Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΟΥ ΤΡΑΚ

ΜΑΡΙΑ ΠΕΤΡΙΤΣΗ

Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ

Σελ. 390, Φεβρουάριος 2014

     Επτά άνθρωποι, άντρες και γυναίκες, σε διάφορες ηλικίες, όλοι όμως με ιδιαιτερότητες, εμμονές και παραξενιές, πρωταγωνιστούν στο καινούριο μυθιστόρημα της Μ. Πετρίτση.

     Η Οφηλία, μια νεαρή φοιτήτρια που της αρέσει η ατμόσφαιρα των λούμπεν, παρακμιακών κέντρων διασκέδασης. Ο Μπίλι που βλέπει στ’ όνειρό του «πως κάποιος σάρωνε ολόκληρη τη ζωή μου, περνώντας τα δεδομένα σε έναν αόρατο σκληρό δίσκο και καταγράφοντας ακόμη και την παραμικρή λεπτομέρεια που με αφορούσε». Η Μιράντα, μια ηθοποιός που μπλέκει σ’ ένα διαδικτυακό έρωτα ενώ όταν ξεκίνησε τη συμμετοχή στο συγκεκριμένο chat το έκανε για πλάκα. Η Ορτανσία, η κερκυραία ζωγράφος με το σημάδι στο πρόσωπο που θεωρεί τη φιλία υπέρτατο αγαθό. Η Μαριάνθη, το κορίτσι της καντίνας που «Στο διαδίκτυο το ψευδώνυμό μου είναι Foxy_Lady. Θα μπορούσε να είναι οποιοδήποτε άλλο φυσικά, όμως προτίμησα αυτό επειδή μου έδινε την αίσθηση μιας ελαφρότητα και μιας πονηριάς που στην πραγματική μου ζωή, παρ’ όλο που θα το ήθελα, δεν έχω. Ενδέχεται επίσης να δημιουργεί λανθασμένες εντυπώσεις για μένα στους συνομιλητές μου, όμως και αυτό μέσα στους κανόνες του διαδικτυακού παιχνιδιού είναι και με βολεύει». Ο Νύσης (εκ του Διονύσης), ευφυής σκηνοθέτης που μετά το χωρισμό του πηγαίνει στην Θεσσαλονίκη για να ανασυνταχθεί, μετά από σχετικά μακρά περίοδο απομόνωσης από όλους και όλα. Και τέλος η εμβληματική μορφή της Ρόζας. Μιας γυναίκας γύρω στα πενήντα, που ζει στην Κέρκυρα κι έχει πίσω της έντονο παρελθόν, αλλά φροντίζει να ζει κι ένα εξίσου έντονο παρόν.

     Όλα ξεκινούν από μία σύμπτωση. Δύο «ξένοι», ο Νύσης και η Ρόζα, θα βρεθούν στην ίδια πόλη (Θεσσαλονίκη), αργά ένα βράδυ, στο αγαπημένο στέκι του Νύση. Η γνωριμία τους θα πυροδοτήσει μια σειρά από γεγονότα, στα οποία η τύχη και η σύμπτωση θα παίξουν κυρίαρχο ρόλο. Τα γεγονότα αυτά, θα μπλέξουν τις ζωές των ηρώων σε ένα κουβάρι, που όταν πια ξετυλιχτεί, θα είναι διαφορετικοί άνθρωποι απ’ ότι στην αρχή της ιστορίας.

     Καλογραμμένο βιβλίο, με καλό χειρισμό του θέματος, ευφυή δομή (ο χωρισμός σε τρία μέρη με τους αντίστοιχους μονολόγους στο πρώτο και τρίτο), σωστά δομημένους χαρακτήρες, πράγμα δύσκολο στη συγκεκριμένη περίπτωση αφού ο καθένας έχει και την «πετριά» του, στο οποίο ξεχειλίζουν τα συναισθήματα, τα παιχνίδια της τύχης και η σύμπτωση.

Ο ΜΑΕΣΤΡΟΣ

METIN ARDITTI

Μετάφραση ΡΙΤΑ ΚΟΛΑΪΤΗ

Εκδόσεις ΚΑΛΕΝΤΗΣ

Σελ. 400, 2014

     Την άνοδο και την πτώση του έλληνα διευθυντή ορχήστρας Αλέξη Κανδύλη, περιγράφει στο νέο του μυθιστόρημα ο Μ. Αρντιτί, του οποίου το βιβλίο «Το Τουρκάκι» με είχε εντυπωσιάσει όταν το διάβασα το 2012 (υπάρχει αναρτημένη παρουσίαση γι’ αυτό το βιβλίο, τον Αύγουστο του 2012).   Όμως και ο «Μαέστρος» δεν πάει πίσω. Είναι εξίσου εντυπωσιακό.

