστιανικό κάστρο, το οποίο ενισχύθηκε την βυζαντινή περίοδο και προσέφερε πολλά στην άμυνα της πόλης. Από τη δεκαετία του 1890 όμως, χρησιμοποιήθηκε από την οθωμανική διοίκηση ως φυλακή.

     Το κτίριο δεν άλλαξε χρήση μετά την απελευθέρωση. Αυτό που άλλαξε-προς το χειρότερο- ήταν οι συνθήκες κράτησης. Οι κακές κτιριακές υποδομές, οι «ατυχείς» επιλογές της διεύθυνσης και του προσωπικού, η υπο-χρηματοδότηση και ο μεγάλος αριθμός των εγκλείστων, δημιουργούσε συνθήκες άθλιες. Αποκορύφωμα ήταν η εποχή της Μεταξικής δικτατορίας, της κατοχής, του εμφυλίου και της σκληρής ακροδεξιάς κυριαρχίας. Τότε λειτούργησαν και τα λεγόμενα «θανατοδικεία» (δηλ. τα έκτακτα στρατοδικεία), τα οποία εξέδιδαν αποφάσεις καταδικαστικές σε θάνατο με ρυθμό «βιομηχανίας», βασιζόμενα σε σαθρές κατηγορίες, με πιο συχνή αυτή της κατασκοπίας.

     Ο Σπ. Κουζινόπουλος, κάνοντας πολύχρονη έρευνα αναζητώντας στοιχεία σε αρχεία, εφημερίδες, βιβλία, πρακτικά δικαστηρίων, ληξιαρχεία κλπ αλλά και συνομιλώντας με έγκλειστους, μας μεταφέρει τη φρίκη που έζησαν όσοι είχαν την ατυχία να περάσουν τις πύλες του Γεντί Κουλέ.

     Το σημαντικό και αποκαλυπτικό αυτό βιβλίο, συμπληρώνουν παραρτήματα με τα ονόματα των εκτελεσμένων στην Κατοχή, τα ονόματα των εκτελεσμένων του Εμφυλίου και τη λίστα των μελλοθάνατων του 1950.

     Επίσης παρατίθενται οι πηγές απ’ όπου αντλήθηκαν στοιχεία, όπως κρατικά αρχεία, τηλεοπτικές εκπομπές, δημοσιεύματα σε εφημερίδες και περιοδικά, καθώς και εκτενής βιβλιογραφία.

     Παρουσίαση του βιβλίου, θα γίνει στη Νάουσα, την Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2026, στις 11, στο βιβλιοπωλείο Bookstagram.