Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΤΟΥ ΚΑΪΣΛΙΝΓΚΕΝ

Στα Στρατόπεδα Εργασίας Των Ναζί

ΠΑΥΛΟΣ ΜΩΤΟΣ

Ιστορική έρευνα ΜΑΡΙΑ ΣΑΜΠΑΤΑΚΑΚΗ

Εκδόσεις ΤΟΠΟΣ

Σελ. 90, Μάρτιος 2014

     Στη σειρά Μαρτυρίες των εκδόσεων Τόπος, κυκλοφόρησε το βιβλίο αυτό, που αποτελεί μεταγραφή του ημερολογίου που έγραψε ο Παύλος Μώτος, ο οποίος για ένα ολόκληρο χρόνο έζησε μακριά από την οικογένειά του, σε στρατόπεδο εργασίας στη χιτλερική Γερμανία.

     Τον Αύγουστο του 1944, δύο περίπου μήνες πριν από την  απελευθέρωση, οι κατοχικές δυνάμεις πραγματοποίησαν ένα από τα τελευταία τους μπλόκα στην Αθήνα. Η συνεχής ανάγκη του χιτλερικού καθεστώτος για περισσότερους μάχιμους άντρες, λόγω των τεράστιων απωλειών στα πεδία των μαχών της Σοβιετικής Ένωσης, οδηγούσαν σε επιστρατεύσεις που αποστερούσαν τη γερμανική πολεμική-κυρίως- βιομηχανία, αλλά και άλλους κλάδους της οικονομίας, από πολύτιμο προσωπικό. Για να καλύψουν τις ανάγκες σε εργατικό δυναμικό, οι δυνάμεις κατοχής σε όλες τις κατεχόμενες χώρες, προχωρούσαν σε μπλόκα, στα οποία συλλάμβαναν νέους, υγιείς και ικανούς για εργασία άντρες και τους έστελναν στη Γερμανία, όπου εργάζονταν όπου υπήρχε ανάγκη. Ο Παύλος Μώτος συνελήφθη μαζί με πολλούς άλλους και στάλθηκε ως εργάτης-όμηρος, στο στρατόπεδο εργασίας στο Κάισλινγκεν του κρατιδίου Βάδης-Βυτεμβέργης. «Περπάτησα κάμποσο έως ότου συνάντησα τους πρώτους τσολιάδες. Τους ρώτησα που έπρεπε να πάω και μου είπαν τα σχετικά. Συνέχισα τη διαδρομή κι έφτασα στο Δρουγούτι. Εκεί ανακατώθηκα με το πλήθος και περίμενα να δω τι θα απογίνουμε. Βρήκα μερικούς γνωστούς και καθίσαμε μαζί. Στο μεταξύ, Γερμανοί και τσολιάδες με τα όπλα στα χέρια έκοβαν βόλτες γύρω μας και μας έβριζαν. Από τη νευρικότητα και την αγριότητα της συμπεριφοράς τους άρχισα να διαισθάνομαι ότι αυτή η ιστορία δεν θα είχε αίσιο τέλος».

     Ένα χρόνο μετά, και αφού είχε απελευθερωθεί από τις συμμαχικές δυνάμεις και αφού μετά από κόπους, καθυστερήσεις, βάσανα και αγωνίες κατάφερε να επιστρέψει στο σπίτι του, κατέγραψε την εμπειρία του σε ημερολόγιο το οποίο παρέμεινε ανέκδοτο για επτά σχεδόν δεκαετίες. Στη συνέχεια μέσω του γιού του, έφτασε στα χέρια της ιστορικής ερευνήτριας Μαρίας Σαμπατακάκη. Αυτή το μετέγραψε σε πιο «λογοτεχνική» μορφή, ώστε να γίνει πιο ευκολοδιάβαστο. Επίσης έγραψε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον επίμετρο σχετικά με την εργασία στο Γ! Ράιχ και πως χρησιμοποιούσε την εργασία η ναζιστική ιδεολογία και προπαγάνδα.

     Το σημαντικό αυτό βιβλίο, στο οποίο συνυπάρχουν η προσωπική μαρτυρία και η επιστημονική έρευνα, συμπληρώνει μια πολύ χρήσιμη για περαιτέρω μελέτη βιβλιογραφία και μερικές φωτογραφίες.

