Η ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΣ

PAOLO COELHO

Μετάφραση: ΜΑΤΑ ΣΑΛΟΓΙΑΝΝΗ

Εκδόσεις Ε.Ο. ΛΙΒΑΝΗΣ

Σελ. 220, 2018

     Τη μυθιστορηματική βιογραφία της Μαρχαρέτα Ζέλε, η οποία έγινε γνωστή ως Μάτα Χάρι, περιλαμβάνει το νέο βιβλίο του P. Coelho με τίτλο «Η Κατάσκοπος». Μέσα από ένα κείμενο που υποτίθεται ότι γράφει τις τελευταίες της μέρες η ίδια η Χάρι, για να δοθεί στην κόρη της, η οποία την είχε αποκηρύξει, ο συγγραφέας κάνει μια αναδρομή σε σημαντικές στιγμές του βίου της, αλλά και τις αντιπαραθέσεις που προκάλεσε.  

     Η Ζέλε, γεννήθηκε σε ένα χωριό της βόρειας Ολλανδίας. Ένιωθε όμως ότι ο συντηρητικός κοινωνικός περίγυρος την πνίγει. Για να ξεφύγει, απαντά θετικά στην αγγελία ενός αξιωματικού του στρατού με την οποία ζητούσε σύζυγο για να τον συνοδέψει στις Ολλανδικές Ανατολικές Ινδίες όπου επρόκειτο να μετατεθεί. Ωστόσο μετά από λίγα χρόνια κι αφού απόκτησε μια κόρη, ούτε και η ζωή της νοικοκυράς δείχνει να την ικανοποιεί. Γι’ αυτό, αφού πήρε διαζύγιο από τον άντρα της, με ελάχιστα χρήματα στη διάθεσή της, φτάνει στην πόλη των ονείρων της, το Παρίσι. Χάρη στην ομορφιά αλλά και στις «σεξουαλικές χάρες» που πρόσφερε, αφού άλλαξε το όνομά της, κατάφερε να μπει στους καλλιτεχνικούς κύκλους και να καθιερωθεί ως χορεύτρια ανατολικών χορών. Οι οποίοι όμως, ήταν ιδιαίτερα τολμηροί και προκλητικοί για την εποχή (στη διάρκεια των παραστάσεων έκανε ένα είδος στριπτίζ) και γοήτευσαν τους παριζιάνους! Κέρδιζε πολλά χρήματα που σπαταλούσε ασυλλόγιστα σε φορέματα και κοσμήματα. Δημιούργησε επίσης, έναν τεράστιο κύκλο γνωριμιών με μέλη της υψηλής παρισινής κοινωνίας, τα οποία όμως, την κρίσιμη στιγμή-όταν χρειάστηκε πραγματικά τη βοήθειά τους-την εγκατέλειψαν και της γύρισαν την πλάτη.

     Λίγο πριν ξεσπάσει ο πρώτο παγκόσμιος πόλεμος κι ενώ το άστρο της αρχίζει σιγά-σιγά να σβήνει, δέχεται μια εξαιρετικά δελεαστική πρόταση για μια σειρά εμφανίσεων στο Βερολίνο από έναν γερμανό ιμπρεσάριο. Όμως στην πρεμιέρα η παράσταση διακόπτεται από τον στρατό, λόγω της κήρυξης του πολέμου και η Χάρι φυγαδεύεται στην ουδέτερη Ολλανδία. Εκεί έζησε ένα χρόνο άνετα, χάρη στη γενναιοδωρία ενός «φίλου» της τραπεζίτη. Όταν εκείνος σταμάτησε να πληρώνει το ενοίκιο του σπιτιού της, αναγκάζεται να απευθυνθεί στη γερμανική πρεσβεία στη Χάγη, όπως την είχε συμβουλεύσει ο γερμανός ιμπρεσάριος, ένα χρόνο πριν.

     Σύμφωνα με όσους την κατηγορούν, τότε αρχίζει η «καριέρα» της ως κατασκόπου. Η ίδια το αρνείται κατηγορηματικά. «Πιστεύετε πραγματικά πως αν διάλεγαν κάποια για να κατασκοπεύσει για λογαριασμό της Γερμανίας, της Γαλλίας ή και της Ρωσίας, θα διάλεγαν κάποια που βρισκόταν συνεχώς υπό το άγρυπνο βλέμμα του κοινού; Δεν σας φαίνεται εξαιρετικά γελοίο;». Όμως το Τρίτο Έκτακτο Στρατοδικείο είχε αντίθετη άποψη. Την καταδίκασε στην ποινή του θανάτου. Εκτελέστηκε στις 15 Οκτωβρίου του 1917, χωρίς κανείς από τους πολλούς υψηλά ιστάμενους γνωστούς της, να κάνει το παραμικρό, για να μετατραπεί –έστω-η ποινή σε ισόβια.

