ΤΟ ΦΟΝΙΚΟ ΚΕΛΑΗΔΙΣΜΑ

MO HAYDER

Μετάφραση ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΚΟΡΤΩ

Εκδόσεις ΔΙΟΠΤΡΑ

Σελ. 436, Ιούνιος 2015

     Ένα πολύ ενδιαφέρον θρίλερ, είναι το βιβλίο της Μ. Χέιντερ, με τίτλο «Το Φονικό Κελάηδισμα».

     Στο συγκεκριμένο βιβλίο, που είναι το πρώτο της και το οποίο κέρδισε σημαντικά λογοτεχνικά βραβεία, ήρωας είναι ο Τζακ Κάφερι. Ο επιθεωρητής Κάφερι, έχει μόλις μετατεθεί στην Ομάδα Β, της μητροπολιτικής αστυνομίας του Λονδίνου. Ένα ξημέρωμα προς το τέλος Μαΐου, δέχεται μια κλήση στο βομβητή του. Στο βόρειο Γκρίνουιτς, μέσα σε μια μάντρα, βρέθηκε το φρικτά παραμορφωμένο πτώμα μιας γυναίκας. «Είναι πτώμα εκείνο το πράγμα; Το είχε περάσει για μονωτικό αφρό, από αυτόν που ψεκάζεις από ένα μεταλλικό κουτί σαν σπρέι: ήταν πρησμένο και κίτρινο και γυαλιστερό. Έπειτα όμως πρόσεξε τα μαλλιά και τα δόντια, και αναγνώρισε το περίγραμμα ενός μπράτσου. Και, με τα πολλά, γέρνοντας το κεφάλι στο πλάι, κατάλαβε τι ήταν αυτό που κοιτούσε».

     Η έρευνα της Σήμανσης στο χώρο, έδωσε φρικιαστικά ευρήματα. Με τη χρήση ειδικού εξοπλισμού, ανακάλυψαν τέσσερις ακόμα σορούς. Από διάφορα στοιχεία, έφτασαν στο συμπέρασμα ότι οι δολοφονημένες ήταν πόρνες. Το γεγονός ότι θάφτηκαν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, έκανε την υπόθεση ακόμα πιο περίπλοκη. «…ο Κάφερι ήταν σίγουρος ότι είχαν να κάνουν με τον χειρότερο εφιάλτη της αστυνομίας-έναν σεξομανή καθ’ έξιν δολοφόνο, κάποιον ήδη υπερβολικά άρρωστο για να σταματήσει από μόνος του. Κι αυτό που του είχε σφηνωθεί ακόμα πιο βαθιά στο μυαλό και αρνιόταν να φύγει ήταν τα πέντε μικροσκοπικά αντικείμενα μέσα στο αίμα της λεκάνης». Λόγω της φύσης της εγκληματικής ενέργειας, κι επειδή είναι σίγουρο ότι ο δολοφόνος σύντομα θα «ξαναχτυπήσει», η Ομάδα Β με τη βοήθεια και άλλων τμημάτων της αστυνομίας, πέφτει με τα μούτρα στην προσπάθεια να λύσει την υπόθεση. Όμως τα στοιχεία είναι λιγοστά και αποσπασματικά, κάτι που τους δυσκολεύει πολύ.

     Ο Κάφερι όμως, έχει και άλλες δυσκολίες να αντιμετωπίσει. Η ανάμνηση μιας προσωπικής απώλειας, από τον καιρό που ήταν παιδί ακόμη, τον βασανίζει και του δημιουργεί πρόβλημα στην προσωπική του ζωή. Καμία του σχέση δεν ξεπερνούσε σε διάρκεια τους λίγους μήνες και ήδη η τωρινή του σχέση με τη Βερόνικα παραπαίει.

     Η συγγραφέας επαίρεται ότι το υλικό της, στο μεγαλύτερο μέρος του, είναι 100% αυθεντικό. Το άντλησε από τη συνεργασία της-ως ερευνήτριας-με πολλά αστυνομικά τμήματα της Μ. Βρετανίας κι από την προσωπική της επαφή με εγκληματίες και πόρνες. Το βιβλίο έχει όλα τα στοιχεία ενός καλογραμμένου θρίλερ. Έχει σασπένς που κόβει την ανάσα, ειδικά στις τελευταίες σελίδες. Έχει έξυπνη πλοκή, πειστικούς χαρακτήρες, εξαιρετικούς διαλόγους και ζωντανές περιγραφές. Τόσο ζωντανές που ίσως κάποιοι με πιο ευαίσθητο στομάχι, νιώσουν κάποια ενόχληση όταν οι περιγραφές αφορούν ανατομικές λεπτομέρειες. Όλοι οι υπόλοιποι θα τα απολαύσουν από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα.  