ΑΣ ΣΥΖΗΤΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΒΗΤΗ ΜΕ ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΕΣ

DAVID SEDARIS

Μετάφραση ΜΥΡΣΙΝΗ ΓΚΑΝΑ

Εκδόσεις ΜΕΛΑΝΙ

Σελ. 299, Φεβρουάριος 2014

     Ο Ντέηβιντ Σεντάρις, έγινε γνωστός στην Ελλάδα από το 2006, όταν από τις εκδόσεις Μελάνι, άρχισε η έκδοση των έργων του στα ελληνικά. Αν το επίθετό του σας φαίνεται κάπως οικείο, έχετε δίκιο. Το οφείλει στον πατέρα του που είναι ελληνικής καταγωγής. (Η μητέρα του είναι αμερικανίδα).

      Το βιβλίο με τον παράξενο τίτλο που σας παρουσιάζω σήμερα, περιλαμβάνει 26 διηγήματα, που είναι αντιπροσωπευτικά της γραφής, του στυλ, της θεματολογίας και του ύφους του συγγραφέα. Αλλά κυρίως του χιούμορ του, που κυριαρχεί σε όλα του τα κείμενα και της καυστικής του σάτιρας. «Θα έπρεπε να έχω συνηθίσει τον τρόπο με τον οποίο ντύνονται οι Αμερικανοί όταν ταξιδεύουν, αλλά εξακολουθεί παρ’ όλα αυτά να με καταπλήσσει. Είναι λες και ο διπλανός σου έπλενε κάποιο γουρούνι πασαλειμμένο με βερνίκι παπουτσιών, όταν ξαφνικά πέταξε το σφουγγάρι λέγοντας: “Δε γαμιέται, θα πάω στο Λος Άντζελες”».

     Τα κείμενα είναι –φυσικά-στην πλειοψηφία τους αυτοβιογραφικά και περιγράφουν περιστατικά από τη ζωή του κυρίως σε χώρες εκτός ΗΠΑ. Άλλα, αναφέρονται στην απόρριψη που βίωνε από τον πατέρα του, από τότε που ήταν στην προεφηβική ηλικία μέχρι πρόσφατα. «Θυμάμαι όταν του τηλεφώνησα το καλοκαίρι του 2008, για να του πω ότι το βιβλίο μου ήταν Νο1 στη λίστα των ευπώλητων των Times.

“Δεν είναι όμως πρώτο στη λίστα του Wall Street Journal” είπε εκείνος.

“Δεν είναι αυτή η λίστα που κοιτάζουν οι βιβλιόφιλοι” του είπα.

“Τι μας λες” είπε “Εγώ αυτήν κοιτάζω”.

“Κι εσύ είσαι βιβλιόφιλος;”

“Διαβάζω. Φυσικά”.

Θυμήθηκα ένα αντίτυπο του «Πώς να κερδίζετε στο γκολφ» που μάζευε σκόνη στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου.

“Και βέβαια διαβάζεις” είπα».

     Όμως μη νομίσετε ότι πρόκειται για κανένα «στενάχωρο» βιβλίο όπου κυριαρχεί η αντιπαλότητα και η πάλη πατέρα-γιού. Ο συγγραφέας έχει τη μοναδική ικανότητα να βρίσκει την αστεία πλευρά κάθε περιστατικού και να τη μετουσιώνει χαρίζοντας απλόχερα χαμόγελα στον αναγνώστη. Ακόμη, το βιβλίο αυτό είναι ιδανικό και μπορεί να λειτουργήσει ως «εισαγωγή», για όσους δεν έχουν διαβάσει άλλο έργο του συγγραφέα, αφού είναι αντιπροσωπευτικό του συγγραφικού του σύμπαντος-όπως αναφέρω και πιο πάνω. Γενικά θα μπορούσα να πω ότι συνιστά μια άριστη επιλογή.  

ΑΡΩΜΑ ΜΝΗΜΗΣ

ΧΑΡΑ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Εκδόσεις ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗ

Σελ. 242, Οκτώβριος 2013

     Όσοι έχουμε αγαπημένη δραστηριότητα το διάβασμα, έχουμε κάποιους αγαπημένους συγγραφείς στα έργα των οποίων επιστρέφουμε συχνά-πυκνά και από τους οποίους ξέρουμε λίγο-πολύ τι να προσδοκούμε όταν κυκλοφορεί το νέο τους βιβλίο (το οποίο φυσικά σπεύδουμε από τους πρώτους να προμηθευτούμε). Πιστεύω όμως, ότι στους περισσότερους από εμάς, αρέσει επίσης να «πειραματιζόμαστε». Διαβάζουμε δηλαδή, νέους, πρωτοεμφανιζόμενους και άγνωστους συγγραφείς. Κι εδώ βρισκόμαστε προ εκπλήξεων. Κάποιες φορές-δυστυχώς πολλές-οι εκπλήξεις είναι δυσάρεστες. Και κάποιες άλλες, σπάνιες, είναι ευχάριστες.