     Ο συγγραφέας αφήνει να εννοηθεί ότι η εκτέλεσή της, είναι αποτέλεσμα ανταγωνισμών μέσα στις «τραυματισμένες» από τη υπόθεση Ντρέιφους γαλλικές μυστικές υπηρεσίες. Αλλά προβάλλει και μια άλλη εκδοχή. «Όλοι ξέρουμε πως δε θα πεθάνω εξαιτίας αυτής της ανόητης κατηγορίας περί κατασκοπείας, αλλά επειδή αποφάσισα να είμαι εκείνη που ανέκαθεν ονειρευόμουν, και η τιμή των ονείρων είναι πάντοτε υψηλή […] μια γυναίκα της οποίας η μεγαλύτερη αμαρτία ήταν ένα ελεύθερο μυαλό σε έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι κλείνονται ολοένα και περισσότερο στον εαυτό τους».

     Καλογραμμένο κι ευκολοδιάβαστο βιβλίο στο γνωστό ύφος και τρόπο γραφής του Coelho, το οποίο περιγράφει στιγμιότυπα της ζωής μιας γυναίκας, που απασχόλησε την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη για αρκετά χρόνια στις αρχές του 20^ου αιώνα.   

                                                                           

ΤΙΣ ΝΥΧΤΕΣ ΕΠΑΙΖΕ ΜΕ ΤΙΣ ΣΚΙΕΣ

ΤΕΣΥ ΜΠΑΪΛΑ

Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ

Σελ. 383, Φεβρουάριος 2019

     Ένα πολύ ξεχωριστό μυθιστόρημα της Τ. Μπάιλα που κυκλοφόρησε πριν από λίγο καιρό, είναι το «Τις Νύχτες Έπαιζε Με Τις Σκιές».

      Αφηγείται τη ζωή του Ανέστη, ενός μεγάλου ζωγράφου που γεννήθηκε κοντά στο Ηράκλειο της Κρήτης, το 1898. Η δύσκολη γέννα, υπήρξε η αιτία του θανάτου της μητέρας του, της Δαναής, κάτι που προκάλεσε την οργή και την απέχθεια του πατέρα του προς το νεογέννητο. Ευτυχώς γι’ αυτόν, ο Ανέστης είχε τον παππού Λεωνίδα και τη θεία Λουλουδιά, που τον μεγάλωσαν με αγάπη και τον προστάτευαν-όσο μπορούσαν-από την οργή του πατέρα του, που όσο περνούσε ο καιρός γινόταν όλο και πιο αγροίκος. Ο μόνος άνθρωπος που μπορούσε να τον ηρεμήσει, η Δαναή, είχε φύγει από τη ζωή. Μάλιστα, δεν έβλεπε με καθόλου καλό μάτι την κλίση και την αγάπη που είχε ο γιος του για τη ζωγραφική. Όταν έφτασε στην εφηβεία, απηυδισμένος από την κακομεταχείριση, το έσκασε από το πατρικό του και  πήγε στα Χανιά. Και μάλιστα έτυχε η μέρα εκείνη να είναι η 1^η Δεκεμβρίου του 1913, όταν έγινε η επίσημη ανακήρυξη της ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα. Εκεί γνώρισε έναν σχεδόν συνομήλικό του ελληνο-ιταλό τον Μικέλε. Αυτός έγινε από τότε ο πιστός του φίλος και σύντροφος. Τον βοήθησε τις δύσκολες πρώτες μέρες παραχωρώντας του στέγη και τροφή. Στη συνέχεια δεν δίστασε να τον ακολουθήσει στην Αθήνα, εγκαταλείποντας την οικογένειά του, αφού ο Ανέστης χάρη στο αστείρευτο ταλέντο του, έγινε δεκτός στη Σχολή Καλών Τεχνών. 

     Όμως, ήρθε ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος και οι δύο νέοι επιστρατεύτηκαν και στάλθηκαν στο μέτωπο. Τα όσα αντίκρισαν εκεί, οι εμπειρίες που αποκόμισαν και τελικά ο θάνατος του Μικέλε και ο τρόπος που αυτός έγινε, σημάδεψαν ανεξίτηλα τον Ανέστη. Όταν επέστρεψε από το μέτωπο ήταν ένας άλλος άνθρωπος. Είχε γίνει δύστροπος, μονόχνοτος, ανίκανος να συνάψει οποιουδήποτε είδους σχέση με άλλον άνθρωπο! Το μόνο που τον ένοιαζε ήταν να ζωγραφίζει.

     Παράλληλα με την αφήγηση της ζωής του Ανέστη, η συγγραφέας μας θυμίζει και την Ιστορία της Κρήτης. Τα όσα μεσολάβησαν από τη μεγάλη σφαγή στο Ηράκλειο το 1898, μέχρι την ένωση με την Ελλάδα το 1913. Ένα εξαιρετικό μάθημα Ιστορίας, χωρίς ίχνος διδακτισμού. Τα ιστορικά γεγονότα είναι τόσο έντεχνα τοποθετημένα μέσα στη ροή του μύθου, που δεν ξενίζουν ούτε αποσπούν την προσοχή του αναγνώστη.