ΝΙΚΟΣ ΤΑΚΟΛΑΣ

     Πριν λίγες μέρες, βρέθηκα σε πάνελ για την παρουσίαση ενός βιβλίου. Εκεί ένας φίλος μου πρότεινε αυτό που κι εγώ ο ίδιος είχα στο μυαλό μου. Δηλ. τη δημοσίευση συνεντεύξεων με συγγραφείς που θα είχα τη δυνατότητα να συναντήσω. Η πρόταση του φίλου λειτούργησε ως καταλύτης για να προχωρήσω στην υλοποίηση αυτού που σκεφτόμουνα. Έκανα μια σειρά ερωτήσεων, που θα είναι λίγο-πολύ ίδιες για όλους, με τις απαραίτητες διαφοροποιήσεις όπου αυτό επιβάλλεται και  ξεκινώ σήμερα με τη συνέντευξη του Νίκου Τακόλα, για το βιβλίο του οποίου με τίτλο «Το Πέρασμα Του Αρμένιου», δημοσιεύτηκε παρουσίαση στο blog, στις 23 Νοεμβρίου 2015.

 

ΝΙΚΟΣ ΤΑΚΟΛΑΣ

     O Νίκος I. Τακόλας, γεννήθηκε στη Λάρισα και μεγάλωσε στα Γρεβενά. Κατάγεται από το χωριό Αβδέλλα της Πίνδου. Σπούδασε Ηλεκτρολόγος Μηχανικός στο Πολυτεχνείο Θεσσαλονίκης. Ακολούθησαν μεταπτυχιακές σπουδές σε τεχνικά πεδία και στη Διεθνή Ενεργειακή Οικονομία. Γράφει για πολλά χρόνια κείμενα επιστημονικά, τεχνικά, οικολογικά και λογοτεχνικά. Εργάστηκε στο εξωτερικό συνδυάζοντας δουλειά και ταξίδια. Zει στη Θεσσαλονίκη. Ασχολείται επαγγελματικά με Θέματα Ενεργειακά και Τεχνικού Δικαίου. Στο παρελθόν ασχολήθηκε με κινηματογραφική κριτική και πολιτικό δοκίμιο. Βιβλία: «Το Κρυμμένο Αριστούργημα του Ζοζέφ Ινεμπράο» (Εκδ. ΕΝΕΚΕΝ, 2011), "Το Πέρασμα Του Αρμένιου" (εκδ. Πηγή 2014). Έχει βραβευτεί με το Πρώτο Λογοτεχνικό Βραβείο Διηγήματος, του διαγωνισμού «Ιστορίες της Πόλης μας» Λάρισα, 2014 και το Δεύτερο Πανελλήνιο Λογοτεχνικό Βραβείο, «Δ. Βικέλας », Βέροια 2014. 

•   Ποια ήταν η πηγή έμπνευσης για το βιβλίο σας;

 Μιλώντας για ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΑΡΜΕΝΙΟΥ θα πω ότι η πηγή έμπνευσης – αιτία, ήταν η οργή για την πολύπλευρη Κρίση που μαστίζει τη χώρα μας. Λογοτεχνικά, στη χειρότερή του εκδοχή, ο περίγυρος της ανεργίας και της έλλειψης προοπτικής αντιστοιχεί στο μυθιστόρημα του Κάρολου Ντίκενς - Τα Δύσκολα Χρόνια και στου Τζον Στάιμπεκ, Τα Σταφύλια της Οργής.

•       Θέλετε να μεταφέρετε κάποιο μήνυμα με αυτό και ποιο είναι αυτό;

Το μήνυμα είναι η υπαρξιακή τακτοποίηση του ατόμου, δηλαδή η επανενίσχυση του ψυχισμού καθενός. Η εποχή ευτελίζει, ξεφτιλίζει, ενοχοποιεί και αδρανοποιεί το άτομο, μπρος στη δύναμη της εξουσίας και των μηχανισμών. Το άτομο πρέπει να αντιπαλέψει ακριβώς αυτό και να το προβάλει κοινωνικά.

•        Ποια ήταν τα συναισθήματα που νοιώσατε, όταν πήρατε τυπωμένο το πρώτο σας έργο;

Η περιέργεια για την αποδοχή από τον αναγνώστη, κοντά στη χαρά για την ολοκλήρωση κάποιων προσπαθειών.

•        Τι συμβαίνει στους ήρωες των βιβλίων σας, όταν τελειώνει η συγγραφή;

Καλή ερώτηση! Αποδρούν στο συλλογικό σύμπαν του φαντασιακού, μαζί με τους ομοίους τους και αναζητούν αναγνώστες να τους αγαπήσουν.

•        Ποιος είναι ο πρώτος αναγνώστης των κειμένων σας;

Όσο τα βιβλία μου «ογκώνονται» είναι δύσκολο να τα παρακολουθήσει κανείς στη φάση της συγγραφής, λόγω των συνεχών διορθώσεων – αλλαγών. Έτσι «εξαπατώ» φίλους με λογοτεχνική «όσφρηση» δίνοντάς τους κομμάτια, ως κείμενα ..τρίτων και παίρνω τη γνώμη τους. Το κακό είναι ότι τώρα το κατάλαβαν.