     Ο Αλέκης Κανδύλης, βρίσκεται στον κολοφώνα της δόξας του. Κάθε κονσέρτο κι ένας θρίαμβος. Είναι το αγαπημένο παιδί του κοινού, των κριτικών αλλά και χαίρει ιδιαίτερης εκτίμησης στο χώρο του «σιναφιού» του. «Απ’ όλους τους μαέστρους που κυριαρχούν στις μεγάλες συμφωνικές αίθουσες ο Αλέξης Κανδύλης φαίνεται ο μόνος που είναι τόσο ακριβής και συνάμα τόσο λυρικός, τόσο κομψός, επίσης ο μόνος που μπορεί να ερμηνεύσει με τρόπο τόσο προσωπικό τα μνημειώδη έργα του μεγάλου ρεπερτορίου». Δυστυχώς όμως γι’ αυτόν, όλη αυτή η προσοχή και λατρεία προς το πρόσωπό του, αλλά και η πίεση των τραυμάτων της παιδικής ηλικίας, τον οδηγούν στην υπεροψία και την αλαζονεία. Και τότε διαπράττει την «ύβρη»: μια απρέπεια, μια λεκτική επίθεση προς ένα νεαρό μουσικό. «Στη διάρκεια της πρόβας της Φανταστικής Συμφωνίας, ακριβώς στο Dies Irae, ο ένας από τους τυμπανιστές έπαιζε στις κουίντες, όπως το απαιτούσε η παρτιτούρα. Το όργανό του ήταν μια καμπάνα ύψους ενός μέτρου και ο μουσικός έπρεπε να λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι ο ήχος που έβγαζε η καμπάνα έπρεπε να φτάνει στο κοινό ταυτόχρονα με τον ήχο των οργάνων που βρίσκονταν επί σκηνής. Καθώς η διαδρομή του ήταν μεγαλύτερη, έπρεπε να προβλέπει τη στιγμή του χτυπήματος σε συνάρτηση με αυτή τη διαφορά. Μετά από τέσσερις δοκιμές, η έλλειψη συγχρονισμού παρέμενε. Ο Αλέξης κάλεσε το μουσικό επί σκηνής και μπροστά σε όλη την ορχήστρα του είπε: «Και πέραν αυτού, τι άλλο κάνετε για να κερδίσετε τα προς το ζην σας;» Ο τυμπανίστας έδειχνε να μην καταλαβαίνει. Πικαρισμένος από τη σιωπή του, ο Αλέξης πρόσθεσε: «Στην πατρίδα μου, όπου υπάρχουν κουδούνες υπάρχουν και αγελάδες». Το κακόμοιρο παιδί ξέσπασε σε κλάματα».

     Η ιστορία αυτή, έκανε αμέσως το γύρο στους κύκλους των μουσικών και δημιούργησε αλγεινή εντύπωση. Η φήμη του κλονίζεται. Η αντίδρασή του είναι σπασμωδική κάτι που επιτείνει την αντίδραση πρώτα των μουσικών, στη συνέχεια των μουσικοκριτικών, αλλά και του κοινού που σύντομα του γυρίζει την πλάτη. Η πτώση του είναι αναπόφευκτη. Θα μπορέσουν οι λίγοι φίλοι που του έμειναν μετά αυτή του την περιπέτεια, να τον βοηθήσουν να ξανασταθεί στα πόδια του;

     Ένα εξαιρετικό βιβλίο, στο οποίο περιγράφεται με μοναδικό τρόπο ο κόσμος των μεγάλων μουσικών συνόλων, τον οποίο ο συγγραφέας γνωρίζει πολύ καλά, αλλά και οι ψυχολογικές διαδρομές του κεντρικού ήρωα, που ξαφνικά βλέπει τον κόσμο του να καταρρέει γύρω του και η ζωή του να αλλάζει δραματικά.

ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ

MICHAEL CRICHTON/RICHARD PRESTON

Μετάφραση: ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

Εκδόσεις BELL

Σελ. 445, Ιούλιος 2014

     Ήμουν μικρό παιδί, γύρω στο 1968-69, όταν είδα στον κινηματογράφο μια ταινία που μου έκανε φοβερή εντύπωση. Σύμφωνα με το σενάριο, έπρεπε να γίνει μια χειρουργική επέμβαση σε ένα σημαντικό πρόσωπο, αφού κινδύνευε σοβαρά η ζωή του. Όμως οι γιατροί, είδαν ότι στο σημείο που υπήρχε το πρόβλημα, δεν μπορούσαν να επέμβουν από έξω. Τι μπορούσε να γίνει; Να ενεργοποιηθεί ένα επιστημονικό πρόγραμμα, που επέτρεπε τη σμίκρυνση αντικειμένων και ανθρώπων! Για να μην τα πολυλογώ, το πρόγραμμα ενεργοποιήθηκε, ένα ειδικό σκάφος επανδρωμένο με γιατρούς, μηχανικούς και άλλους επιστήμονες σμικρύνθηκε σε υπέρτατο βαθμό και εισήχθη στον οργανισμό του ασθενή με μια σύριγγα, μέσω της κυκλοφορίας του αίματος, ώστε οι ειδικοί να φτάσουν στο σημείο που υπήρχε το πρόβλημα και να σώσουν τη ζωή του ασθενή! Η ταινία-για όσους ενδιαφέρονται-έχει τίτλο Fantastic Voyage (δεν ξέρω τον τίτλο στα ελληνικά). Η σκηνοθεσία είναι του Ρ. Φλάισερ και πρωταγωνιστούν ο Στ. Μπόιντ, η Ρ. Γουέλς και άλλοι.

      Γιατί έκανα όλη αυτή την εισαγωγή; Επειδή το βιβλίο «Μικρόκοσμος» έχει θέμα τη σμίκρυνση, όπως και η ταινία. Όλα ξεκινούν όταν τρεις άντρες βρίσκονται νεκροί στο γραφείο ενός δικηγόρου στο Χονολουλού. «Και οι τρεις πέθαναν από μαχαιριές. Ο Γουίλι είχε κομμένη καρωτίδα και πέθανε από αιμορραγία στην πολυθρόνα του. Στην άλλη άκρη του δωματίου ήταν ένας νεαρός Κινέζος, που δεν ταυτοποιήθηκε ακόμη. Ίσως να ήταν ντόπιος. Ο λαιμός του ήταν κομμένος πέρα για πέρα, πέθανε στα γρήγορα από αιμορραγία. Το τρίτο θύμα ήταν εκείνος ο πορτογάλος με τη φωτογραφική μηχανή… ήταν και αυτός εκεί, γεμάτος κοψίματα-στο πρόσωπο, στο μέτωπο, στο χέρι, στα πόδια, στο σβέρκο. Δεν έχω ξαναδεί τέτοιο πράγμα… Έχουμε λοιπόν τρεις νεκρούς πετσοκομμένους σε ένα κλειδωμένο δωμάτιο. Χωρίς κίνητρο, χωρίς όπλο, χωρίς τίποτε».

     Τις ίδιες μέρες, εφτά μεταπτυχιακοί φοιτητές του Κέμπριτζ, βρίσκονται φιλοξενούμενοι της Εταιρείας Μικροτεχνολογίας Νάνιτζεν στη Χαβάη, για να ξεναγηθούν στις εγκαταστάσεις και να συζητήσουν με τους επικεφαλής της εταιρείας το ενδεχόμενο πρόσληψής τους. Όμως οι φοιτητές, ακούν πράγματα που δεν θα έπρεπε και τότε αναλαμβάνει δράση η συσκευή με το όνομα «Τανυστής». Και οι φοιτητές βρίσκονται αναπάντεχα στη θέση των οργανισμών που συνήθως μελετούν. Τώρα ο μόνος στόχος είναι η επιβίωση. Και μόνο όπλο οι γνώσεις που έχουν γι’ αυτόν τον μικροσκοπικό αλλά απίστευτα φονικό κόσμο που τους περιβάλλει.