     Μια τέτοια ευχάριστη έκπληξη αποτέλεσε για μένα η ανάγνωση της απολαυστικής συλλογής διηγημάτων «Άρωμα Μνήμης» της Χαράς Παπαβασιλείου.

     Η συλλογή περιλαμβάνει 21 διηγήματα το μέγεθος των οποίων ποικίλει, όπως και η θεματολογία τους, και κάποια από τα οποία είναι μικρά διαμάντια. Η συγγραφέας έχει την ικανότητα να δημιουργεί ολοκληρωμένους χαρακτήρες με λίγες γραμμές και να αποτυπώνει το κλίμα, την ατμόσφαιρα και άλλα χαρακτηριστικά της εκάστοτε χρονικής περιόδου που θέλει να περιγράψει. Επίσης εντυπωσιακή είναι η εξαιρετική γραφή, το ύφος όπως και η πολύ καλή γνώση της ελληνικής γλώσσας.

      Ένα βιβλίο, που σε καμία περίπτωση δεν θυμίζει πρωτόλειο και που παρά το μικρό του μέγεθος, δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο. 

ΖΩΗ ΜΕΤΑ ΤΗ ΖΩΗ

KATE ATKINSON

Μετάφραση: ΜΥΡΣΙΝΗ ΓΚΑΝΑ

Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

Σελ. 572, Νοέμβριος 2013

     Ένα παράξενο ερώτημα θέτει με το βιβλίο της αυτό η βρετανίδα συγγραφέας K. Atkinson. «“Στο κάτω κάτω μόνο μια ζωή έχουμε και πρέπει να προσπαθούμε για το καλύτερο δυνατό. Δεν μπορούμε ποτέ να το πετύχουμε ακριβώς, αλλά πρέπει να προσπαθήσουμε”. “Και αν είχαμε τη δυνατότητα να δοκιμάζουμε ξανά και ξανά” είπε ο Τέντι «μέχρι να τα κάνουμε όλα σωστά; Δεν θα ήταν καταπληκτικό αυτό;”».

      Μας θέτει το ερώτημα αυτό, μέσα από την αφήγηση της ζωής της Ούρσουλα Τοντ. Η Ούρσουλα έδωσε μάχη για να γεννηθεί το Φεβρουάριο του 1910, σε ένα προάστιο του Λονδίνου. Ο γιατρός Φέλοους, που θα βοηθούσε την ετοιμόγεννη Σίλβι στον τοκετό, δεν κατάφερε να φτάσει κοντά της λόγω της χιονοθύελλας. Η Σίλβι έχει τη συμπαράσταση μόνο μιας νεαρής οικιακής βοηθού, που δεν μπορεί να κάνει και πολλά, όταν το μωρό γεννιέται με το λώρο τυλιγμένο στο λαιμό της. «Οχ, κυρία Τοντ, κυρία, πάει, έφυγε. Νεκρή προτού προλάβει να ζήσει. Λυπάμαι τόσο, τόσο πολύ. Θα είναι ένα χερουβείμ στον ουρανό τώρα, σίγουρα. Ω, μακάρι να ήταν εδώ ο κύριος Τοντ. Λυπάμαι πάρα πολύ». 

     Τι θα συνέβαινε όμως, αν η Ούρσουλα γεννιόταν «κανονικά» εκείνο το βράδυ; Κι αν σε κάθε περίπτωση που κινδύνευε η ζωή της, με κάποιο τρόπο, θα της δινόταν μια δεύτερη, τρίτη ή και  τέταρτη ευκαιρία να συνεχίσει τη ζωή της; Και αν μέσα από τις ευκαιρίες αυτές, θα είχε τη δυνατότητα να σώσει την ανθρωπότητα από μεγάλες καταστροφές; Θα το επιχειρούσε ή όχι;

     Η συγγραφέας αφηγείται τη ζωή της Ούρσουλα από τις 11 Φεβρουαρίου 1910 που γεννιέται μέχρι το 1967, όπως εξελίσσεται παράλληλα με τα σημαντικότερα γεγονότα που συγκλόνισαν την Ευρώπη, τον 20^ο αιώνα.