     Επειδή παρακολουθώ τη συγγραφική της πορεία από τα πρώτα της βήματα, είμαι σε θέση να πω ότι η Τ. Μπάιλα, γίνεται καλύτερη από βιβλίο σε βιβλίο. Το «Τις Νύχτες Έπαιζε Με Τις Σκιές», είναι ένα μυθιστόρημα που ξεχειλίζει από συναισθήματα, νοήματα που κρύβονται πίσω από τις λέξεις και βρίσκονται μέσα στις σιωπές. Εξαιρετική η σκιαγράφηση του κεντρικού χαρακτήρα, όπως και των υπόλοιπων που τον πλαισιώνουν. Όλα αυτά, δοσμένα με την μοναδική γραφή της Τ. Μπάιλα. Ένα πολύ καλό βιβλίο που θα συναρπάσει ακόμα και τους πιο δύσκολους αναγνώστες!

ΤΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ

ΝΙΚΟΣ ΣΒΕΡΚΟΣ

Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ

Σελ.213,Νοέμβριος 2018

     Μια νουβέλα είναι το πρώτο βιβλίο του Ν. Σβέρκου, που κυκλοφόρησε στο τέλος της προηγούμενης χρονιάς.

     Περιλαμβάνει μια σειρά επιστολών του δημοσιογράφου Πάνου Δαφνίτη, μέσα από τις οποίες αφηγείται την ιστορία της ζωής του. Γεννήθηκε σε ένα χωριό της Φθιώτιδας. «Ύστερα ρωτούν την ηλικία μου, γιατί τα μαθηματικά στο κεφάλι τους έχουν μορφή γραμμική, δεν δύνανται να κατανοήσουν τις ανατροπές. Γεννήθηκα τον Σεπτέμβριο του 1915, ακριβή ημέρα δεν γνωρίζω, και επιλέγω να λέω ότι ήταν στις 7 του μήνα».

      Τις επιστολές ξεκινά να τις γράφει τον Σεπτέμβριο του 1966, όταν πια είναι 51 ετών και χαίρει εκτίμησης στον δημοσιογραφικό κόσμο. Κι ενώ οι πολιτικές εξελίξεις «τρέχουν», αυτός αποφασίζει να αποστασιοποιηθεί και να ασχοληθεί με τις επιστολές, τις οποίες  απευθύνει στην 25χρονη Ευγενία, με την οποία η ακριβής φύση της σχέσης τους, δεν διευκρινίζεται. «Ας πιάσουμε την περίπτωσή μας. Τι μπορεί να θέλει ένας μεσήλικας από μια εικοσιπεντάχρονη κοπέλα; Απάντηση δεν έχω βρει ακόμα».

     Το πιο ενδιαφέρον μέρος της αφήγησης, είναι αυτό που καλύπτει τα χρόνια που ο Δαφνίτης βρέθηκε στο Βερολίνο ως απεσταλμένος της εφημερίδας στην οποία δούλευε. Έχοντας μάθει γερμανικά, που ήταν της «μόδας», αφού όλοι γνώριζαν τη γερμανοφιλία του Μεταξά και πίστευαν ότι η γνώση της γλώσσας, θα τους έδινε κάποιο αβαντάζ την κατάλληλη στιγμή, δέχτηκε την πρόταση του διευθυντή της εφημερίδας να προσληφθεί ως εσωτερικός συνεργάτης το 1939. «Πήγα στην εφημερίδα, προσελήφθην ως μεταφραστής και μερικούς μήνες μετά, προς το τέλος του 1939 η εφημερίδα με έστειλε στο Βερολίνο. Ακόμα θυμάμαι την κουβέντα του διευθυντή «Πήγαινε στο Βερολίνο, έχει ωραίες γυναίκες και κάποια δράση». Δεν ήθελα και πολύ για να δεχτώ». Εκεί έζησε ενδιαφέρουσες ημέρες. Μέρες που σημάδεψαν την σύγχρονη ιστορία της Ευρώπης: την άνοδο και την πτώση των ναζί, τους βομβαρδισμούς των συμμάχων, την κατάληψη της πόλης. Εξίσου ενδιαφέρον είναι και το μέρος που καλύπτει τον εγκλεισμό του στο σοβιετικό στρατόπεδο συγκέντρωσης, όπου γνώρισε μια σειρά από ιδιαίτερους και παράξενους χαρακτήρες.  

     Ενδιαφέρον ανάγνωσμα, που κρατά αμείωτη την προσοχή του αναγνώστη και είναι γραμμένο με έναν τρόπο γραφής, που κάνει το κείμενο να ρέει και –κάτι επίσης αξιοσημείωτο- πουθενά δεν δείχνει ότι πρόκειται για πρωτόλειο έργο.

ΦΟΝΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

MICHAEL CONNELLY

Μετάφραση: ΜΑΡΙΑ ΡΟΑ ΤΡΑΪΚΟΓΛΟΥ

Εκδόσεις ΔΙΟΠΤΡΑ

Σελ. 516, Νοέμβριος 2018

     Έναν νέο μυθιστορηματικό χαρακτήρα μας παρουσιάζει στο νέο του βιβλίο ο Μ. Κόνελι. Πρόκειται για την ντετέκτιβ Ρενέ Μπάλαρντ, που υπηρετεί στη νυχτερινή βάρδια (late show-τελευταία παράσταση στην αστυνομική αργκό), της αστυνομίας της Περιφέρειας του Χόλυγουντ.