•        Γράφοντας, έχετε ανακαλύψει πράγματα για τον εαυτό σας;

Ναι και είναι φυσικό. Το σημαντικότερο είναι ότι βιβλίο στο βιβλίο «ολοκληρώνονται» γνώσεις, συναισθηματικές ολότητες, αλλάζεις εσωτερικά, με προσοχή όμως να μην απομακρυνθείς από τον απλό, απτό κόσμο. Τους άξονες αναφοράς σου, τελικά.

•        Υπήρξε κάτι στη διάρκεια της συγγραφής που σας ανέτρεψε κάποια πεποίθηση;

Ναι, αρκετές φορές. Κι αυτό είναι η γνώμη του αναγνώστη και των κριτικών. Σε μία περίπτωση συμμετοχής σε διαγωνισμό διηγήματος, που ..βραβεύτηκα μάλιστα, ο κριτικός μου απέδειξε-υπέδειξε ότι είχα λάθος πρωταγωνιστή στη λογική μου, ενώ αυτός ήταν ο δεύτερος ήρωας.

•        Σας αρέσει να συνομιλείτε με τους αναγνώστες σας;

Πάρα πολύ, εξ ου και η τρέχουσα περιοδεία μου. Γράφεις για χρόνια ίσως, όπως 2,5 χρόνια το ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΑΡΜΕΝΙΟΥ και περιμένεις την απόκριση του αναγνώστη στα τυφλά, με κάθε είδους συναίσθημα, κυρίως το φόβο της απόρριψης.

•        Σε συζητήσεις με αναγνώστες, έτυχε να σας «υποδείξουν» πτυχές του έργου σας, που εσείς δεν είχατε φανταστεί ότι υπάρχουν;

Ευτυχώς ..συνεχώς. Έτσι ο τόπος του παραπάνω βιβλίου που είναι η Λάρισα, μου υποδείχτηκε ότι μπορεί να είναι οποιοδήποτε μέρος, λόγω ..Παγκοσμιοποίησης αναιρώντας οποιοδήποτε τοπικισμό.

•        Υπάρχει κάποιος συγγραφέας που θεωρείτε ότι σας επηρέασε;

Διάβαζα από μικρός ..ακατάπαυστα κι αυτό επηρέασε, υποθέτω, τη δόμησή μου. Για χρόνια μετά τις σπουδές μου, το διάβασμα μειώθηκε, λόγω επαγγελματικών ασχολιών (μηχανικός) και έγινε επιλεκτικό. Ο Κούντερα, Ο Κλωντ Ιζζό, ο Ουέλμπεκ, ο Ταμπούκι και ο αρχικός Κουέλιο ήταν σταθεροί στις προτιμήσεις μου. Και οι παλιότεροι σίγουρα άφησαν ίχνη, Βερν, Δουμάς κλπ με σημαντικότερο τον Βίκτωρα Ουγκώ. Από Έλληνες να αναφέρω τις …Ελληνίδες Καρυστιάνη, Σ. Τριανταφύλλου, Ζ. Ζατέλλη στα παλιότερά τους. Σήμερα παρακολουθώ σύγχρονους λογοτέχνες, όπως ο Πίνσον αλλά και χώρους πιο τεχνολογικούς, στη γέφυρα με τον κινηματογράφο και το φανταστικό, π.χ. Γουίλιαμ Γκίμπσον και ανάλογους.

•        Είναι εύκολη ή δύσκολη διαδικασία η συγγραφή και τι είναι το γράψιμο για σας;

Η συγγραφή είναι μια δύσκολη υπόθεση, όταν το επάγγελμά σου είναι απαιτητικό. Αυτό ζω και έτσι καταφεύγω στη νύχτα, συχνά. Το γράψιμο ωστόσο, είναι για μένα πλούτος ζωής και επικοινωνία με τον κόσμο, άρα ακολουθούν πολλές νύχτες, ξορκίζοντας το πολύχρωμο πουλί της έμπνευσης να κελαηδάει. 

ΤΑ ΚΟΚΚΙΝΑ ΛΟΥΣΤΡΙΝΙΑ

ΣΤΕΛΛΑ ΒΡΕΤΟΥ

Εκδόσεις ΩΚΕΑΝΙΔΑ

Σελ. 608, Ιούνιος 2014

     Την ιστορία μιας οικογένειας του εκτός της Ελλάδας ελληνισμού, αφηγείται στο πολύ καλό βιβλίο της η Σ. Βρετού.

     Την ιστορία αφηγείται-γράφει η Νένα, απόγονος της οικογένειας με σκοπό να τη μάθει η (αγέννητη ακόμα) κόρη της. Αφορμή παίρνει από ένα ζευγάρι κόκκινα παιδικά παπουτσάκια που βλέπει σε μια βιτρίνα. «Ένα ζευγάρι κόκκινα παιδικά λουστρίνια σε μια βιτρίνα τη γυρίζουν πίσω… Γυρίζει στο παλιό ξύλινο σπίτι της, στην Πόλη, σ’ έναν κόσμο που η κόρη της δεν θα γνωρίσει ποτέ. Θα γράψει γι’ αυτούς αποφασίζει ξαφνικά, και μετά για μένα, για τη μακριά πορεία μας. Σαν μακρινό ταξίδι στο παρελθόν θα ‘ναι το βιβλίο μου, για να κλείσω λογαριασμούς, να γυρίσω σελίδα».

