ΝΙΚΗΤΑΣ ΔΕΛΤΑ

ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ

Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ

Σελ. 157, Νοέμβριος 2013

     Την ιστορία ενός έρωτα που άνθισε μέσα στο καμίνι του εμφυλίου πολέμου αφηγείται στο πρώτο της μυθιστόρημα η Μ. Παπαϊωάννου.

     Την εποχή της κατοχής, ο Νικήτας είναι ένας νέος άντρας. Ζει με την γυναίκα που τον έσωσε (και στη συνέχεια τον υιοθέτησε), στην καταστροφή της Σμύρνης. Όταν το ορφανοτροφείο στο οποίο ο Νικήτας φιλοξενούνταν και η Λιλή εργαζόταν τυλίχτηκε στις φλόγες, αυτή δε δίστασε και τον άρπαξε στην αγκαλιά της για να φύγουν. Μαζί τους και η κόρη της η Διδώ. Κι ο μόνος δρόμος διαφυγής ήταν η θάλασσα. «Πιάνω κι εγώ και βγάζω τα πεδιλάκια του Νικήτα, βγάζω κι απ’ την τσέπη του το πουγκί που τον βάραινε και τον κολλάω απάνω στην πλάτη μου. Φοβόμουν, βλέπεις, μη μου φύγει μες στη θάλασσα, έτσι αδύνατος που ήταν. Του λέω κακομοίρη μου, μη κι αφήσεις τα χέρια σου από πάνω μου γιατί σ’ έφαγα και πέφτω κι εγώ μαζί του στο νερό ξυπόλυτη». Κάποιες ώρες μετά τους περισυνέλλεξε ένα καΐκι που στη συνέχεια τους αποβίβασε στη Μυτιλήνη. Προσπάθησαν να ξαναρχίσουν τη ζωή τους και τα κατάφεραν. Περνούσαν φτωχικά αλλά επιβίωναν. Ο Νικήτας έγινε ένα ήσυχο λιγομίλητο παιδί, αδύναμο στο σώμα, σε αντίθεση με τη Διδώ που ήταν ατίθαση και δεν έμπαινε εύκολα σε καλούπια. Όταν οι Γερμανοί κατέκτησαν την Ελλάδα, ήταν από τους πρώτους που βγήκαν στην Αντίσταση.

     Ένα τραγικό περιστατικό που συνέβη στην οικογένειά της, ανάγκασε την Καίτη να πάρει τον αδελφό της τον Αργύρη και από την περιοχή των Ιωαννίνων, με τη βοήθεια των αντιστασιακών ομάδων, να πάει στη Μυτιλήνη. Εκεί ήταν από τα βασικά στελέχη της Αντίστασης στο νησί. Ο Νικήτας, λόγω ιδιοσυγκρασίας αλλά και σωματοδομής δεν μπορεί να πάρει όπλο. Βοηθά όμως λειτουργώντας τον πολύγραφο που είναι κρυμμένος στο ξυλουργείο του Λεμονά. Εκεί θα γνωρίσει την Καίτη και θα ερωτευτούν ο ένας τον άλλο βαθιά. «Πολλές αγάπες γεννήθηκαν γύρω μου τόσα χρόνια, αυτό όμως που ‘χαν οι δυο τους, άλλο να στο λέω κι άλλο να το βλέπεις, Ελένη, ήταν ένα πράμα ασύλληπτο, βουβό κι ήρεμο, μα τόσο δυνατό. Ούτε μια φορά δεν τους είδα ν’ ανταλλάξουν μήτε κι ένα άγγιγμα, μα όπου στέκονταν πλάι πλάι, κι οι τοίχοι ακόμα τρέμανε. Ένιωθες μιαν αύρα να φεύγει απ’ τον ένα και ν’ απλώνεται πάνω στον άλλο σα σεντόνι, έναν αέρα να τους σηκώνει πάνω απ’ το χώμα και να ζουν οι δυο τους σε μιαν άλλη γη».

     Για να αφηγηθεί την εξέλιξη της ιστορίας, η οποία κρύβει αρκετές ανατροπές, η συγγραφέας βάζει τους χαρακτήρες του βιβλίου, να την περιγράφουν διαδοχικά ο ένας μετά τον άλλο, από κεφάλαιο σε κεφάλαιο, προσθέτοντας ο καθένας ένα ακόμη λιθαράκι, ένα νεότερο στοιχείο μέχρι να ολοκληρωθεί το παζλ.