     Από τις πιο συνταρακτικές σελίδες του βιβλίου, είναι κατά την άποψή μου, αυτές που αναφέρονται στους αεροπορικούς βομβαρδισμούς του Λονδίνου, στη διάρκεια του Β! παγκοσμίου πολέμου και τον γενναίο αγώνα που έδιναν οι λονδρέζοι για να απαλύνουν, παρά τις αντιξοότητες, τις επιπτώσεις των καταστροφών που προκαλούσαν οι βομβαρδισμοί.

     Ένα πρωτότυπο και πολλές φορές συγκινητικό βιβλίο, με πολλές αναφορές σε σπουδαία έργα της ευρωπαϊκής γραμματείας. Μια μοναδική αποτύπωση της ζωής στην Αγγλία, στη διάρκεια του 20^ου αιώνα.

ΔΡΟΜΟΙ ΑΠΟ ΨΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ

ΤΖΙΩΡΤΖΙΝΑ ΚΟΥΛΙΕΡΗ

Εκδόσεις ΑΛΔΕ

Σελ. 222, Απρίλιος 2014

     Το δεύτερο μυθιστόρημα της Τ. Κουλιέρη, κυκλοφόρησε πριν από λίγους μήνες. Η συγγραφέας, που είναι 19 ετών, το 2011, δημιούργησε αίσθηση, όταν σε ηλικία μόλις 16 ετών, κυκλοφόρησε το πρώτο της βιβλίο με τίτλο «Κάτι Αλλάζει Γύρω Στα 16».

     Τώρα, η συγγραφέας-φοιτήτρια πια-μας περιγράφει την ιστορία της Αλίσια. Μιας κοπέλας ελληνικής καταγωγής, που ζει στο Σιάτλ των ΗΠΑ με την μητέρα της. Στην δευτέρα λυκείου, παίρνει την απόφαση να έρθει στην Ελλάδα-όπου ζει ο πατέρας της- για σπουδές. Πριν φύγει όμως, πρέπει να κλείσει κάποιους «λογαριασμούς» που έχει αφήσει ανοιχτούς. Ένας από αυτούς έχει το όνομα Τάιλερ. Είναι ο «αγαπημένος» της, που όντας εντελώς ανώριμος, δεν της φέρθηκε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Έτσι αποφασίζει να δώσει οριστικό τέλος σ’ αυτή την –και λίγο παιδιάστικη- σχέση. «Γαλήνη, ηρεμία, ελευθερία… επιτέλους δικαίωση. Με αυτά τα λόγια η Αλίσια έδωσε ένα τέλος σε όσα τη βασάνιζαν καιρό, παίρνοντας μια και καλή την απόφαση να ξεχάσει την ιστορία της με τον Τάιλερ».

     Η Αλίσια, από την παιδική της ηλικία, έρχεται τακτικά στην Ελλάδα. Και πάντα, ταξιδεύει στη Σαντορίνη, που είναι το πατρογονικό νησί. Εκεί έπαιζε συχνά με το Νίκολας, ένα παιδί λίγα χρόνια μεγαλύτερό της, αλλά με την πάροδο των ετών, έχασε ο ένας τα ίχνη του άλλου. Το καλοκαίρι όμως που μεσολάβησε μεταξύ δευτέρας και τρίτης λυκείου, ξαναβρίσκει τον παιδικό της φίλο, που δεν είναι πια παιδί, αλλά ένας ωραίος, νέος άντρας. Ερωτεύονται ο ένας τον άλλο και φεύγουν για το Σιάτλ, η Αλίσια για να τελειώσει το σχολείο και ο Νίκολας, να κάνει ένα μεταπτυχιακό στο εκεί πανεπιστήμιο. Ζουν σχετικά κοντά και συναντιούνται συχνά. Όλα μοιάζουν να πηγαίνουν καλά στη σχέση τους, αλλά η Αλίσια ενδόμυχα δεν είναι εντελώς σίγουρη. Αγαπάει το Νίκολας και ξέρει ότι και αυτός την αγαπάει, αλλά νοιώθει ότι υπάρχουν κάποιες σκοτεινές πλευρές στην οικογενειακή του ζωή, που ο ίδιος «φροντίζει» να μένουν στο σκοτάδι και να μην αποτελούν αντικείμενο μεταξύ τους συζητήσεων. Αυτό της κινεί την περιέργεια και της δημιουργεί ανησυχίες. Μια μέρα του πρότεινε να βγουν, αλλά αυτός αρνήθηκε γιατί έπρεπε να τελειώσει μια εργασία για το μεταπτυχιακό του. Η Αλίσια, βγήκε με τις φίλες της για να πάνε στον κινηματογράφο. Έκπληκτη σε ένα σταυροδρόμι, είδε από μακριά το Νίκολας να μιλά έντονα με μια μεσήλικη γυναίκα, σα να καυγάδιζαν. Η εμπιστοσύνη της, που τη θεωρούσε βασικό πυλώνα σε μια σχέση κλονίστηκε. Οι συνέπειες θα είναι πολύπλευρες και η λύση θα δοθεί στην Αθήνα. Μια λύση που θα συνταράξει όλους τους πρωταγωνιστές της ιστορίας αυτής.