     Δεν ήταν όμως πάντα έτσι. Η Ρενέ, ήταν μια ταχύτατα ανερχόμενη αστυνομικός, μέχρι που έκανε καταγγελία για σεξουαλική παρενόχληση κατά του υπαστυνόμου Ολίβας. Ήταν σίγουρη ότι ο συνάδελφός της στην Ειδική Μονάδα Ανθρωποκτονιών, που είδε τι είχε συμβεί, θα τη στηρίξει. Όμως αυτός «είχε επιλέξει να μη στηρίξει τη Μπάλαρντ στην καταγγελία που είχε υποβάλλει εναντίον του Ολίβας. Χωρίς τη δική του επιβεβαίωση για τη συμπεριφορά του υπαστυνόμου-την οποία είχε παρατηρήσει από πρώτο χέρι, δεν μπορούσε να στοιχειοθετηθεί υπόθεση. Η Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων είχε συμπεράνει πως η καταγγελία ήταν αβάσιμη. Ο Ολίβας είχε κρατήσει τη δουλειά του και η Μπάλαρντ είχε μετατεθεί στο Αστυνομικό Τμήμα του Χόλυγουντ. Ο διοικητής στο Χόλυγουντ, συμφοιτητής του Ολίβας από την ακαδημία, την είχε βάλει στη νυχτερινή βάρδια παρέα με τον Τζένκινς. Στην τελευταία παράσταση».

     Η δυσκολία που έχει στην «τελευταία παράσταση» είναι ότι ενώ ξεκινά πολλές έρευνες, δεν μπορεί να ολοκληρώσει καμία, καθώς είναι υποχρεωμένη το πρωί να τις παραδίδει στους ντετέκτιβ της πρωινής βάρδιας. «Μετακινούνταν από υπόθεση σε υπόθεση, έτρεχαν σε οποιαδήποτε σκηνή εγκλήματος όποτε χρειαζόταν ένας ντετέκτιβ για να παραλάβουν τις αρχικές αναφορές ή να υπογράψει για τις υποθέσεις αυτοχειρίας. Αλλά δεν κρατούσαν υποθέσεις. Αυτό που είχαν καθήκον να κάνουν ήταν να συντάσσουν τις αρχικές αναφορές και το επόμενο πρωί, να μοιράζουν τις υποθέσεις στις αντίστοιχες ερευνητικές μονάδες». Έτσι δεν έχει την ευκαιρία και τη  δυνατότητα να νιώσει «εκείνου του είδους την ολοκλήρωση που αντλεί κανείς όταν παίρνει στα χέρια του μια υπόθεση στο στάδιο της έρευνας και την οδηγεί σε δίκη και ετυμηγορία».

     Ένα βράδυ όμως, καλείται σε δύο υποθέσεις που δεν θέλει να αφήσει. Η μία αφορά τον βάναυσο ξυλοδαρμό μιας τρανς πόρνης, που κάποιος ξεφορτώθηκε σε κάποιο παρκινγκ, νομίζοντας ότι δεν ζει πια. «Η Μπάλαρντ είχε αντικρίσει κάμποσα θύματα σωματικής βίας στα δεκατρία χρόνια που υπηρετούσε στο σώμα, αλλά, απ’ όσες υποθέσεις είχε αναλάβει όπου το θύμα ήταν ακόμα ζωντανό, αυτή ήταν η χειρότερη. Η γυναίκα ήταν μικροκαμωμένη και δεν έδειχνε να ξεπερνάει τα πενήντα τέσσερα πενήντα πέντε κιλά. Και τα δυο μάτια της ήταν σφαλιστά από το πρήξιμο, η κόχη του δεξιού ματιού εμφανώς διαλυμένη κάτω από το δέρμα. Το σχήμα του προσώπου της παραμορφωνόταν κι άλλο από το πρήξιμο, που κατέβαινε σε όλη τη δεξιά πλευρά, όπου το δέρμα ήταν γδαρμένο. Ήταν φανερό ότι την είχαν ξυλοκοπήσει με μανία και ύστερα την είχαν σύρει επάνω σε τραχύ έδαφος-στο παρκινγκ κατά πάσα πιθανότητα-με το πρόσωπο προς τα κάτω».

     Το ίδιο εκείνο βράδυ, κι ενώ βρίσκεται στο Πρεσβυτεριανό Ιατρικό Κέντρο, όπου είχε μεταφερθεί το θύμα του ξυλοδαρμού, λαμβάνει μια ειδοποίηση να παραμείνει εκεί, καθώς ήταν καθ’ οδό ένα από τα θύματα μιας συμπλοκής με πυροβολισμούς. Είναι μέλος του προσωπικού του κλαμπ Ντάνσερς όπου έγινε η συμπλοκή, είναι η μόνη επιζήσασα και πρέπει να δώσει μια πρώτη κατάθεση. «Τέσσερις άντρες σ’ ένα σεπαρέ. Ο ένας τραβάει ένα όπλο σκέτο γομάρι και πυροβολεί τους άλλους εκεί που κάθονται. Οι πελάτες σκορπίζουν δεξιά αριστερά, μαζί τους και ο δράστης. Πυροβολεί τη γκαρσόνα την ώρα που τρέχει προς την έξοδο». Δυστυχώς, η άτυχη σερβιτόρα, πέθανε πριν προλάβει να πει οτιδήποτε.