     Ένα καλοδουλεμένο βιβλίο, με σφιχτή δομή, στο οποίο η Ιστορία είναι έντονα παρούσα και καθορίζει τις ζωές των πρωταγωνιστών, όσο κι αν αυτοί προσπαθούν να ορθώσουν το ανάστημά τους και να πάνε κόντρα και στο οποίο πλανάται διαρκώς το ερώτημα τι έφταιξε και οδηγήθηκε η χώρα στον εμφύλιο σπαραγμό.

     Πριν ολοκληρώσω την παρουσίαση να αναφέρω ότι το μυθιστόρημα «Νικήτας Δέλτα», είναι στη βραχεία λίστα των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας 2014, στην κατηγορία Πρωτοεμφανιζόμενοι Συγγραφείς. 

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΑΠΟΝΤΩΝ

ΧΡΙΣΤΟΣ ΖΑΦΕΙΡΗΣ

Εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ

Σελ. 290, Μάιος 2014

     Ο πολυγραφότατος δημοσιογράφος και συγγραφέας Χ. Ζαφείρης, επιστρέφει στα εκδοτικά δρώμενα με ένα βιβλίο εξαιρετικό! Περιγράφει την μεγάλη εμπράγματη κληρονομιά που άφησαν οι φυλές που κάποια στιγμή στην πορεία του χρόνου, κατοίκησαν τη Θεσσαλονίκη. «Με έκπληξη διαπιστώνει ο περιπατητής ότι οι μη Έλληνες, οι σύνοικοι λαοί της πόλης, άφησαν εξαιρετικό πολιτιστικό και κοινωνικό απόθεμα για όλους τους συμπολίτες και τις επόμενες γενεές, ανεξάρτητα από εθνική καταγωγή και θρήσκευμα».

     Αν και «στη Θεσσαλονίκη λειτουργούσαν στα τέλη του 19^ου αιώνα εκπαιδευτήρια εννέα θρησκευμάτων και δογμάτων και δεκατριών εθνοτήτων», τη μερίδα του λέοντος καταλαμβάνουν οι μουσουλμάνοι, οι οποίοι κατέκτησαν την πόλη οριστικά το 1430 και οι εβραίοι, που μετοίκισαν μαζικά από την Ισπανία για να αποφύγουν τους διωγμούς το 1492, ρίζωσαν στη Θεσσαλονίκη, την οποία ονόμαζαν μάλιστα «μητέρα του Ισραήλ». Σε κάποιες δε ιστορικές περιόδους, αποτελούσαν την πλειοψηφία των κατοίκων. «Για τέσσερις αιώνες η πόλη, με πληθυσμιακές παλινδρομήσεις που επηρεάζονταν από διαδοχικές πολεμικές συγκρούσεις, υποχρεωτικές μετοικεσίες, πυρκαγιές και επιδημίες, αναγκάστηκε να συμβιώσει με τρία βασικά σύνοικα στοιχεία, τους Έλληνες, τους Μουσουλμάνους και τους Εβραίους». Οι μουσουλμάνοι εγκατέλειψαν την πόλη το 1924 με την ανταλλαγή των πληθυσμών. Η εβραϊκή κοινότητα κυριολεκτικά ξεκληρίστηκε με την εφαρμογή της «τελικής λύσης» και στην Ελλάδα. Μεταφέρθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης περίπου 49.000 ΄Ελληνες εβραίοι και γύρισαν πίσω λίγο περισσότεροι από 1000.

     Το βιβλίο εξετάζει την κληρονομιά που άφησαν και άλλοι λαοί. Ξεκινά με τους Ρωμαίους και μας ξεναγεί στα ερείπια των κτιρίων (δημόσια κτίρια, παλάτια, ναοί, επαύλεις κλπ) που έχτισαν. Το μόνο κτίσμα της εποχής που στέκεται ακόμη «όρθιο» εξ ολοκλήρου, είναι η Ροτόντα. Ακολουθούν οι Μουσουλμάνοι. Είναι φυσικό ότι επειδή για 500 περίπου χρόνια είχαν την πόλη στα χέρια τους, η παρουσία τους να είναι πιο έντονη και τα μνημεία περισσότερα. Τα μνημεία με τα οποία αντιπροσωπεύονται οι εβραίοι είναι κυρίως βιομηχανικά κτίρια, εμπορικές στοές, αγορές, τράπεζες και ιδιωτικές κατοικίες. Τα υπόλοιπα φρόντισαν να τα εξαφανίσουν οι Γερμανοί στη διάρκεια της Κατοχής, όταν ανατίναξαν και κατέστρεψαν συναγωγές και άλλα κτίρια της εβραϊκής κοινότητας. Ξεχωριστά εξετάζονται οι Ντονμέδες, οι οποίοι ήταν εβραίοι που ασπάστηκαν τον ισλαμισμό. Παρά το γεγονός ότι από άποψη μνημείων οι Φράγκοι, οι Αρμένιοι και οι Σλάβοι δεν άφησαν μεγάλη κληρονομιά, αφού και ο αριθμός τους ήταν μικρός πληθυσμιακά, απασχόλησαν τον συγγραφέα.

