ΠΑΝΟΣ ΓΕΡΑΜΑΝΗΣ & "ΛΑΪΚΟΙ ΒΑΡΔΟΙ"

ΣΤΙΓΜΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥΣ
ΝΑΥΣΙΚΑ ΓΕΡΑΜΑΝΗ-ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΤΖΙΑΝΤΖΗ
Εκδόσεις ΤΟΠΟΣ
Σελ. 350, Ιούνιος 2025

      Η καθημερινή ωριαία εκπομπή του Π. Γεραμάνη στο Δεύτερο Πρόγραμμα της ΕΡΤ που είχε τίτλο «Λαϊκοί Βάρδοι», είχε μια αδιάλειπτη παρουσία δεκαπέντε ετών (1990-2005). Τη διέκοψε ο αιφνίδιος θάνατος του δημιουργού της το Μεγάλο Σάββατο του 2005, σε ηλικία 59 ετών.

     Για την εκπομπή και τον δημοσιογράφο Πάνο Γεραμάνη έχουν γραφτεί πολλά και μένουν ακόμη τόσα να γραφτούν . Όμως «το βιβλίο αυτό δεν είναι «για» τον Πάνο Γεραμάνη αλλά για τους ανθρώπους που δημιούργησαν και υπηρέτησαν το λαϊκό τραγούδι, τόσο τους διάσημους όσο και τους αφανείς. Δεν είναι μια παρουσίαση των «Λαϊκών Βάρδων», μιας ιστορικής ραδιοφωνικής εκπομπής, αλλά μια ανθολόγηση, μια επιλογή από τα λόγια των εκατοντάδων ανθρώπων που πέρασαν από τα στούντιο του ραδιοφώνου και μίλησαν για τη ζωή τους, για το τραγούδι, για το έργο τους. Αυτοί μιλούν εδώ, αυτοί είναι οι συγγραφείς του βιβλίου, αυτοί το υπαγόρευσαν».

     Όπως γίνεται εμφανές από τα πιο πάνω, οι δύο συγγραφείς του βιβλίου, κάνοντας κοπιαστική έρευνα στις χιλιάδες ώρες ηχογραφήσεων της εκπομπής, επέλεξαν αποσπάσματα στα οποία οι «λαϊκοί βάρδοι», τραγουδιστές, συνθέτες, στιχουργοί αλλά ακόμη και ιδιοκτήτες κέντρων διασκέδασης ή σερβιτόροι, αφηγούνται τις προσωπικές τους ιστορίες και απόψεις. Καλλιτέχνες διάσημοι αλλά και λιγότερο γνωστοί. Και μάλλον οι αφηγήσεις αυτών των τελευταίων έχουν μεγαλύτερη αξία, αφού η πρόσβασή που είχαν στα ΜΜΕ ήταν από ελάχιστη έως ανύπαρκτη, οπότε εδώ «ακούγονται» για πρώτη και ίσως για μοναδική φορά.

     Για να υπάρχει συνοχή, οι συγγραφείς επέλεξαν να οργανώσουν τα επιλεγμένα αποσπάσματα σε 13 κεφάλαια. «Της φτώχειας τα παιδιά», «Η διασκέδαση, τα μαγαζιά», «Για το μπουζούκι και άλλα όργανα», «Φωνοληψίες», «Πανηγύρια», «Αμερική, περιοδείες στο εξωτερικό», «Γνώμες για παλιούς και νέους καλλιτέχνες», «Οι πλούσιοι ξεφαντώνουν», «Γυναίκες στο πάλκο», «Τις πταίει; (για την κρίση του λαϊκού τραγουδιού)», «Οι ξεχασμένοι, οι αδικημένοι», «Κάποιος να με ανακαλύψει», «Μικρές Ιστορίες».

     Το «Πάνος Γεραμάνης και Λαϊκοί Βάρδοι», είναι ένα βιβλίο πλούσιο σε πληροφορίες. Ένα βιβλίο επίτευγμα αν αναλογιστεί κανείς τον όγκο του υλικού στον οποίο έπρεπε να εντρυφήσουν οι συγγραφείς του και να επιλέξουν ένα αντιπροσωπευτικό, αλλά ελάχιστο «δείγμα». Ένα βιβλίο που μας δίνει τη δυνατότητα να διερευνήσουμε μια διαφορετική  πλευρά της προσωπικότητας των ανθρώπων της ελληνικής λαϊκής μουσικής παράδοσης, αλλά και να πάρουμε έστω και μια αμυδρή ιδέα, του πλούτου που περιλαμβάνει το αρχείο του Π. Γεραμάνη.

     Το βιβλίο συμπληρώνουν φωτογραφίες και ευρετήριο προσώπων.