     Αψηφώντας τις εντολές των ανωτέρων της, που πολλοί θα ήθελαν να τη δουν εκτός σώματος, ερευνά τις υποθέσεις στη διάρκεια της μέρας, ενώ εξακολουθεί να εργάζεται κάνοντας τη νυχτερινή βάρδια. Και λίγο-λίγο, ανακαλύπτει ενδιαφέροντα μυστικά που κρύβονται πίσω από τις δύο υποθέσεις.

     Εξαιρετικό μυθιστόρημα, καλογραμμένο, με γρήγορους πυρετώδεις ρυθμούς, σασπένς και κινηματογραφική γραφή. Στα ελληνικά έχουν κυκλοφορήσεις είκοσι έξη βιβλία του Κόνελι. Έχω διαβάσει τα περισσότερα από αυτά. Μπορώ λοιπόν με βεβαιότητα να πω ότι στο «Φόνοι Στην Πόλη Των Αγγέλων», βρίσκεται σε μια από τις καλύτερες στιγμές του.  

ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΒΑΘΥΣ

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΧΑΡΙΤΟΠΟΥΛΟΣ

Εκδόσεις ΤΟΠΟΣ

Σελ. 235, Σεπτέμβριος 2018

     Για μια ακόμη φορά, το θέμα του νέου βιβλίου του Δ. Χαριτόπουλου, είναι η αγαπημένη, γενέθλια πόλη: ο Πειραιάς. Κι όχι τόσο ο Πειραιάς ως αστικό τοπίο, όσο η ανθρωπογεωγραφία του. Ο χρόνος που εκτυλίσσεται είναι λίγο μετά τη λήξη του εμφυλίου πολέμου. Τότε που η οπλοκατοχή, θεωρούνταν φυσιολογική και αναγκαία. «Ιδίως στον Πειραιά, αν ήσουν άοπλος ήσουν ξεγραμμένος. Ακόμα κι οι πιο φιλήσυχοι πολίτες κοιμόντουσαν με το πιστόλι κάτω από το μαξιλάρι. Για τις εφημερίδες ο Πειραιάς είναι «Η πόλις των φρικτών εγκλημάτων», «Το βασίλειον του τρόμου», «Το λιμάνι των παρανόμων» κ. ά.». Τότε που ξεσπούσαν αιματηρές συμπλοκές στις γειτονιές για ασήμαντη ή και λιγότερο ασήμαντη αφορμή. «Μέσα σε λίγη ώρα κατάληξε να γίνει υπόθεση όλων των Μανιάτικων. Ένας πραγματικός εμφύλιος με πολεμοχαρείς εθελοντές να προσχωρούν απρόσκλητοι στις αντιμαχόμενες πλευρές. Χωρίς οι περισσότεροι να ξέρουν τον λόγο της σύγκρουσης, έτρεχαν να συνταχτούν άλλοι με την Αδελφότητα και άλλοι με τον δοτή. Και σαν να μην έφτανε αυτό, ξαφνικά από τις δύο πλευρές του δρόμου εμφανίζονται δύο τσούρμα γυναικών. Ένα για κάθε στρατόπεδο. Κραδαίνοντας μαχαίρες, λοστούς και ξύλα όρμησαν λυσσασμένες στη μάχη, η μία καταπάνω στην άλλη, με κατάρες και βρισιές, χτυπιούνταν, ξεμαλλιάζονταν και ούρλιαζαν αφηνιασμένες και δεν ξεχώριζες ποια χτυπάει ποια και ποιανής είναι οι κραυγές πόνου και τα αίματα που μούσκευαν το χώμα».

     Μέσα σ’ αυτό το κλίμα, ανθίζει κάθε είδους… λουλούδι. Από φτωχοδιάβολοι κομπιναδόροι μικροκακοποιοί, μέχρι ψυχροί εγκληματίες που η αφαίρεση της ανθρώπινης ζωής ούτε τους δυσκολεύει, ούτε τους συγκινεί. Στον Πειραιά επίσης γίνεται και η προσέγγιση αλλά και η «διαλογή». Διάφοροι γλυκομίλητοι επιτήδειοι, ξεμυαλίζουν και στη συνέχεια πουλούν «Όμορφα, ευκολόπιστα κοριτσόπουλα της επαρχίας, πλανταγμένα από τη φτώχεια και την κλεισούρα. Έτοιμα να το σκάσουν με τον πρώτο μορφονιό που θα τους τάξει γάμο και νέα ζωή στη μεγάλη πόλη. Όμως ο ερωτύλος που τις ξεμυάλιζε, τις οδηγεί σε κάποιο καμαράκι της «θείας» Φρόσως, ώσπου να τακτοποιηθούν τάχα στο δικό τους σπίτι. Που σημαίνει όσο να κανονιστεί το μπάρκο για πούλημα σε Συρία, Αίγυπτο, Αλγέρι. Και εκεί πια σωτηρία δεν έχει».  