     Ο Μ. Κράιτον, απόφοιτος της Ιατρικής σχολής του Χάρβαρντ, συγγραφέας του Jurassic Park, σεναριογράφος, παραγωγός και σκηνοθέτης του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, αποκαλείται και ο «πατέρας του τεχνολογικού θρίλερ». Ξεκίνησε να γράφει το «Μικρόκοσμο» και ως το 2008 που έφυγε από τη ζωή, είχε προχωρήσει αρκετά. Το έργο κλήθηκε να ολοκληρώσει ο Ρ. Πρέστον. Οι δύο συγγραφείς, αναμειγνύοντας επιστημονικά δεδομένα και μυθοπλασία, δημιουργούν ένα εξαιρετικό βιβλίο, που διαβάζεται με κομμένη την ανάσα. 

ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΑΙΝΙΓΜΑ

MARISHA PESSL

Μετάφραση: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΚΟΡΤΩ

Εκδόσεις: ΔΙΟΠΤΡΑ

Σελ. 805, Μάρτιος 2014

     Όταν πήρα στα χέρια μου το βιβλίο «Το Τελευταίο Αίνιγμα», αποφάσισα λόγω του όγκου του, να αφήσω την ανάγνωσή του για το καλοκαίρι και πιο συγκεκριμένα για τις ημέρες των διακοπών, όταν ο ελεύθερος χρόνος είναι περισσότερος. Και τελικά κατάλαβα ότι έκανα πολύ καλά. Κι αυτό, γιατί πρόκειται για ένα βιβλίο, που από τη στιγμή που θα το ξεκινήσεις, δύσκολα το αφήνεις από τα χέρια σου. Είναι η πλοκή του τόσο ευρηματική, οι ανατροπές τόσο σημαντικές και οι χαρακτήρες τόσο ενδιαφέροντες και καλοδουλεμένοι, που κυριολεκτικά σε καθηλώνουν.

     Μια νύχτα του Οκτώβρη, η νεαρή και πολύ όμορφη (και πρώην παιδί-θαύμα) Άσλεϊ Κορντόβα, βρίσκεται νεκρή σε μια εγκαταλελειμμένη αποθήκη κάπου στο Μανχάταν. Η αστυνομία αποδίδει το θάνατο σε αυτοκτονία και με ύποπτη σπουδή κλείνει το φάκελο της υπόθεσης. Ένας βετεράνος ρεπόρτερ όμως, ο Σκοτ ΜακΓκραθ, υποψιάζεται πως η αλήθεια είναι διαφορετική. Καθώς ερευνά τις συνθήκες που περιέβαλαν τόσο τη ζωή όσο και το θάνατο της Άσλεϊ, έρχεται πρόσωπο με πρόσωπο με την παρακαταθήκη του πατέρα της. Ενός θρυλικού ερημίτη σκηνοθέτη ταινιών τρόμου, του Στάνισλας Κορντόβα, ο οποίος εδώ και τριάντα χρόνια έχει αποσυρθεί σε μια απομονωμένη έπαυλη τη Βουνοκορφή, όπου κινηματογραφεί τις σκοτεινές, νοσηρές, «μαύρες» και πάντα με διφορούμενο τέλος ταινίες του. Αυτές διακινούνται εκτός του «επίσημου» συστήματος διανομής και προβάλλονται σε αλλόκοτα σημεία σε όλο τον κόσμο, γνωστά μόνο στους μυημένους. Η κοσμοθεωρία του είναι: «Η ευκαιρία να τρομοκρατείσαι, να σου σηκώνεται η τρίχα, ήταν η απαρχή της ελευθερίας, σου επέτρεπε να ανοίξεις τα μάτια σου στα τολμηρά, σκοτεινά και πανέμορφα πράγματα που έχει να προσφέρει η ζωή και με αυτό τον τρόπο, να νικήσεις τα τέρατα του νου σου. Στην αργκό των Κορντοβιτών, αυτό λεγόταν «σφάξε τον αμνό»-με άλλα λόγια ξεφορτώσου τον πράο, φοβισμένο εαυτό σου, ώστε να απελευθερωθείς από τους περιορισμούς που σου επιβάλλουν οι φίλοι, η οικογένεια και όλη η κοινωνία».

     Για τον ΜακΓκραθ, δεν είναι η πρώτη φορά που έρχεται σε επαφή με τους Κορντόβα. Την προηγούμενη φορά, όταν ετοιμαζόταν να προβεί σε σημαντικές αποκαλύψεις για το σκηνοθέτη και τον τρόπο που αυτός δούλευε και φερόταν στους συνεργάτες του, είδε την καριέρα του και τον γάμο του να καταστρέφονται. Αυτή τη φορά ρισκάρει να χάσει ακόμα περισσότερα. Όμως με κίνητρό του τη δίψα για εκδίκηση, την περιέργεια και μια βαθιά λαχτάρα για την αλήθεια, ο ΜακΓκραθ με τη βοήθεια δύο άγνωστων νέων, βυθίζεται ολοένα και περισσότερο στο απόκοσμο, υπνωτικό σύμπαν του Κορντόβα.