     Όλα ξεκινούν το 1870. Δύο νεαρά αδέρφια, ο Διονύσης και ο Γιάγκος, ταλαιπωρημένα από τη φτώχια και την ορφάνια, αποφασίζουν να μεταναστεύσουν. Να αφήσουν τη Ζάκυνθο με προορισμό την Οδησσό, για να ασκήσουν εκεί την τέχνη τους: την υποδηματοποιία. «Φύγανε με τον «Άγιο» το πιο μεγάλο καράβι. Θα μένανε μια μέρα στην Πάτρα, μια μέρα στη Σύρα, δύο στον Πειραιά, άλλες δύο στη Θεσσαλονίκη. Στα λιμάνια ο «Άγιος» ξεφόρτωνε, έπαιρνε καινούριο εμπόρευμα κι επιβάτες, και συνέχιζε το ταξίδι του για την Κωνσταντινούπολη». Μετά από στάση αρκετών ημερών στην Πόλη, όπου γνώρισαν αρκετά μέλη της ελληνικής κοινότητας, συνέχισαν για Οδησσό. Μια σχετικά νέα πόλη στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας (ιδρύθηκε το 1794 με εντολή της Μεγάλης Αικατερίνης), που γνώρισε ραγδαία ανάπτυξη. Η πόλη φιλοξενούσε μια ιδιαίτερα ακμάζουσα ελληνική κοινότητα που ασχολούνταν με το εμπόριο. «Καλύτεροι έμποροι απ’ τους Έλληνες, πού ήταν ήδη εγκατεστημένοι στην περιοχή από πολύ παλιά, δεν υπήρχαν-Έλληνες από κάθε γωνιά της Ελλάδας, από τον ελληνικό Πόντο, από την Κωνσταντινούπολη. Είχαν πάει εκεί αποφασισμένοι να μείνουν και να στεριώσουν για να γλιτώσουν από τη φτώχεια και την καταπίεση των Τούρκων, γι’ αυτό και δεν δείλιαζαν μπροστά σε κανέναν και σε τίποτα».

     Τα δύο αδέλφια, με σκληρή δουλειά, έξυπνες κινήσεις, αλλά και τη στήριξη των υπόλοιπων Ελλήνων, προόδευσαν. Ο Διονύσης, γλεντζές από πάντα, συχνά ξενυχτάει, χωρίς όμως να παραμελεί τη δουλειά. Ο Γιάγκος πιο συντηρητικός, αποφασίζει ότι δε θέλει να ζει πια μόνος και θέλει να βρει μία σύντροφο. Και θεωρεί ότι ο ιδανικός τόπος για να βρει σύζυγο, είναι η Πόλη, με τη μεγάλη ελληνική κοινότητα. «Δεν συμπαθεί τις Ρωσίδες-τι να μοιραστεί μαζί τους-ούτε τις Ελληνίδες της Οδησσού που τις έβρισκε ψηλομύτες. Δέκα χρόνια πριν, του άρεσε πολύ η Κωνσταντινούπολη και οι Πολίτισσες». Στο σπίτι μιας ξαδέλφης του που είχε στο μεταξύ μεταναστεύσει από τη Ζάκυνθο στην Πόλη, θα γνωρίσει την Ευανθούλα και θα την παντρευτεί. Έτσι ξεκινά η οικογένεια Ξενόπουλου, την ιστορία της οποίας δεκαετίες μετά, αφηγείται η Νένα.

     Καλογραμμένο βιβλίο, με πλήθος χαρακτήρων, που διαβάζεται πολύ ευχάριστα. Δείχνει βαθιά γνώση της ζωής της των Ελλήνων της Πόλης. Οι συνήθειες, τα έθιμα, η κοινωνική τους ζωή, τα πάθη τους, η νοοτροπία τους, περνούν με όμορφο τρόπο μέσα από την αφήγηση. Βιβλίο που θα προσφέρει ώρες αναγνωστικής απόλαυσης σε όποιον το διαβάσει. 

ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΑΚΙ ΤΟΥ ΙΟΥΔΑ

JOHN DICKSON CARR

Μετάφραση: ΝΕΟΚΛΗΣ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

Εκδόσεις ΤΟΠΟΣ

Σελ. 333, Μάιος 2015

     Ο αμερικανός συγγραφέας Τ. Ν. Καρ (1906-1977), εξέδωσε βιβλία με διάφορα ψευδώνυμα. Έζησε πολλά χρόνια στην Αγγλία γι’ αυτό και διαδραματίζονται εκεί, οι υποθέσεις των βιβλίων του. Δημιούργησε αρκετούς χαρακτήρες, ένας από τους οποίους είναι ο δικηγόρος κι ερασιτέχνης ντετέκτιβ σερ Χένρι Μεριβέιλ, που «πρωταγωνιστεί» σε αυτό το βιβλίο, το οποίο ανήκει στην παράδοση των ιστοριών μυστηρίου του «κλειδωμένου δωματίου» και πρωτοεκδόθηκε το 1938.