     Ο συγγραφέας, εμπνεόμενος από τις ιστορίες αυτού του υπόγειου μικρόκοσμου που έφταναν ως τις σελίδες των εφημερίδων τόσο του Πειραιά (Σφαίρα, Χρονογράφος κλπ), όσο και αυτών που ήταν πανελλήνιας κυκλοφορίας (Ακρόπολις, Εξπρές, Νέα κλπ), περιγράφει σε λίγες σελίδες, με τον γνωστό άμεσο τρόπο γραφής περίπου τριάντα, που εκείνο τον καιρό απασχόλησαν πιο έντονα την κοινή γνώμη. Ιστορίες που προκαλούν πολλά και ποικίλα συναισθήματα: συγκίνηση, θυμό, φρίκη, θαυμασμό, ενώ δεν λείπουν και ιστορίες που προκαλούν κάποια χαμόγελα. Ιστορίες για τις οποίες ο συγγραφέας λέει: «Όλα αυτά έγιναν. Έγιναν και άλλα που δεν θα μάθουμε ποτέ. Είναι κόσμος υπόγειος. Όσοι ξέρουν δεν μιλούν. Κι όσοι μιλούν δεν ξέρουν».

     Το βιβλίο συμπληρώνει γλωσσάρι, που είναι απαραίτητο για την ορθή ερμηνεία κάποιων λέξεων που όλοι χρησιμοποιούμε, αλλά με διαφορετικό νόημα.

ΛΙΝΑ ΒΑΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ

     Γεννήθηκε στο Βόλο. Ζει στη Λάρισα. Σπούδασε κλασσική φιλολογία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και είναι διπλωματούχος πιάνου. Εργάστηκε πάνω από είκοσι χρόνια στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση ως καθηγήτρια Μουσικής. Έργα της: «Ζωές Σε Αναδίπλωση» (2014, Γαβριηλίδης), «Μισή Όρθια Μισή Χαλάσματα» (2018, Γαβριηλίδης). Συμμετοχή σε συλλογικά έργα: «Οδός Δημιουργικής Γραφής 2» (2013, Οσελότος), «Ανθολογία Σύντομου Διηγήματος» (2014, Γραφομηχανή).

Ποια ήταν η πηγή έμπνευσης για το βιβλίο σας «Μισή όρθια μισή χαλάσματα»;

     Οι μεταπτυχιακές μου σπουδές στην Δημιουργική γραφή και μία εκτενής ενασχόληση με το «Τρίτο στεφάνι» του Κώστα Ταχτσή ως διπλωματική εργασία γέννησαν την ιδέα της δημιουργίας ενός μονολόγου με κοινωνιολογικές, ιστορικές, ηθογραφικές και λαογραφικές προεκτάσεις. Η ιστορία της Ανθούλας στο «Μισή όρθια μισή χαλάσματα» είναι η ιστορία μιας γυναίκας της επαρχίας της μεταπολεμικής Ελλάδας, εγκλωβισμένη στις νοοτροπίες και τα πρέπει μιας κοινωνίας που προσπαθεί να βγει από ένα τέλμα.

Θέλετε να μεταφέρετε κάποιο μήνυμα και ποιο είναι αυτό;

     Η δύναμη της ζωής και η θέληση του καθενός από μας να τη ζήσει μέχρι τελευταία στιγμή παρά τις αντιξοότητες, τις ατυχίες και τις αναστολές λόγω πεποιθήσεων, κοινωνικής θέσης, φύλου και άλλων.

Η λογοτεχνία μπορεί να είναι μία κοινωνική πράξη;

     Θεωρητικά η λογοτεχνία θα μπορούσε να επιτελεί μία κοινωνική πράξη και να διαμορφώνει πρακτικές και συμπεριφορές των ανθρώπων για μία καλύτερη ζωή, ωστόσο ο διδακτικός χαρακτήρας της είναι παρωχημένος.  Ο αναγνώστης έχει κρίση και ο δημιουργός δεν είναι ο καταλληλότερος να πει για τον εαυτό του αν επιτελεί κοινωνική πράξη, παρά να κριθεί στο τέλος από το συνολικό του έργο.

Πότε καταλάβατε ότι θέλετε να γίνετε συγγραφέας;

     Έγινε σταδιακά με την ενασχόλησή μου με το γράψιμο. Η αλήθεια είναι ότι κύριο μέλημά μου ήταν να ολοκληρώσω όσα ήθελα να πω στην αρχή με τη μορφή διηγημάτων στις «Ζωές σε αναδίπλωση» και στη συνέχεια με μία μεγαλύτερη λογοτεχνική φόρμα, το μυθιστόρημα «Μισή όρθια μισή χαλάσματα». Πλέον συνεχίζω γιατί θέλω να εκφράζομαι μέσα από τη συγγραφή, έγινε ανάγκη πέρα από φιλοδοξία και τον τίτλο του συγγραφέα.