     Κάθε κεφάλαιο (που αφορά και έναν λαό), ξεκινά με μια ιστορική εισαγωγή και ακολουθεί ξενάγηση στα μνημεία με ακριβή περιγραφή του καθενός, τις προηγούμενες χρήσεις και την τωρινή τους κατάσταση και χρήση. Το βιβλίο περιλαμβάνει εκατοντάδες φωτογραφίες εποχής και σημερινές. Αυτό που προκαλεί στεναχώρια είναι οι φωτογραφίες που… λείπουν, αφού «Η εθνοκεντρική και ειδικά η ελληνοκεντρική τακτική που ακολούθησε τις πρώτες δεκαετίες η ελληνική διοίκηση, δίνοντας προτεραιότητα στη διάσωση και προβολή των ελληνορθόδοξων ιστορικών και αρχιτεκτονικών καταλοίπων στη Θεσσαλονίκη, οδήγησε στην περιθωριοποίηση και την εξαφάνιση πολλών μνημείων που ανήκαν στα σύνοικα εθνοθρησκευτικά στοιχεία της πόλης». 

     Το βιβλίο συμπληρώνουν: ο εκπληκτικός Οδηγός που συνέταξε ο καθηγητής Γ. Χατζηκυριάκος το 1911, την τελευταία χρονιά της οθωμανικής κατοχής, στον οποίο «καταγράφεται αξιόπιστα η διοικητική, θρησκευτική, εκπαιδευτική και κοινωνική κατάσταση της πόλης καθώς και πλήρης επαγγελματικός κατάλογος ονομάτων (Ελλήνων, Τούρκων, Εβραίων, Ευρωπαίων κλπ) σε όλες τις επαγγελματικές κατηγορίες» (!!!), χρονολόγιο με όλες τις σημαντικές ημερομηνίες, επιλεγμένη και πολύ επιμελημένη βιβλιογραφία, ευρετήριο των μνημείων και τριπλός χάρτης στον οποίο εντοπίζονται τα μνημεία, ενώ τον πρόλογο έχει γράψει ο ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ, Ι. Χασιώτης.

     Το βιβλίο είναι κόσμημα και για έναν ακόμη λόγο, πέρα από το αξιολογότατο περιεχόμενο, που εδώ ελάχιστα κατάφερα να σκιαγραφήσω. Και αυτός είναι η εκτύπωση. Πρόκειται για ένα βιβλίο ακριβό από πλευράς εξόδων (χαρτί, φωτογραφίες, χάρτες κλπ) και αξίζουν συγχαρητήρια στον εκδότη για το… κουράγιο του, σε τέτοιους καιρούς χαλεπούς! 

Ο ΦΡΟΥΡΟΣ ΤΟΥ ΧΑΡΕΜΙΟΥ

LINDA LAFFERTY

Μετάφραση ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ

Εκδόσεις ΜΙΝΩΑΣ

Σελ. 495, Απρίλιος 2014

     Η αμερικανίδα συγγραφέας Λ. Λάφερτι, εμπνεύστηκε αυτό της το μυθιστόρημα, στη διάρκεια ενός ταξιδιού της στην Πόλη. «Όταν επισκέφτηκα την Κωνσταντινούπολη, το καλοκαίρι του 2001, με συνεπήρε η ιστορία της πόλης, ο πλούσιος συγκερασμός πολιτισμών και θρησκειών και είχα συνεχώς την αίσθηση (την οποία ακόμη έχω) πως αυτή η πόλη επηρέασε δραματικά όλο τον κόσμο στο πέρασμα των αιώνων».