     Ένα εξαιρετικά καλογραμμένο θρίλερ, που όπως γράφω και στην αρχή, σε συναρπάζει από την πρώτη σελίδα και σε κρατάει δέσμιο της πλοκής και του σασπένς, μέχρι την-κυριολεκτικά-τελευταία.

     Εκτός από το περιεχόμενο όμως, θέλω να κάνω και ειδική μνεία στην εκτύπωση, η οποία πρέπει να έγινε με απόλυτη πιστότητα και σεβασμό στο πρωτότυπο. Όποιος το ξεφυλλίσει, θα καταλάβει τι εννοώ. 

Η ΜΑΜΗ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ

ROBERTA RICH

Μετάφραση: ΕΦΗ ΚΑΛΛΙΦΑΤΙΔΗ

Εκδόσεις: ΩΚΕΑΝΙΔΑ

Σελ. 390, Φεβρουάριος 2014

     Στη Βενετία του 16^ου αιώνα, μας μεταφέρει το πρώτο μυθιστόρημα της αμερικανίδας Ρ. Ριτς.

     Η εβραία Χάνα Λεβί, είναι ξακουστή μαμή στη Βενετία, γιατί έχει το χάρισμα να φέρνει στον κόσμο χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τη ζωή της μητέρας ή και του εμβρύου, ακόμα και τα πιο απρόθυμα μωρά, μ’ ένα είδος εμβρυουλκού, δικής της επινόησης. Ένα όργανο, την ύπαρξη του οποίου κρατά καλά φυλαγμένο μυστικό. Ένα παγωμένο βράδυ του χειμώνα του 1575 δέχεται την επίσκεψη του χριστιανού κόντε Πάολο Ντι Παντοβάνι, που την ικετεύει να βοηθήσει τη σύζυγό του, που κοιλοπονά εδώ και δύο μέρες. Η Χάνα διχάζεται ανάμεσα στην επιθυμία να βοηθήσει μια γυναίκα και στο φόβο, αφού στη Βενετία του 16^ου αιώνα, απαγορεύεται επί ποινή θανάτου στους εβραίους να περιθάλπουν χριστιανούς. Ακόμα, φοβάται ότι αν η γυναίκα πεθάνει στα χέρια της κι αυτό γίνει γνωστό, θα έχει αντίκτυπο σε όλο το γκέτο με την πιθανότητα να ξεσπάσει ένα πογκρόμ. Τελικά όμως κάμπτεται από τις παρακλήσεις του κόντε και δέχεται. Εκτός από τις παρακλήσεις του κόντε, υπάρχει και η υπέρογκη αμοιβή (διακόσια χρυσά δουκάτα), που θα τη βοηθήσει να συμπληρώσει το ποσό των λύτρων που απαιτούν οι ιππότες του Αγίου Ιωάννη, για να απελευθερώσουν τον σύζυγό της, που κρατούν σκλάβο στη Μάλτα. «Είχε καταφέρει απρόθυμα μωρά να βγουν από μισοπεθαμένες εβραίες μανάδες. Τώρα θα έκανε το ίδιο και για μια χριστιανή. Για χάρη του Ισαάκ, ρίσκαρε να βρεθεί σ’ ένα υγρό κελί και να δεχτεί μια νύχτα την επίσκεψη του στραγγαλιστή».

     Τελικά, χάρη στο θαυματουργό της εργαλείο, το μωρό, ένα αγόρι, θα γεννηθεί ζωντανό. Όπως ζωντανή θα μείνει και η μητέρα, παρά το γεγονός ότι έφτασε ένα βήμα από το θάνατο. Όμως τη γέννηση αυτού του μωρού, δεν καλοβλέπουν όλοι στο ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον του κόντε. Εμπλέκεται τότε  σ’ ένα παιχνίδι οικογενειακής αντιζηλίας που θέτει σε κίνδυνο τη ζωή του νεογέννητου, ενώ απειλεί και το ταξίδι της στη Μάλτα για να καταβάλλει τα λύτρα και να απελευθερώσει τον άντρα της. Την ίδια στιγμή, ο άντρας της, πιστεύοντας ότι η Χάνα έχει πεθάνει από την επιδημία της πανούκλας που ξέσπασε στη Βενετία, ετοιμάζεται να αποδράσει και να κάνει μια καινούρια αρχή.