     Το μυθιστόρημα, μας δίνει από μια νεανική οπτική, την πορεία των εφήβων προς την ενηλικίωση. Την πορεία προς την είσοδό τους στον κόσμο των «μεγάλων». Έναν κόσμο που συχνά θέλουν να αλλάξουν, αλλά τους τίθενται πολλά εμπόδια. Γι’ αυτό είναι αφιερωμένο «σε όσους ακολουθούν τα όνειρά τους, σε όσους παλεύουν γι’ αυτά που θεωρούν σπουδαία, σε εκείνους που υπομένουν κι επιμένουν…». 

     Ωραίο εύρημα είναι το ότι πολλά κεφάλαια, έχουν τους τίτλους τραγουδιών. Έτσι μπορεί ο αναγνώστης, να δημιουργήσει το soundtrack του βιβλίου. 

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ

ΣΥΛΛΟΓΗ ΔΙΗΓΗΜΑΤΩΝ

Εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ

Σελ. 238, Μάρτιος 2014

     Μια πολύ καλή συλλογή 24 διηγημάτων ελλήνων συγγραφέων με θέμα το βιβλίο, τις ιστορίες του και τη σχέση που αναπτύσσει ο αναγνώστης με αυτό, περιλαμβάνει ο τόμος «Ιστορίες βιβλίων», που επιμελήθηκε ο Νίκος Χρυσός. Τα καλογραμμένα διηγήματα ανήκουν σε διάφορα λογοτεχνικά είδη, πράγμα που συγκαταλέγεται στα θετικά της συλλογής, αφού εκτός από τη διαφορετικότητα στο ύφος και στη γραφή, υπάρχει και ποικιλομορφία  στη θεματολογία.

     Ένας άντρας, ανακαλύπτει υπό περίεργες συνθήκες, το βιβλίο ενός άγνωστου συγγραφέα, οι ιστορίες του οποίου εξελίσσονται διαφορετικά σε κάθε ανάγνωση. «Οι ιστορίες άρχιζαν με παρόμοιο τρόπο αλλά εξελίσσονταν διαφορετικά απ’ ότι την προηγούμενη φορά που τις είχα διαβάσει, χωρίς όμως αυτό να μειώνει την απόλαυση που μου πρόσφερε η ανάγνωσή τους. Αντιθέτως κάθε φορά μου άρεσαν περισσότερο». (Ιστορίες με άλλο τέλος-Λ. Γιαννακουδάκης).

     Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, μια μονήρης συγγραφέας, βλέπει τα παιδικά παιχνίδια να ζωντανεύουν και ακούει τους ήρωες των βιβλίων να της απευθύνουν το λόγο. (Το γράμμα που λείπει-Ε. Γκίκα).

     Μια αιωνόβια βιβλιοθηκονόμος, αναθέτει στον εγγονό της να βρει ένα βιβλίο του αγαπημένου της συγγραφέα Μ. Β. Μονταλμπάν, γιατί πιστεύει πως στο μοναδικό βιβλίο του, που δεν έχει στη βιβλιοθήκη της, είχε διαβάσει μια φράση και ήθελε να βεβαιωθεί επειδή «ήταν τόσο παθιασμένη με τα βιβλία, που θα έσκαγε έτσι και δεν το έβρισκε». (Ζωντανή βιβλιοθήκη-Αλ. Γραμματικός).