     Στο μυθιστόρημα, περιγράφει τον απαγορευμένο έρωτα ενός γενίτσαρου με την αγαπημένη αδελφή του σουλτάνου, στην Κωνσταντινούπολη του 1826. Ο γενίτσαρος είναι ο Αχμέτ Καντίρ. Γεννήθηκε στη Σερβία και είχε το όνομα Ιβάν Πόστιβιτς. Τον απήγαγαν μικρό στη διάρκεια ενός παιδομαζώματος και όταν μεγάλωσε ξεχώριζε για το ύψος και τη γενναιότητά του. Η αγάπη του για τα άλογα τον οδήγησε στο ιππικό των γενίτσαρων. Διακρίθηκε σε μάχες και εκστρατείες και σύντομα ανέβηκε ψηλά στην ιεραρχία. Όμως ο σουλτάνος Μαχμούτ Β!, του αφαίρεσε τον βαθμό «καχύποπτος από την εξουσία που είχε αυτός ο στρατιώτης πάνω στους άλλους άντρες… Η απώλεια της διοίκησης του ιππικού ήταν το μεγαλύτερο πλήγμα που είχε δεχτεί στη ζωή του. Η αδικία-η ντροπή-του ότι τον είχαν φέρει εδώ που βρισκόταν τώρα, ήταν κάτι που σχεδόν δεν μπορούσε να υποφέρει».

     Η Οθωμανή πριγκίπισσα, είναι η Εσμά Σουλτάν, κόρη του Αμπντούλ Χαμίτ Α!, αδελφή του σουλτάνου Μουσταφά Δ! και ετεροθαλής αδελφή του επίσης σουλτάνου Μαχμούτ Β! Παντρεύτηκε σε ηλικία 14 ετών τον στρατηγό Κιουτσούκ Χουσεΐν  Πασά, αλλά στα 25 έμεινε χήρα. Λόγω της υψηλής της καταγωγής, μπόρεσε επηρεάζοντάς τους, να παίξει μεγάλο ρόλο στην διαμόρφωση της πολιτικής που ακολούθησαν τα δύο της αδέλφια, όταν ανέβηκαν στο θρόνο ο ένας μετά τον άλλο. Ήταν διαβόητη για την έκλυτη ζωή της. Λέγεται πως συχνά αναζητούσε χριστιανούς εραστές και αφού έπαιρνε από αυτούς ότι μπορούσε να πάρει στον ερωτικό τομέα, τους εξαφάνιζε, διατάζοντας τον πνιγμό τους στο Βόσπορο. Έκανε όμως και κάτι ακόμα σκανδαλιστικό για τους μουσουλμάνους. Προσπαθούσε να βελτιώσει τη θέση των γυναικών στην αυτοκρατορία, αρχίζοντας από το ίδιο της το παλάτι. (Για το οποίο η συγγραφέας αναφέρει ότι σώζεται ακόμη, αλλά νομίζω ότι αυτό δεν ισχύει. Αυτό που σώζεται είναι το «γιαλί» της, το παραθαλάσσιο εξοχικό της στο Βόσπορο. Τώρα έχει περιέλθει στην κυριότητα του ξενοδοχειακού ομίλου Marmara και χρησιμοποιείται ως αίθουσα δεξιώσεων. Επίσης υπάρχει και το μαυσωλείο της, στην οδό Divan Yolu).

     Ο έρωτας αυτών των δύο, είναι ο μύθος του βιβλίου, στον οποίο η συγγραφέας συνδυάζει τα ιστορικά πρόσωπα με τους χαρακτήρες της φαντασίας της, χωρίς να ξεφεύγει από το ιστορικό πλαίσιο. Όμως σε δεύτερο επίπεδο, το βιβλίο περιλαμβάνει πλούτο πληροφοριών. Αυτές αφορούν πολλές πτυχές από την πολυτελή καθημερινή ζωή στα παλάτια των σουλτάνων στην καταρρέουσα πια αυτοκρατορία, τα χαρέμια, τα φαγητά, την ενδυμασία, το πρωτόκολλο του παλατιού, το υπηρετικό προσωπικό, τις ίντριγκες, την αγριότητα, τους γενίτσαρους με τη νοοτροπία και την οργάνωσή τους, αλλά και πληροφορίες για τη ζωή των απλών ανθρώπων, που ζούσαν στη φτώχεια, σε συνθήκες δύσκολες και αντίξοες. Έτσι η Λάφερτι, καταφέρνει να κάνει το βιβλίο της ενδιαφέρον τόσο για τον αναγνώστη που θέλει να διαβάσει μια ερωτική ιστορία, αλλά και για εκείνον που θέλει να έχει μια άποψη της καθημερινής ζωής στην Κωνσταντινούπολη τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο.

ΜΑΤΩΜΕΝΟ ΜΗΝΥΜΑ

JUSSI ADLER OLSEN

Μετάφραση ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΨΑΛΗΣ

Εκδόσεις Ε.Ο.ΛΙΒΑΝΗΣ

Σελ. 575, 2014

     Το τρίτο βιβλίο του πολύ καλού Δανού συγγραφέα Γ. Άντλερ Όλσεν, κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τον Εκδοτικό Οργανισμό Λιβάνη πριν από λίγους μήνες.