Ποια ήταν τα συναισθήματα που νιώσατε όταν πήρατε τυπωμένο το πρώτο σας έργο;

     Χαρά, λύτρωση, αίσθημα ολοκλήρωσης, δικαίωση, δύναμη για να συνεχίσω το γράψιμο.

Τι συμβαίνει στους ήρωες των βιβλίων σας, όταν τελειώνει η συγγραφή;

     Ζω για λίγο καιρό ακόμη μαζί τους. Είναι δύσκολος ο αποχωρισμός. Σταδιακά και με την έναρξη συγγραφής μιας νέας ιστορίας, η εικόνα τους ξεθωριάζει και μένει η γλυκιά ανάμνηση της κοινής μας πορείας. Άλλωστε αναβιώνουν πλέον στα χέρια των αναγνωστών κι αυτό μου είναι αρκετό.

Έχετε βιώσει συναισθήματα παρόμοια με αυτά των ηρώων σας;

     Κάθε ιστορία αποτελεί προϊόν μυθοπλασίας, ωστόσο έχω βιώσει κι εγώ σεισμούς και γνωρίζω την βιαιότητα των φυσικών φαινομένων και την αδυναμία του ανθρώπου να αντιμετωπίσει καταστάσεις πέρα των δυνατοτήτων του. Όσο για τα συναισθήματα της ηρωίδας μου που έχει ζήσει στη ζωή της, μόνο από παραδείγματα και παθήματα γνωστών θα μπορούσα να αντλήσω πληροφορίες, συμπληρωμένα βέβαια από τη φαντασία.

Σας μοιάζει κάποιος από τους ήρωες σας;

     Δεν έχει εμφανιστεί ακόμα κάποιος ήρωας στα βιβλία μου που να μου μοιάζει. Είναι όλοι τους αντίθετοι χαρακτήρες από μένα, είναι σαν να ζω κάθε φορά και μια διαφορετική ζωή κι αυτό είναι το μαγικό στη διαδρομή μέσα από τη διαδικασία της συγγραφής. Να μπαίνεις σε ένα ρόλο και να «βιώνεις» άλλα πράγματα από αυτά που ζεις στην πραγματικότητα.

Ποιος είναι ο πρώτος αναγνώστης των κειμένων σας;

     Είναι ο ισόβιος επιμελητής μου Δρ. Γιώργος Παναγιωτίδης, συγγραφέας, που θέλει δεν θέλει θα διαβάζει και θα ακούει πρώτος αυτά που γράφω. Εμπιστεύομαι απόλυτα το κριτήριό του και σε ό,τι με έχει συμβουλέψει μέχρι στιγμής έχει βγει αληθινός. Η συνεργασία μας μετράει ήδη οκτώ χρόνια και ελπίζω να γίνουν πολλαπλάσια με ανάλογες επιτυχίες και για τους δυο μας.

Ποιος είναι ο ιδανικός αναγνώστης για εσάς;

     Ιδανικός  αναγνώστης για μένα είναι εκείνος που πραγματικά διαβάζει το κείμενο που του εμπιστεύομαι, δεν φοβάται να πει τη γνώμη του και θέλει ειλικρινά να βοηθήσει με τις συμβουλές και τις προτάσεις του. Τότε θα τον λάβω σοβαρά υπόψη μου.

 

Γράφοντας έχετε ανακαλύψει πράγματα για τον εαυτό σας;

     Είμαι σε μία διαρκή διερεύνηση του εαυτού μου και των ορίων του, ανακαλύπτω συνεχώς τρόπους να τον ξεπεράσω, να βγω από τα στεγανά και να περάσω σε μια διαφορετική διάσταση μέσα από τη λογοτεχνία, πράγμα που δεν είναι εύκολο να γίνει καθώς αυτό που μας κρατάει πίσω, το οικείο, λίγο μπορεί να αλλάξει και για να γίνει αυτό θέλει αρκετό χρόνο.

Υπήρχε κάτι στην διάρκεια της συγγραφής που σας ανέτρεψε κάποια πεποίθηση;

     Μέχρι στιγμής όχι. Οι πεποιθήσεις μου παραμένουν οι ίδιες χωρίς αυτό να σημαίνει ότι και οι ήρωες μου έχουν τις ίδιες αντιλήψεις με μένα. Απλά τις κρατάω μέσα μου άσχετα με τον τρόπο που κάθε φορά εκφράζω στο χαρτί τα πιστεύω των ηρώων μου.

Σας αρέσει να συνομιλείτε με τους αναγνώστες σας;

     Η συνομιλία με τον αναγνώστη έχει μεγάλο ενδιαφέρον, ιδιαίτερα αν είναι γνώστης του έργου μου. Είμαι πρόθυμη να του δώσω όποια πληροφορία χρειάζεται για να φωτιστούν πτυχές της ιστορίας μου που έχει διαβάσει, να συζητήσουμε για το αν συμφωνεί με το τέλος και να του πω τη δική μου εκδοχή των πραγμάτων αν και τελικός κριτής θα είναι εκείνος για την επιτυχία ή όχι της δικής μου προσπάθειας να τον κάνω κοινωνό του βιβλίου μου.