     Το Δεκέμβρη του 1936, ο νεαρός Τζιμ Άνσγουελ, «γνώρισε τη Μαίρη Χιουμ κατά τη διάρκεια της κοινής τους παραμονής σε ένα φιλικό σπίτι στο Σάσεξ, τις ημέρες των Χριστουγέννων. Μεταξύ τους, αναπτύχθηκε ένα αίσθημα αιφνίδιο και σοβαρό. Δώδεκα μόλις ώρες αφότου πρωτογνωρίστηκαν, είχαν αρχίσει τις σχετικές συζητήσεις και την Πρωτοχρονιά ήταν ήδη αρραβωνιασμένοι».

     Οι γονείς του Τζίμι δεν ζουν πια, ενώ ο χήρος πατέρας της Μαίρης είναι ικανοποιημένος από την εξέλιξη, αφού ο μέλλον γαμπρός του είναι κληρονόμος μιας καλής περιουσίας. Μετά την επιστροφή του στο Λονδίνο, ο Τζίμι, δέχεται ένα τηλεφώνημα από τον πεθερό του, με το οποίο τον καλεί στο σπίτι του, για να γνωριστούν και να συζητήσουν. Όταν φτάνει στο σπίτι παραξενεύεται από την μάλλον ψυχρή υποδοχή που του επιφυλάσσει ο Έιβορι Χιουμ. Για να τα πουν με την ησυχία τους, τον καλεί στο «γραφείο». Αυτό είναι ένα δωμάτιο του σπιτιού, ειδικά διαμορφωμένο, με ατσάλινα παντζούρια και βαριά ξύλινη πόρτα. Ο Χιουμ, είχε διατελέσει στο παρελθόν διευθυντής μιας τράπεζας και ήθελε αυτόν τον ασφαλή και απαραβίαστο χώρο, για να είναι βέβαιος ότι τα έγγραφα που κατά καιρούς έφερνε από την τράπεζα, δεν θα έπεφταν σε λάθος χέρια. Ο Χιουμ κερνά τον Τζίμι ένα ποτό. Όταν… συνέρχεται από τη λιποθυμία, βρίσκει τον οικοδεσπότη νεκρό, με ένα από τα «βέλη τρόπαια» που είχε πάνω από το τζάκι του, καρφωμένο στην καρδιά. Τα παντζούρια είναι κλειστά και το δωμάτιο κλειδωμένο από μέσα!

     Τα στοιχεία είναι συντριπτικά εναντίον του Τζίμι που κατηγορείται για τη δολοφονία και αντιμετωπίζει την αγχόνη. Όμως ο ιδιόρρυθμος δικηγόρος του, σερ Χένρι Μεριβέιλ, δεν έχει πει ακόμη την τελευταία του λέξη.

     Μια ξεχωριστή ιστορία δικαστικού μυστηρίου, από έναν δεξιοτέχνη του είδους. 

ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΑΡΜΕΝΙΟΥ

ΝΙΚΟΣ ΤΑΚΟΛΑΣ

Εκδόσεις ΠΗΓΗ

Σελ. 547, Μάιος 2014

     Έναν κόσμο στον οποίο δεν θα θέλαμε να ζούμε, μας δείχνει το μυθιστόρημα (της Κρίσης όπως το χαρακτηρίζει) του Ν. Τακόλα.

     Στα τέλη της δεκαετίας του ΄70, το τσίρκο Gardano, φτάνει για σειρά παραστάσεων στη Λάρισα. Τη νύχτα της πρεμιέρας όμως, συμβαίνουν μια σειρά από ατυχή γεγονότα. Στο δρόμο από τον οποίο διήλθε η φαντασμαγορική παρέλαση που διοργάνωσαν οι καλλιτέχνες του τσίρκου για να διαφημίσουν τις παραστάσεις, γίνεται δολοφονική επίθεση εναντίον μιας γηραιάς κυρίας. Λίγο αργότερα, εξαφανίζεται ένας από τους ελέφαντες, ο ήρεμος και αγαθός Μάρμο. Στο νούμερο με τον άνθρωπο-οβίδα που εκτοξεύεται από ένα κανόνι, ο ακροβάτης που το εκτελεί τραυματίζεται αρκετά σοβαρά. Ο πρωτοδίκης της περιοχής, σταματά την παράσταση, γιατί διατείνεται ότι ο ιδιοκτήτης του τσίρκου, καταπάτησε την περιοχή στην οποία εγκαταστάθηκε το τσίρκο. Και το αποκορύφωμα: διατάζει τη σύλληψη του Λέο Κάρτενακ, του επονομαζόμενου και «Κάνον», του ακροβάτη δηλ. που έκανε το ρόλο του ανθρώπου-οβίδα, με την κατηγορία ότι αυτός είναι ο δολοφόνος της γηραιάς κυρίας. «…παρουσιάζοντας μάλιστα αυτόπτη ψευδομάρτυρα, ο οποίος περιέγραψε τα γεγονότα με μια μυθιστορηματική εκδοχή… Μάταια ο ίδιος αλλά και το προσωπικό του τσίρκου επέμεναν ότι την ώρα του φόνου βρισκόταν στην παρέλαση του Τυρνάβου και όχι της Λάρισας».