     Ο Τομέας Q της Αστυνομικής Διεύθυνσης της Κοπεγχάγης, που αποτελείται από τον επιθεωρητή Καρλ Μερκ, τον Σύριο βοηθό του ονόματι Χαφέζ αλ Άσαντ (!!) και την γραμματέα του Ρόζε, έχει σαν αντικείμενο ενασχόλησης την εξέταση υποθέσεων του παρελθόντος που παραμένουν ανεξιχνίαστες. Γι’ αυτό σε όλους φαντάζει πολύ φυσικό το γεγονός ότι τους ανατίθεται να εξιχνιάσουν μια υπόθεση-που κανείς δεν ξέρει καλά-καλά αν είναι υπόθεση ή φάρσα-που έφτασε στην Αστυνομική Διεύθυνση μέσα σ’ ένα… μπουκάλι, αφού πρώτα ακολούθησε μια μάλλον παράξενη διαδρομή! «Αν δεν ήταν ο Ντέιβιντ Μπελ εκεί, με τη χαρακτηριστική αταραξία του, ο άνθρωπος που βρήκε το μπουκάλι μπορεί να το είχε πετάξει πίσω στη θάλασσα. Όμως, μια και ο αρχιφύλακας έτυχε να κάθεται εκεί παραδίπλα… το να του παραδώσει ο άλλος το μπουκάλι ήταν το πλέον προφανές. Το μπουκάλι είχε πιαστεί σε ένα δίχτυ και λαμπύριζε ελαφρά. Αν και ο χρόνος που είχε περάσει στο νερό είχε θαμπώσει τη γυαλάδα του, ο νεότερος ψαράς πάνω στο αλιευτικό παρατήρησε αμέσως πως είχε κάτι το ιδιαίτερο». Κι αυτό το ιδιαίτερο, ήταν ότι περιείχε ένα κομμάτι χαρτί, το οποίο στο αστυνομικό τμήμα του Τζον Ο’ Γκρόουτς, στο βορειότατο άκρο της Σκωτίας «κανείς δεν μπήκε στον κόπο να προσπαθήσει να διαβάσει… και κανείς δεν κάθισε να σκεφτεί τι μπορεί να σήμαινε η λέξη HIAELP». Όταν κάποιος μετά από πολύ καιρό αναρωτήθηκε τι γύρευε αυτό το μπουκάλι ακουμπισμένο στο περβάζι ενός παραθύρου του αστυνομικού τμήματος και αποφάσισε να ασχοληθεί, οι εκπλήξεις έπεσαν βροχή. Το «μελάνι» με το οποίο είχε γραφεί το μήνυμα αποδείχτηκε ότι ήταν ανθρώπινο αίμα και τα ίχνη των λέξεων που μόλις διακρίνονταν πια –μετά από χρόνια έκθεσης του χαρτιού σε κακές συνθήκες- ανήκαν στη δανέζικη γλώσσα.

     Ο Μερκ και οι συνεργάτες του, προσπαθούν να αποκρυπτογραφήσουν το μήνυμα, αλλά αυτό αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολο. Περισσότερο μαντεύοντας και υποθέτοντας, καταλήγουν σε κάποια συμπεράσματα. Το μήνυμα είναι η κραυγή για βοήθεια δύο αγοριών που είχαν απαχθεί και κρατούνται δεμένα σε ένα λεμβοστάσιο δίπλα στη θάλασσα. Η απαγωγή είχε γίνει πριν από 14 χρόνια. Τα συμπεράσματά τους όμως, εγείρουν περισσότερα ερωτήματα. Ποια είναι αυτά τα αγόρια; Άραγε ζουν ακόμα; Γιατί δεν υπάρχει καταγεγραμμένη καμιά καταγγελία εξαφάνισης τους, αφού από τα γραφόμενά τους συνάγεται ότι ανήκαν σε πολυμελή οικογένεια; Είναι άραγε η μοναδική περίπτωση ή υπάρχουν και άλλες αντίστοιχες;

     Πρόκειται για ένα εξαιρετικό θρίλερ με συγκλονιστική υπόθεση με πολλές παραμέτρους, γραμμένο με δεξιοτεχνία, που μπορώ να πω ότι με ενθουσίασε ακόμη περισσότερο από το προηγούμενο βιβλίο του Όλσεν. («Βεβήλωση», παρουσίαση Μάιος 2013).