Σε συζητήσεις με τους αναγνώστες σας έτυχε να σας υποδείξουν πτυχές του έργου σας που εσείς δεν είχατε φανταστεί ότι υπάρχουν;

     Όσο υπάρχουν αναγνώστες άλλες τόσες θα είναι και οι προσλαμβάνουσες ενός μυθιστορήματος. Κάθε άτομο είναι μοναδικό και βλέπει την ιστορία από τη δική του πλευρά. Θυμάμαι την πρόσφατη διαπίστωση ενός αναγνώστη που είπε πως η Ανθούλα, η ηρωίδα του «Μισή όρθια μισή χαλάσματα», χάνει την πραγματική της όραση λόγω γλαυκώματος, σωματοποιώντας το γεγονός ότι δεν θέλει να βλέπει γιατί φοβάται να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα γύρω της. Αυτό ήταν μια διαπίστωση που όταν γραφόταν η ιστορία δεν είχα πρόθεση να περάσω, ωστόσο ταίριαξε απόλυτα ο συμβολισμός.

Υπάρχει κάποιος συγγραφέας που θεωρείτε ότι σας επηρέασε;

     Ο συγγραφέας πρέπει να είναι πρωταρχικά αναγνώστης καλής λογοτεχνίας. Έχω αδυναμία στους νεοέλληνες πεζογράφους ιδίως τους μεταπολεμικούς αλλά και κάποιους νεότερους και δεν μπορώ να πω ότι επηρεάστηκα από κάποιον συγκεκριμένο, η αναφορά σε έναν θα αδικούσε τους υπόλοιπους. 

Είναι εύκολη ή δύσκολη διαδικασία η συγγραφή και τι είναι το γράψιμο για σας;

     Η διαδικασία της συγγραφής δεν είναι εύκολη. Χρειάζεται επιμονή και υπομονή, πειθαρχία και πρόγραμμα. Το βιβλίο όπως κι ένα αρχιτεκτονικό έργο χτίζεται σταδιακά με σχέδιο και χρειάζονται γερά θεμέλια για να αντέξει. Το γράψιμο για μένα δεν είναι παρά μία μορφή έκφρασης, αυτοπροσδιορισμού και επικοινωνίας με τον κόσμο γύρω μου.

Αν και είναι πολύ νωρίς ακόμη, το βιβλίο κυκλοφόρησε πριν λίγους μήνες, ετοιμάζετε κάτι άλλο; Έχετε «υλικό» έτοιμο στο συρτάρι σας;

     Το τρίτο βιβλίο το γράφω ήδη, έχει εντελώς διαφορετικό ύφος από το πρώτο και το δεύτερο βιβλίο μου,  και είναι μυθιστόρημα. Πρόκειται να ολοκληρωθεί μέσα στο 2019 και στη συνέχεια θα πάρει το δρόμο της έκδοσης. Δεν συνηθίζω να κρατάω υλικό στο συρτάρι μου, ότι γράφω το μοιράζομαι με τους αναγνώστες, άλλωστε το έχω αποδείξει με όσα έχω δημοσιεύσει ως τώρα.

Σας ευχαριστώ πολύ!

FANTASMAGORIA 2019

FANTASMAGORIA 2019

     Το Σάββατο 6 και την Κυριακή 7 Απριλίου 2019, θα διεξαχθεί στη Θεσσαλονίκη το 3^ο φεστιβάλ Φανταστικού Fantasmagoria 2019.

     Η διοργάνωση που τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Θεσσαλονίκης, θα διεξαχθεί σε πέντε χώρους του Δημαρχιακού Μεγάρου (Φουαγιέ, Αιθ. Μ. Αναγνωστάκη, Αίθ. Νερού, Σκηνή Φουαγιέ και Εξωτερικό Θεατράκι). Περιλαμβάνει περισσότερα από 80 events, από 200 δημιουργούς, ενώ συμμετέχουν και 70 εκθέτες.

     Ανάμεσα στις εκδηλώσεις που θα γίνουν, είναι και η παρουσίαση του τόμου «Χρησμός», που περιλαμβάνει τα διηγήματα που διακρίθηκαν στον διαγωνισμό διηγήματος φανταστικής λογοτεχνίας και η απονομή των σχετικών βραβείων.

     Το φεστιβάλ, περιλαμβάνει ακόμη σεμινάρια stratego, παραγωγής σπιτικής μπύρας!!, παρουσιάσεις πάρα πολλών βιβλίων του είδους, θεατρικές παραστάσεις, χορού και πολλά άλλα. Παράλληλα θα γίνει παρουσίαση της καμπάνιας «ΕΝΑ στα ΠΕΝΤΕ» και «Πρόληψη της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης».

     Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στο πολύ κατατοπιστικό site του φεστιβάλ που θα βρείτε στην ηλεκτρονική διεύθυνση fantasyfest.