     Ο Κάνον καταδικάζεται, εκτίει την ποινή του και αποφυλακίζεται μετά από τριάντα χρόνια. Βρίσκεται σε έναν κόσμο εντελώς διαφορετικό από αυτόν που άφησε όταν φυλακίστηκε. Είναι φυσικό σε ένα τέτοιο χρονικό διάστημα να γίνουν πολλές αλλαγές, αλλά αυτό που αντικρίζει ο Κάνον, είναι κάτι πολύ διαφορετικό. «Ο κόσμος είχε αλλάξει. Το τοπίο έμοιαζε αστρικό. Αχανές, αδιάβατο, επικίνδυνο και εχθρικό. Ναι, υπήρχε μια πόλη στο βάθος. Η νέα Λάρισα; Τα φώτα της φαίνονταν σαν μάτια γάτας στο σκοτάδι, εκεί μακριά. Μα δεν εξέπεμπε τίποτα φιλικό… Τώρα η πόλη φαινόταν εχθρική. Πόλη αγνώριστη, γεμάτη γιγάντια συγκροτήματα κτιρίων».

     Πλησιάζοντας την πόλη, συναντιέται και με μερικούς ανθρώπους που επιτείνουν την αίσθηση ότι στη διάρκεια της φυλάκισής του, είχε συμβεί κάτι τρομακτικό που ο εγκλεισμός του, δεν του επέτρεψε να αντιληφθεί. «Οι άνθρωποι έδειχναν φρικτά ταλαιπωρημένοι, μαδημένοι, ενώ αυτός περίμενε ένα τέλος της φτώχιας με την τεχνική πρόοδο. Όλοι φορούσαν κουρέλια, ήταν κάτισχνοι, μαζεμένοι σε ομάδες κι αγγίζονταν σαν τα ζώα που σταβλίζονται…». Όταν αποτολμά να τους πλησιάσει, είναι εχθρικοί και γίνονται επιθετικοί. Μετά βίας βρίσκει ένα μέρος για να περάσει το βράδυ του.

     Το επόμενο πρωί, η συνάντησή του με κάποιους λιγότερο εχθρικούς άντρες, θα του λύσει πολλές απορίες: Οι κρατικές οντότητες έχουν διαλυθεί. Το πολιτικό σύστημα έχει καταλυθεί. Ανθρώπινα δικαιώματα δεν υπάρχουν. Οι κοινωνία έχει χωριστεί στα δύο. Όσοι είναι χρήσιμοι στην μικρή παγκόσμια κάστα, στις αγορές και τις πολυεθνικές που κυβερνούν τον κόσμο, ζουν εντός των τειχών. Κυριολεκτικά. Προστατευμένοι από τους φύλακες, ρομπότ και την εξελιγμένη τεχνολογία. Πάντα όμως σε επισφαλή θέση. Υπήρχε διαρκώς ο φόβος πως μόλις εφευρίσκονταν το μηχάνημα που θα τους αντικαθιστούσε με επιτυχία, θα κατέληγαν κι αυτοί με τον υπερβάλλοντα κι άχρηστο πληθυσμό, εκτός των τειχών. Που ζούσε μια ζοφερή, εφιαλτική ζωή, στερημένος από τα πάντα. Σπίτι, τροφή, νερό, ρούχα. Αλλά κυρίως από οικογένεια, φίλους, κοινωνικές δομές. Ο καθένας πάλευε για τον εαυτό του, σε μια γη κατεστραμμένη από μια ανυπολόγιστη οικολογική καταστροφή που έφερε η «ανάπτυξη». Ο Κάνον φαίνεται ότι έφτασε την κατάλληλη στιγμή. Οι συνθήκες για έναν ξεσηκωμό είναι ώριμες. Αυτή τη φορά οι πιθανότητες επιτυχίας φαντάζουν περισσότερες από τις προηγούμενες  προσπάθειες που έγιναν και αντιμετωπίστηκαν σκληρά και βάναυσα. Οι «δεξιότητες» που απέκτησε στη φυλακή θα είναι χρήσιμες. Και με ανέλπιστη εκ των έσω βοήθεια θα προσπαθήσουν να ανατρέψουν την κατάσταση.