     Τέλος μια μάλλον… άσχετη επισήμανση για τους φίλους του ποδοσφαίρου και ειδικά του Παναθηναϊκού: ένας από τους χαρακτήρες του βιβλίου ονομάζεται Ρενέ Χένρικσεν, όπως ο εξαιρετικός αμυντικός της εθνικής ομάδας της Δανίας που αγωνίστηκε στο Τριφύλλι από το 1999 μέχρι το 2005. 

ΛΕΓΕ ΜΕ ΠΡΙΓΚΙΠΙΣΣΑ

SARA BLAEDEL

Μετάφραση ΛΥΟ ΚΑΛΟΒΥΡΝΑΣ

Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ

Σελ. 325, Φεβρουάριος 2014

     Το δεύτερο βιβλίο της Δανής συγγραφέως Σ. Μπλέντελ που κυκλοφορεί στα ελληνικά, είναι αυτό που σας παρουσιάζω σήμερα.

     Η Ρικ Λουίσε, αρχιφύλακας του τμήματος Ανθρωποκτονιών της Κοπεγχάγης, αναλαμβάνει την υπόθεση της Σουζάνε Χάνσον. Η Χάνσον, μια χαμηλών τόνων 32χρονη τραπεζική υπάλληλος, πέφτει θύμα άγριου βιασμού μέσα στο διαμέρισμά της. «Το ότι το θύμα ήταν φιμωμένο και δεμένο πισθάγκωνα αρκούσε ώστε το τμήμα του κέντρου της πόλης να καλέσει το Ανθρωποκτονιών. Η κατάσταση του θύματος σήμαινε ότι ο βιασμός ενέπιπτε στην κατηγορία της ιδιαίτερα βαριάς κακοποίησης». Το θύμα εκμυστηρεύτηκε στην αρχιφύλακα, ότι ο βιαστής την είχε προσεγγίσει μέσω ενός site γνωριμιών.

     Η Λουίσε και οι συνεργάτες της, προσπαθούν να εντοπίσουν τον βιαστή. Όμως αυτός αποδείχτηκε ιδιαίτερα προσεκτικός κι έξυπνος. Τα ίχνη που άφησε στο διαμέρισμα αλλά και στο σώμα της Χάνσον (τρίχες, δακτυλικά αποτυπώματα, DNA κλπ), είναι ελάχιστα. Εκτός αυτού, δεν οδηγούν πουθενά, αφού αυτά τα ελάχιστα που βρέθηκαν δεν ταυτοποιούνται. Ο βιαστής, που εμφανίστηκε με το όνομα Γέσπα Μπγέκχολτ, δεν έχει ποτέ συλληφθεί. Εξίσου δύσκολος είναι και ο εντοπισμός του μέσω των μηνυμάτων που έστελνε στο θύμα από το IP του υπολογιστή. Φρόντιζε σχεδόν κάθε φορά να τα στέλνει από διαφορετικό τερματικό που βρισκόταν σε δημόσιο χώρο και χρησιμοποιούνταν από πολλούς  όπως internet καφέ και δημόσιες βιβλιοθήκες. Μια τυχαία πληροφορία, στρέφει τις έρευνες στις κάμερες ασφαλείας του μετρό. Εκεί πράγματι εντοπίζουν τις κινήσεις του, αλλά η λήψη είναι κακή και το πρόσωπό του φαίνεται ελάχιστα.

     Σαν να μην έφτανε αυτό, ο βιαστής ξαναχτυπά. Μόνο που αυτή τη φορά δεν είναι μόνο βιασμός. Και για να ολοκληρωθεί το κακό, η Σουσάνε, το πρώτο θύμα, κάνει απόπειρα αυτοκτονίας. «Η Λουίσε είχε χάλια διάθεση καθώς γύριζε με το αυτοκίνητο στην Αστυνομική Διεύθυνση Κοπεγχάγης. Ήταν αδιανόητο ένας τύπος που είχε προκαλέσει τόσο μεγάλη ζημία να κυκλοφορεί ελεύθερος κι ωραίος, σκέφτηκε…». Γι’ αυτό αποφασίζει να δράσει διαφορετικά. Γράφεται και η ίδια σε site γνωριμιών για να εντοπίσει τον άντρα που αναζητούν και που τώρα συστήνεται με το ψευδώνυμο «Πρίγκιπαςς» (με δύο ς). Αφού έφαγε δεκάδες ώρες και με τη βοήθεια της τύχης, καταφέρνει να βρει τη φωτογραφία του. Και δε διστάζει να βάλει σε κίνδυνο τη ζωή της, αφού επικοινωνεί μαζί του χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο «Πριγκίπισσα» και κανονίζει μια συνάντηση.