     Καλογραμμένο μυθιστόρημα, που όχι μόνο αποδίδει με ωραίο τρόπο το κλίμα της εποχής, την ατμόσφαιρα, την δομή αρχιτεκτονική και κοινωνική της Βενετίας, αλλά αφουγκράζεται και  μιλά για τα πάθη των γυναικών-κυρίως των φτωχότερων τάξεων-της πόλης.

Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΤΟΥ ΚΑΪΣΛΙΝΓΚΕΝ

Στα Στρατόπεδα Εργασίας Των Ναζί

ΠΑΥΛΟΣ ΜΩΤΟΣ

Ιστορική έρευνα ΜΑΡΙΑ ΣΑΜΠΑΤΑΚΑΚΗ

Εκδόσεις ΤΟΠΟΣ

Σελ. 90, Μάρτιος 2014

     Στη σειρά Μαρτυρίες των εκδόσεων Τόπος, κυκλοφόρησε το βιβλίο αυτό, που αποτελεί μεταγραφή του ημερολογίου που έγραψε ο Παύλος Μώτος, ο οποίος για ένα ολόκληρο χρόνο έζησε μακριά από την οικογένειά του, σε στρατόπεδο εργασίας στη χιτλερική Γερμανία.

     Τον Αύγουστο του 1944, δύο περίπου μήνες πριν από την  απελευθέρωση, οι κατοχικές δυνάμεις πραγματοποίησαν ένα από τα τελευταία τους μπλόκα στην Αθήνα. Η συνεχής ανάγκη του χιτλερικού καθεστώτος για περισσότερους μάχιμους άντρες, λόγω των τεράστιων απωλειών στα πεδία των μαχών της Σοβιετικής Ένωσης, οδηγούσαν σε επιστρατεύσεις που αποστερούσαν τη γερμανική πολεμική-κυρίως- βιομηχανία, αλλά και άλλους κλάδους της οικονομίας, από πολύτιμο προσωπικό. Για να καλύψουν τις ανάγκες σε εργατικό δυναμικό, οι δυνάμεις κατοχής σε όλες τις κατεχόμενες χώρες, προχωρούσαν σε μπλόκα, στα οποία συλλάμβαναν νέους, υγιείς και ικανούς για εργασία άντρες και τους έστελναν στη Γερμανία, όπου εργάζονταν όπου υπήρχε ανάγκη. Ο Παύλος Μώτος συνελήφθη μαζί με πολλούς άλλους και στάλθηκε ως εργάτης-όμηρος, στο στρατόπεδο εργασίας στο Κάισλινγκεν του κρατιδίου Βάδης-Βυτεμβέργης. «Περπάτησα κάμποσο έως ότου συνάντησα τους πρώτους τσολιάδες. Τους ρώτησα που έπρεπε να πάω και μου είπαν τα σχετικά. Συνέχισα τη διαδρομή κι έφτασα στο Δρουγούτι. Εκεί ανακατώθηκα με το πλήθος και περίμενα να δω τι θα απογίνουμε. Βρήκα μερικούς γνωστούς και καθίσαμε μαζί. Στο μεταξύ, Γερμανοί και τσολιάδες με τα όπλα στα χέρια έκοβαν βόλτες γύρω μας και μας έβριζαν. Από τη νευρικότητα και την αγριότητα της συμπεριφοράς τους άρχισα να διαισθάνομαι ότι αυτή η ιστορία δεν θα είχε αίσιο τέλος».

     Ένα χρόνο μετά, και αφού είχε απελευθερωθεί από τις συμμαχικές δυνάμεις και αφού μετά από κόπους, καθυστερήσεις, βάσανα και αγωνίες κατάφερε να επιστρέψει στο σπίτι του, κατέγραψε την εμπειρία του σε ημερολόγιο το οποίο παρέμεινε ανέκδοτο για επτά σχεδόν δεκαετίες. Στη συνέχεια μέσω του γιού του, έφτασε στα χέρια της ιστορικής ερευνήτριας Μαρίας Σαμπατακάκη. Αυτή το μετέγραψε σε πιο «λογοτεχνική» μορφή, ώστε να γίνει πιο ευκολοδιάβαστο. Επίσης έγραψε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον επίμετρο σχετικά με την εργασία στο Γ! Ράιχ και πως χρησιμοποιούσε την εργασία η ναζιστική ιδεολογία και προπαγάνδα.