     Αυτός είναι ο μύθος του βιβλίου. Το οποίο όμως είναι πολυεπίπεδο και αυτό είναι το πιο ενδιαφέρον. Γιατί σε δεύτερο επίπεδο υπάρχουν διάφορες προσεγγίσεις, πολιτικές, οικονομικές, φιλοσοφικές, οικολογικές. Ο Ν. Τακόλας αποκαλύπτει τις δράσεις των διεθνών οργανισμών και των διάφορων think tank , χωρίς να συνωμοσιολογεί (κάτι που κατά κόρον συμβαίνει τα τελευταία χρόνια) και κυρίως μας βάζει να σκεφτούμε. Να σκεφτούμε πολύ και σοβαρά για το τι θα συμβεί αν πάρουν το πάνω χέρι οι διαχειριστές του αεριτζίδικου κεφαλαίου και αν εμείς ο καθένας ξεχωριστά και κυρίως όλοι μαζί δεν αντιδράσουμε σε αυτήν την προοπτική.

     Τέλος, πρέπει να αναφέρω ότι ένα από τα θετικά είναι και η γραφή του βιβλίου, που είναι εξαιρετική. Ο συγγραφέας γνωρίζει καλά ελληνικά και ξέρει επίσης να τα χειρίζεται, με αποτέλεσμα να μας παρουσιάζει ένα καλογραμμένο κείμενο του οποίου την ανάγνωση απολαμβάνεις.   

ΠΑΝΤΑ ΘΑ ΕΠΙΣΤΡΕΦΩ

ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΑΛΛΙΦΑΤΙΔΗΣ

Εκδόσεις ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ

Σελ. 364, Ιούνιος 2015

     Ένα εξαιρετικό βιβλίο είναι το «Πάντα Θα Επιστρέφω» και έχει κι αυτό-κατά σύμπτωση όπως και αυτό της προπροηγούμενης παρουσίασης-θέμα τη μετανάστευση.

     Είναι η αφήγηση της ζωής της Έλενας, μιας γυναίκας ιδιαίτερης, η οποία έζησε όλα τα μεγάλα γεγονότα της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας. «Η Έλενα γεννήθηκε το 1932 στη Χρυσοπηγή, ένα μικρό χωριό κοντά στα Γρεβενά. Το όνομα είχε τη βάση του. Και πηγή υπήρχε και κάποιες φορές το νερό είχε μια κίτρινη απόχρωση σαν να περιείχε χρυσό, που όμως μάλλον ήταν θειάφι. Δύο μεγάλα πλατάνια δίπλα τη σκίαζαν και κάποιος είχε την ιδέα να στήσει εκεί μερικά τραπεζάκια και καρέκλες. Έτσι έγινε η πλατεία γύρω από την πηγή, όπως τα σπίτια είχαν χτιστεί γύρω από την εκκλησία, που ήταν αφιερωμένη στην Παρθένο Μαρία».

     Σε πολύ νεαρή ηλικία, χάνει τον πατέρα της (τον εκτέλεσαν οι Γερμανοί) και λίγο αργότερα τη μητέρα της (την εκτέλεσαν οι αντάρτες). Την μεγάλωσε ο παπάς του χωριού με την γυναίκα του, που ήταν άκληροι. Μεγαλώνοντας η Έλενα, έγινε μια όμορφη κοπέλα. Εκείνη την εποχή, αμέσως μετά την Κατοχή, τα παιδιά στα σχολεία, είχαν διάφορες και παράταιρες, σε σχέση με το ποια τάξη παρακολουθούσαν, ηλικίες. Κι αυτό γιατί, στη διάρκεια της Κατοχής, ιδιαίτερα στα χωριά, δεν υπήρχαν δάσκαλοι. Οπότε αν κάποιο παιδί μετά την απελευθέρωση ήθελε να τελειώσει το δημοτικό, με το τετραετές αναγκαστικό «διάλειμμα», μπορούσε να έχει φτάσει και στην εφηβική ηλικία. Η 17χρονη πια Έλενα, τελειώνοντας το Δημοτικό, ερωτεύεται το νεαρό δάσκαλό της, τον Γιάννη. Το αίσθημα είναι αμοιβαίο και παρά την «αντίδραση» της κοινωνίας του χωριού, οι δύο νέοι παντρεύονται. Όμως τα χρόνια είναι «δίσεκτα» και σύντομα το «αντεθνικό» οικογενειακό ιστορικό του Γιάννη, τον οδηγεί στην απόλυση και στην ανεργία.