     Ένα καλό κι ενδιαφέρον θρίλερ, με σασπένς και ανατροπές, που εστιάζει στους κινδύνους, τα προβλήματα και τις επιπλοκές που μπορεί να προκύψουν από τις διαδικτυακές γνωριμίες, γραμμένο από μια ακόμη εκπρόσωπο της σκανδιναβικής αστυνομικής λογοτεχνίας. 

Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΟΥ ΤΡΑΚ

ΜΑΡΙΑ ΠΕΤΡΙΤΣΗ

Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ

Σελ. 390, Φεβρουάριος 2014

     Επτά άνθρωποι, άντρες και γυναίκες, σε διάφορες ηλικίες, όλοι όμως με ιδιαιτερότητες, εμμονές και παραξενιές, πρωταγωνιστούν στο καινούριο μυθιστόρημα της Μ. Πετρίτση.

     Η Οφηλία, μια νεαρή φοιτήτρια που της αρέσει η ατμόσφαιρα των λούμπεν, παρακμιακών κέντρων διασκέδασης. Ο Μπίλι που βλέπει στ’ όνειρό του «πως κάποιος σάρωνε ολόκληρη τη ζωή μου, περνώντας τα δεδομένα σε έναν αόρατο σκληρό δίσκο και καταγράφοντας ακόμη και την παραμικρή λεπτομέρεια που με αφορούσε». Η Μιράντα, μια ηθοποιός που μπλέκει σ’ ένα διαδικτυακό έρωτα ενώ όταν ξεκίνησε τη συμμετοχή στο συγκεκριμένο chat το έκανε για πλάκα. Η Ορτανσία, η κερκυραία ζωγράφος με το σημάδι στο πρόσωπο που θεωρεί τη φιλία υπέρτατο αγαθό. Η Μαριάνθη, το κορίτσι της καντίνας που «Στο διαδίκτυο το ψευδώνυμό μου είναι Foxy_Lady. Θα μπορούσε να είναι οποιοδήποτε άλλο φυσικά, όμως προτίμησα αυτό επειδή μου έδινε την αίσθηση μιας ελαφρότητα και μιας πονηριάς που στην πραγματική μου ζωή, παρ’ όλο που θα το ήθελα, δεν έχω. Ενδέχεται επίσης να δημιουργεί λανθασμένες εντυπώσεις για μένα στους συνομιλητές μου, όμως και αυτό μέσα στους κανόνες του διαδικτυακού παιχνιδιού είναι και με βολεύει». Ο Νύσης (εκ του Διονύσης), ευφυής σκηνοθέτης που μετά το χωρισμό του πηγαίνει στην Θεσσαλονίκη για να ανασυνταχθεί, μετά από σχετικά μακρά περίοδο απομόνωσης από όλους και όλα. Και τέλος η εμβληματική μορφή της Ρόζας. Μιας γυναίκας γύρω στα πενήντα, που ζει στην Κέρκυρα κι έχει πίσω της έντονο παρελθόν, αλλά φροντίζει να ζει κι ένα εξίσου έντονο παρόν.

     Όλα ξεκινούν από μία σύμπτωση. Δύο «ξένοι», ο Νύσης και η Ρόζα, θα βρεθούν στην ίδια πόλη (Θεσσαλονίκη), αργά ένα βράδυ, στο αγαπημένο στέκι του Νύση. Η γνωριμία τους θα πυροδοτήσει μια σειρά από γεγονότα, στα οποία η τύχη και η σύμπτωση θα παίξουν κυρίαρχο ρόλο. Τα γεγονότα αυτά, θα μπλέξουν τις ζωές των ηρώων σε ένα κουβάρι, που όταν πια ξετυλιχτεί, θα είναι διαφορετικοί άνθρωποι απ’ ότι στην αρχή της ιστορίας.

     Καλογραμμένο βιβλίο, με καλό χειρισμό του θέματος, ευφυή δομή (ο χωρισμός σε τρία μέρη με τους αντίστοιχους μονολόγους στο πρώτο και τρίτο), σωστά δομημένους χαρακτήρες, πράγμα δύσκολο στη συγκεκριμένη περίπτωση αφού ο καθένας έχει και την «πετριά» του, στο οποίο ξεχειλίζουν τα συναισθήματα, τα παιχνίδια της τύχης και η σύμπτωση.