     Ένας συγγραφέας που ένα βράδυ η έμπνευση δεν θα του κάνει τη χάρη να τον επισκεφθεί, πηγαίνει σε ένα μπαρ. Εκεί  γνωρίζει έναν άντρα, ο οποίος του αφηγείται μια ιστορία, που θα κάνει να καταρρεύσουν κάποιες βεβαιότητές του. (Μια βραδιά στη μπάρα-Σ. Δαγλελένης).

     Ένα ατύχημα που συμβαίνει σε μια γνωστή συγγραφέα ενώ επέβαινε σε ένα ταξί, έγινε η αιτία να γραφτεί ένα διήγημα. (Υπάρχουν και καλά παιδιά-Ε. Ιντζέμπελης).

     Μια νεαρή γυναίκα ελπίζει ότι θα γνωρίσει-επιτέλους- τον αγαπημένο της συγγραφέα, αλλά οι ελπίδες της διαψεύδονται. Και είναι και παραμονή Χριστουγέννων… (Ηγεμονία Του Κενού-Σ. Κάββαλου).

     Μια έφηβη που αναστατώνεται από ένα βιβλίο, διαβάζει στον τυφλό παππού της. Χρόνια μετά, έμαθε ότι έπασχε και από άνοια. Όμως εκείνη ήξερε «ότι ο παππούς καταλάβαινε και συμμετείχε». (Βιβλιοφιλία-Μ. Καρδάτου).

     Μια κοπέλα που εκδήλωσε ταλέντο στη συγγραφή, γράφει ακατάπαυστα για να κερδίσει την εύνοια του πατέρα της και όταν μεγαλώνει γράφει βιβλία. «Γιατί ένιωθα ανασφάλεια με τους ανθρώπους και νόμιζα πως με τα βιβλία μου θα τους έδενα με μάγια… Κι έτσι θα κέρδιζα τον θαυμασμό και την αγάπη τους…». (Τα μάγια των βιβλίων-Κ. Καριζώνη).

     Ένας επίδοξος συγγραφέας, αποφασίζει να εμπλουτίσει το λεξιλόγιό του, με αποτέλεσμα να αποκτήσει εξάρτηση από τις λέξεις, τις εκφράσεις και το νόημα που κρύβουν. (Ο… συγγραφέας-Μ. Κέντρου Αγαθοπούλου).

     Το χειρόγραφο του διάσημου συγγραφέα Σιοφάν, φτάνει στα χέρια του παλαιοβιβλιοπώλη Φο, που δεν φημίζεται για την εξυπνάδα του. Όμως, στην προσπάθειά του να προφυλάξει το χειρόγραφο από τα αδιάκριτα βλέμματα, κάνει την πιο έξυπνη κίνηση της ζωής του. (Ένα αιρετικό χειρόγραφο-Μ. Κουγιουμτζή).

     Ένας αλαζόνας πεζογράφος, αδυνατεί να αντιληφθεί ότι το «ταλέντο» και η «αυθεντία» του, δεν είναι παρά δημιουργήματα της φαντασίας του. (Νόμπελ-Ν. Κουνενής).

     Η Σκιαδενή αποτελεί το αντικείμενο του πόθου και η ανατροπή στο διήγημα αυτό, έρχεται κυριολεκτικά, στην τελευταία αράδα!! (Σελιδοδείκτης από μαλλιά-Ελ. Μαρούτσου).

     «…εκατοντάδες, χιλιάδες παλιά βιβλία», συντροφεύουν έναν άντρα, στα ταξίδια του ταραγμένου του μυαλού. (Τα σκοτάδια-Β. Μπέκας).

     «Ήθελα να γράψω μια ιστορία που να περιέχει όλες τις ιστορίες. Όσες πέρασαν, όσες τώρα ξετυλίγουν τα κουβάρια τους, όσες θα ‘ρθουν. Κι ακόμα, τις ιστορίες που υπήρξαν μονάχα στη φαντασία. Τις ιστορίες που κι αυτή ακόμα η φαντασία απέρριψε και όσες αγνοεί». (Όλες οι ιστορίες-Οικιακός Ωκεανός-Μ. Ξυλούρη).