     Σύντομα η Έλενα και ο Γιάννης, αντιλαμβάνονται ότι ο μόνος δρόμος για να επιβιώσουν είναι η μετανάστευση. Πρώτη επιλογή η Αμερική. «Όλοι ονειρεύονταν την Αμερική. Ποιος δεν είχε ακούσει ιστορίες για μετανάστες που είχαν πάει ξυπόλυτοι κι έγιναν εκατομμυριούχοι;». Στην Αμερική όμως δε γίνεται να πάνε, αφού ο Γιάννης σεβόμενος την οικογενειακή παράδοση, αρνείται να υπογράψει ένα από τα απαραίτητα έγγραφα. «Ήταν η πασίγνωστη παράγραφος που απαιτούσε από τους υποψήφιους μετανάστες να μην είχαν αριστερό παρελθόν και να απαρνιόταν οποιαδήποτε σχέση με αριστερές ιδέες στο μέλλον». Πρώτη εναλλακτική η Αυστραλία. Αφού ξεπέρασαν κάποια εμπόδια, τον Οκτώβριο του 1951 ξεκινούν για την χώρα των καγκουρό. Αλλά αυτή ήταν μόνο η αρχή…

     Η Έλενα ξεκινά την αφήγηση από το σήμερα και με συχνές αναφορές στο παρελθόν, ξεδιπλώνει την πορεία της ζωής της. Μια ζωή μεστή, γεμάτη με χαρές και λύπες που όμως η Έλενα αντιμετωπίζει στωικά και με φιλοσοφική διάθεση. Ο Θοδωρής Καλλιφατίδης δημιουργεί έναν εξαιρετικό χαρακτήρα. Με μοναδικό τρόπο αφηγείται τη ζωή της Έλενας, αφήνοντας μέσα από την υπέροχη αφήγηση, να περάσουν τα μεγάλα γεγονότα της ελληνικής ιστορίας.  

ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΩΝ ΕΞΩΓΗΙΝΩΝ

ΜΠΑΜΠΗΣ ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ

Εκδόσεις ΑΛΔΕ

Σελ. 140, 2014

     Το βιβλίο που μας απασχολήσει στη σημερινή παρουσίαση, δεν είναι το πρώτο του Μ. Δερμιτζάκη, είναι όμως το πρώτο του μυθιστόρημα και είναι πάντα επίκαιρο, αν και γράφτηκε πριν από 25 χρόνια!

     Ο Μάικ, είναι ένας νεαρός δικηγόρος που ζει κι εργάζεται στην Αθήνα κι έχει μια εμμονή: τους εξωγήινους. Πιστεύει ότι όχι μόνο υπάρχουν, αλλά και ότι επισκέπτονται τη γη «… μέχρι που ένας φίλος του τού δάνεισε τους «Εξωγήινους» του Άρθουρ Κλαρκ. Έτυχε τότε κάποιοι σε κάποια πόλη του εξωτερικού, να δουν ιπτάμενους δίσκους. Έγινε ντόρος στις εφημερίδες, ο Μάικ άρχισε να ενδιαφέρεται και χωρίς να το καλοκαταλάβει, ρίχτηκε με τα μούτρα και διάβαζε κάθε τι σχετικό. Η ιδέα ότι δεν είμαστε τα μόνα νοήμονα όντα στο σύμπαν τον συγκινούσε. Την εύρισκε εξάλλου σύμφωνη με τον αντιχριστιανικό αθεϊσμό του. Τι κορωνίδα της δημιουργίας και κουραφέξαλα, μέσα στο σύμπαν είμαστε εντελώς τυχαίοι και σίγουρα όχι οι καλύτεροι». Η κοπέλα του η Σόφη, δεν συμμερίζεται τις απόψεις του συντρόφου της. Πιστεύει τη βιβλική περιγραφή της δημιουργίας και είναι πιο κοντά στην θρησκεία και τις διδαχές της. «Την ύπαρξή της την ένιωθε ασήμαντη, όμως αισθανόταν ανακουφισμένη που ένα ανώτερο Ον, ο Θεός, ήταν εκεί ψηλά και κάπου μέσα στις μύριες σκέψεις Του, βρισκόταν και αυτή».

     Ένα σαββατοκύριακο που πήγαν να επισκεφτούν ένα φιλικό τους ζευγάρι που είχε μια εξοχική μονοκατοικία, συμβαίνει το αναπάντεχο. Ένας ιπτάμενος δίσκος προσγειώνεται στην αυλή του σπιτιού! Οι εξωγήινοι, απαγάγουν τον Μάικ και τη Σόφη και τους μεταφέρουν στον τόπο από τον οποίο προέρχονται.

     Αυτή η ιστορία, χρησιμοποιείται ως πρόσχημα από τον συγγραφέα. Η παραμονή του ζευγαριού στον άγνωστο τόπο (σκόπιμα δεν αποκαλύπτω ποιος είναι αυτός ο τόπος και ποια τα πλάσματα που τον κατοικούν), του δίνει την ευκαιρία να θίξει ζητήματα που απασχόλησαν, απασχολούν και θα εξακολουθήσουν να απασχολούν τον άνθρωπο και να παραθέσει τις απόψεις του. Όπως η πίστη στον Θεό, αν η γνώση είναι δύναμη, ευλογία ή κατάρα, ο έρωτας, η αγάπη, η εμπειρία, ο παράδεισος και η κόλαση, η αιωνιότητα και άλλα που προκύπτουν από τις συζητήσεις με τους κατοίκους του τόπου αυτού, με τους οποίους συναναστρέφονται οι δύο απαχθέντες.