     Το σημαντικό αυτό βιβλίο, στο οποίο συνυπάρχουν η προσωπική μαρτυρία και η επιστημονική έρευνα, συμπληρώνει μια πολύ χρήσιμη για περαιτέρω μελέτη βιβλιογραφία και μερικές φωτογραφίες.

ΑΣ ΣΥΖΗΤΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΒΗΤΗ ΜΕ ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΕΣ

DAVID SEDARIS

Μετάφραση ΜΥΡΣΙΝΗ ΓΚΑΝΑ

Εκδόσεις ΜΕΛΑΝΙ

Σελ. 299, Φεβρουάριος 2014

     Ο Ντέηβιντ Σεντάρις, έγινε γνωστός στην Ελλάδα από το 2006, όταν από τις εκδόσεις Μελάνι, άρχισε η έκδοση των έργων του στα ελληνικά. Αν το επίθετό του σας φαίνεται κάπως οικείο, έχετε δίκιο. Το οφείλει στον πατέρα του που είναι ελληνικής καταγωγής. (Η μητέρα του είναι αμερικανίδα).

      Το βιβλίο με τον παράξενο τίτλο που σας παρουσιάζω σήμερα, περιλαμβάνει 26 διηγήματα, που είναι αντιπροσωπευτικά της γραφής, του στυλ, της θεματολογίας και του ύφους του συγγραφέα. Αλλά κυρίως του χιούμορ του, που κυριαρχεί σε όλα του τα κείμενα και της καυστικής του σάτιρας. «Θα έπρεπε να έχω συνηθίσει τον τρόπο με τον οποίο ντύνονται οι Αμερικανοί όταν ταξιδεύουν, αλλά εξακολουθεί παρ’ όλα αυτά να με καταπλήσσει. Είναι λες και ο διπλανός σου έπλενε κάποιο γουρούνι πασαλειμμένο με βερνίκι παπουτσιών, όταν ξαφνικά πέταξε το σφουγγάρι λέγοντας: “Δε γαμιέται, θα πάω στο Λος Άντζελες”».

     Τα κείμενα είναι –φυσικά-στην πλειοψηφία τους αυτοβιογραφικά και περιγράφουν περιστατικά από τη ζωή του κυρίως σε χώρες εκτός ΗΠΑ. Άλλα, αναφέρονται στην απόρριψη που βίωνε από τον πατέρα του, από τότε που ήταν στην προεφηβική ηλικία μέχρι πρόσφατα. «Θυμάμαι όταν του τηλεφώνησα το καλοκαίρι του 2008, για να του πω ότι το βιβλίο μου ήταν Νο1 στη λίστα των ευπώλητων των Times.

“Δεν είναι όμως πρώτο στη λίστα του Wall Street Journal” είπε εκείνος.

“Δεν είναι αυτή η λίστα που κοιτάζουν οι βιβλιόφιλοι” του είπα.

“Τι μας λες” είπε “Εγώ αυτήν κοιτάζω”.

“Κι εσύ είσαι βιβλιόφιλος;”

“Διαβάζω. Φυσικά”.

Θυμήθηκα ένα αντίτυπο του «Πώς να κερδίζετε στο γκολφ» που μάζευε σκόνη στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου.

“Και βέβαια διαβάζεις” είπα».

     Όμως μη νομίσετε ότι πρόκειται για κανένα «στενάχωρο» βιβλίο όπου κυριαρχεί η αντιπαλότητα και η πάλη πατέρα-γιού. Ο συγγραφέας έχει τη μοναδική ικανότητα να βρίσκει την αστεία πλευρά κάθε περιστατικού και να τη μετουσιώνει χαρίζοντας απλόχερα χαμόγελα στον αναγνώστη. Ακόμη, το βιβλίο αυτό είναι ιδανικό και μπορεί να λειτουργήσει ως «εισαγωγή», για όσους δεν έχουν διαβάσει άλλο έργο του συγγραφέα, αφού είναι αντιπροσωπευτικό του συγγραφικού του σύμπαντος-όπως αναφέρω και πιο πάνω. Γενικά θα μπορούσα να πω ότι συνιστά μια άριστη επιλογή.