Ο ΜΑΕΣΤΡΟΣ

METIN ARDITTI

Μετάφραση ΡΙΤΑ ΚΟΛΑΪΤΗ

Εκδόσεις ΚΑΛΕΝΤΗΣ

Σελ. 400, 2014

     Την άνοδο και την πτώση του έλληνα διευθυντή ορχήστρας Αλέξη Κανδύλη, περιγράφει στο νέο του μυθιστόρημα ο Μ. Αρντιτί, του οποίου το βιβλίο «Το Τουρκάκι» με είχε εντυπωσιάσει όταν το διάβασα το 2012 (υπάρχει αναρτημένη παρουσίαση γι’ αυτό το βιβλίο, τον Αύγουστο του 2012).   Όμως και ο «Μαέστρος» δεν πάει πίσω. Είναι εξίσου εντυπωσιακό.

     Ο Αλέκης Κανδύλης, βρίσκεται στον κολοφώνα της δόξας του. Κάθε κονσέρτο κι ένας θρίαμβος. Είναι το αγαπημένο παιδί του κοινού, των κριτικών αλλά και χαίρει ιδιαίτερης εκτίμησης στο χώρο του «σιναφιού» του. «Απ’ όλους τους μαέστρους που κυριαρχούν στις μεγάλες συμφωνικές αίθουσες ο Αλέξης Κανδύλης φαίνεται ο μόνος που είναι τόσο ακριβής και συνάμα τόσο λυρικός, τόσο κομψός, επίσης ο μόνος που μπορεί να ερμηνεύσει με τρόπο τόσο προσωπικό τα μνημειώδη έργα του μεγάλου ρεπερτορίου». Δυστυχώς όμως γι’ αυτόν, όλη αυτή η προσοχή και λατρεία προς το πρόσωπό του, αλλά και η πίεση των τραυμάτων της παιδικής ηλικίας, τον οδηγούν στην υπεροψία και την αλαζονεία. Και τότε διαπράττει την «ύβρη»: μια απρέπεια, μια λεκτική επίθεση προς ένα νεαρό μουσικό. «Στη διάρκεια της πρόβας της Φανταστικής Συμφωνίας, ακριβώς στο Dies Irae, ο ένας από τους τυμπανιστές έπαιζε στις κουίντες, όπως το απαιτούσε η παρτιτούρα. Το όργανό του ήταν μια καμπάνα ύψους ενός μέτρου και ο μουσικός έπρεπε να λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι ο ήχος που έβγαζε η καμπάνα έπρεπε να φτάνει στο κοινό ταυτόχρονα με τον ήχο των οργάνων που βρίσκονταν επί σκηνής. Καθώς η διαδρομή του ήταν μεγαλύτερη, έπρεπε να προβλέπει τη στιγμή του χτυπήματος σε συνάρτηση με αυτή τη διαφορά. Μετά από τέσσερις δοκιμές, η έλλειψη συγχρονισμού παρέμενε. Ο Αλέξης κάλεσε το μουσικό επί σκηνής και μπροστά σε όλη την ορχήστρα του είπε: «Και πέραν αυτού, τι άλλο κάνετε για να κερδίσετε τα προς το ζην σας;» Ο τυμπανίστας έδειχνε να μην καταλαβαίνει. Πικαρισμένος από τη σιωπή του, ο Αλέξης πρόσθεσε: «Στην πατρίδα μου, όπου υπάρχουν κουδούνες υπάρχουν και αγελάδες». Το κακόμοιρο παιδί ξέσπασε σε κλάματα».

     Η ιστορία αυτή, έκανε αμέσως το γύρο στους κύκλους των μουσικών και δημιούργησε αλγεινή εντύπωση. Η φήμη του κλονίζεται. Η αντίδρασή του είναι σπασμωδική κάτι που επιτείνει την αντίδραση πρώτα των μουσικών, στη συνέχεια των μουσικοκριτικών, αλλά και του κοινού που σύντομα του γυρίζει την πλάτη. Η πτώση του είναι αναπόφευκτη. Θα μπορέσουν οι λίγοι φίλοι που του έμειναν μετά αυτή του την περιπέτεια, να τον βοηθήσουν να ξανασταθεί στα πόδια του;

     Ένα εξαιρετικό βιβλίο, στο οποίο περιγράφεται με μοναδικό τρόπο ο κόσμος των μεγάλων μουσικών συνόλων, τον οποίο ο συγγραφέας γνωρίζει πολύ καλά, αλλά και οι ψυχολογικές διαδρομές του κεντρικού ήρωα, που ξαφνικά βλέπει τον κόσμο του να καταρρέει γύρω του και η ζωή του να αλλάζει δραματικά.