     Ο έγκλειστος στο δωμάτιο άντρας, καταδυναστεύεται από τις λέξεις και για να απαλλαγεί από τα βάσανά του, θα πρέπει να τις εξαντλήσει, όπως του λέει ο μυστηριώδης επισκέπτης. (Απουσία στο παρόν-Ε. Σακκάς).

     Κατά τη διάρκεια της ολιγοήμερης κράτησής του σε κελί στα σύνορα Αφγανιστάν-Πακιστάν, ένας άντρας, συγχέει την πραγματικότητα με τις περιπέτειες των ηρώων δύο βιβλίων, που βρήκε κάτω απ’ το στρώμα του κρεβατιού. (Το ταξίδι-Θ. Σκρουμπέλος).

     Ο συγγραφέας και η πόρνη συναντιούνται ένα βράδυ στο πάρκο. Αυτός βρίσκεται εκεί γιατί δεν μπορεί να ξεκινήσει να γράψει το βιβλίο του. Αυτή γιατί την έδιωξαν από τη δουλειά. Αυτό που συμβαίνει ανάμεσά τους όμως, δεν μπορούν να το διαχειριστούν. Χωρίζουν ελπίζοντας πως θα ξανασυμβεί και πως θα είναι αρκετά δυνατοί για να το αντέξουν. (Το τελευταίο μυθιστόρημα-Α. Σταυράτης).

     Μια 34χρονη γυναίκα, βρίσκει σε μια Έκθεση Βιβλίου, τον αγαπημένο της ήρωα. Τον αργοναύτη Ιάσονα. (Ιάσονας-Κ. Τασσοπούλου).

     Ένας στριφνός βιβλιοπώλης, έχει αληθινό πάθος με τα βιβλία. «θεωρούσε τα βιβλία ότι πιο σημαντικό σ’ αυτόν τον κόσμο…». Τόσο που καταντούν μια «φυλακή» που δεν τον αφήνει να απολαύσει την πραγματική ζωή. (Ο άνθρωπος που αγαπούσε τα βιβλία-Β. Τζανακάρη).

     Ο νεαρός συγγραφέας πού ήρθε στην Αθήνα από το χωριό του για να μπορέσει να πραγματοποιήσει το όνειρό του, πιστεύει ότι βρήκε την ευκαιρία εκεί που δεν το περίμενε. (Ο πρωτοεμφανιζόμενος-Γ. Φαρσάρης).

     Η αγάπη τους για τον Πόε, δρα ως καταλύτης για να γνωριστούν δύο άνθρωποι, με τραγικά όμως αποτελέσματα. (Ευλαλία-Φ. Φιλίππου).

     Ένα αρχοντικό εξάπτει την περιέργεια των περιοίκων, αφού φαίνεται ότι κατοικείται μόνο μια μέρα το χρόνο. Η λύση του μυστηρίου όμως, είναι πολύ απλή. (Το μυστήριο της οδού Τσεβά-Σ. Χριστόπουλος).

     Τέλος, ο ήρωας του τελευταίου διηγήματος, μετά τη βόλτα του στο «παζάρι» παλαιών βιβλίων, ανακαλεί μνήμες της παιδικής ηλικίας και των πρώτων του αναγνώσεων. (Τα Λαλάκια-Ν. Χρυσός).

     Το εξαιρετικό βιβλίο, συμπληρώνουν εικόνες –που παραπέμπουν σε μια άλλη εποχή- του Φ. Παπανικολάου, κατατοπιστικά βιογραφικά σημειώματα των συγγραφέων καθώς κι ένας πρόλογος του επιμελητή της έκδοσης.

     

ΧΑΛΚΙΝΟ ΓΕΝΟΣ

ΜΑΡΙΑ ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗ

Εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗΣ

Σελ. 625, Νοέμβριος 2013

     Θέλω να το πω από την αρχή. Να ξεκαθαρίσω τη θέση μου: θεωρώ το «Χάλκινο Γένος» μεγάλο βιβλίο. Και δεν εννοώ φυσικά σε όγκο (αν και είναι και σε όγκο, αφού αποτελείται από 625 πυκνογραμμένες σελίδες). Εννοώ σε αξία.

     Είναι η ιστορία μιας οικογένειας που ξεκινά από την Αμιένη για να καταλήξει στην Κεφαλονιά. Ο γενάρχης της οικογένειας, είναι ένας φτωχός ιππότης, ο Φραγκίσκος, που ξεκίνησε από την Αμιένη, συμμετέχοντας σε αυτό που στην Ιστορία είναι γνωστό ως η 4^η Σταυροφορία. Όταν οι «σταυροφόροι» εισέβαλαν στην Πόλη, θα «αρπάξει» την Ελένη, κόρη μιας εύπορης οικογένειας, η οποία στην αναστάτωση της πάλης, θα σκοτώσει τον πατέρα της. Από τότε ο θρύλος, θέλει μια κατάρα να βαραίνει την οικογένεια. «Η κατάρα πως Κλάρισσα καμιά δε θα γεννήσει θηλυκό και πως, αν σπάσει η σειρά και κάποια κάνει κόρη, αυτή η κόρη θα σκοτώσει τον πατέρα της κι ύστερα η φαμίλια δεν πρόκειται να ξαναδεί Θεού πρόσωπο ώσπου να σβήσει, με τελευταία μια θυγατέρα άκληρη».

     Ο Φραγκίσκος, το 1217, αφού για λίγα χρόνια έθετε τις υπηρεσίες του σπαθιού του σε όποιον πλήρωνε καλύτερα, κατέληξε στην Κεφαλονιά, που τότε βρισκόταν υπό την κατοχή του Μάγιου Ορσίνι, στο στράτευμα του οποίου είχε υπηρετήσει παλιότερα ο Φραγκίσκος και με τη γενναιότητά του, είχε κερδίσει την εκτίμηση του Ορσίνι. Η υποδοχή ήταν άριστη. «Απ’ τον προστάτη του έλαβε τίτλο και χτήματα ο Φραγκίσκος, μα ήταν κι άξιος στη δούλεψη της γης. Έβαλε αμπέλια που δώσανε ούβα καλή και υπέροχο κρασί, τα εμπορεύτηκε, πλούτισε γρήγορα».

     Οι απόγονοι του Φραγκίσκου, υπήρξανε το ίδιο εργατικοί κι έξυπνοι και έγιναν έτσι οι Κλάρηδες, μια από τις πιο αρχοντικές οικογένειες του νησιού. Γιατί εκτός από τον πλούτο που αύξαιναν οι απόγονοι με την εργατικότητά τους, αλλά και εκμεταλλευόμενοι την εργασία των «σέμπρων», φρόντιζαν να κάνουν και γάμους με κόρες οικογενειών εξίσου πλούσιων και αρχοντικών, πλέκοντας σχέσεις εξουσίας στο νησί.

      Όμως τι θα γίνει με την παλιά κατάρα; Θα σβήσει κάτω από το βάρος των αιώνων ή θα φτάσει κάποια στιγμή που θα επιβεβαιωθεί;

     Πρόκειται για ένα εκπληκτικό μυθιστόρημα-«έργο εποχής» (όπως το ονομάζει η συγγραφέας του). Δεν ξέρω από πού ν’ αρχίσω. Από τον εξαιρετικά δομημένο μύθο του, τους εκπληκτικά σκιαγραφημένους χαρακτήρες, την ανάπλαση διαφορετικών εποχών, (το μυθιστόρημα διατρέχει οκτώ!! αιώνες), τις μοναδικές περιγραφές τοπίων, πόλεων, χωριών αλλά και κοινωνικών δομών (που μεταβάλλονται αργά, σηματοδοτώντας τη μετατόπιση των πάσης φύσεως εξουσιών και προνομίων), την εξαιρετική γραφή, τις έντεχνα εμβόλιμες λέξεις που δίνουν στο κείμενο την αίσθηση της τοπικής διαλέκτου; Όλα αυτά και άλλα πολλά σε πρώτο επίπεδο, θα ικανοποιήσουν τον απαιτητικό αναγνώστη, που θέλει να απολαύσει μια καλογραμμένη ιστορία. Γιατί για τον πιο «ανήσυχο», που εκτός από τα «εξωτερικά» στοιχεία τον ενδιαφέρει να βρίσκει το κάτι περισσότερο, υπάρχει κι ένα δεύτερο επίπεδο. Στο οποίο, έντεχνα τοποθετημένα μέσα στη ροή του μύθου, θίγονται μια σειρά από θέματα, που λες ότι αν και αφορούν μιαν άλλη εποχή, είναι και σημερινά. Τόσο που προκαλούν κατάπληξη.

     Θα κλείσω με μια παραίνεση. Διαβάστε οπωσδήποτε αυτό το βιβλίο.